Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

CƏMİYYƏT

Bronxial astma insanların həyat fəaliyyətinə təsir etməyən xəstəlikdir

Bronxial astma insanların həyat fəaliyyətinə təsir etməyən xəstəlikdir

Bakı, 27 dekabr, AZƏRTAC

Bronxial astma tənəffüs yollarının xroniki davamlı iltihab prosesidir. Dünyada geniş yayılan bronxial astma Azərbaycanda da insanları narahat edən ağciyər tənəffüs yolu xəstəliklərindəndir. Dünyada astma xəstələrinin sayı ümumi əhalinin 8-10 faizini təşkil edir. Bəzi ölkələrdə hətta bu rəqəm 12-14 faizə bərabərdir. Bronxial astma daha çox Amerikadadır, çünki orda infeksion xəstəliklərə demək olar ki, rast gəlinmir. Aparılan araşdırmalara görə ölkəmizdə 18 yaşdan yuxarı insanlar arasında astmadan əziyyət çəkənlərin sayı 7 faizə bərabərdir. Lakin uşaqlar arasında da bu xəstəliyə tez-tez rast gəlinir.

Bronxial astmada iltihab daha çox allergik xarakter daşıyır. Ona görə də astmaya allergik iltihabi xəstəlik kimi yanaşılmalıdır. Xəstəliyin əlamətləri boğulma tutmaları, paraksizm şəklində baş verən öskürək, döş qəfəsində sıxılma, tənəffüs diskomfortudur. Bu əlamətlər adətən tənəffüs yollarına kənardan birbaşa təsirlər zamanı üzə çıxır. Kənar təsirlərin ən birincisi allergik faktorlardır. Bunlar insanı əhatə edən məişət allergenləri və ətraf mühit amilləri ola bilər. Bəzən isə infeksiyon xəstəliklər, respirator virusları bronxial astma xəstəliyinin yaranmasına səbəb olmasa da, simptomlarını kəskinləşdirə bilirlər. Ətraf mühitin, havanın çirklənməsinin astmalı pasiyentlərə böyük təsiri var. Bakının havası ağciyər xəstələri və astmalı xəstələr üçün qənaətbəxşdir.

Bu barədə AZƏRTAC-a Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris Terapevtik Klinikasının pulmonologiya və allerqologiya şöbəsinin assistenti, professor Əlizamin Sadıqov məlumat verib.

O deyib: “Xroniki iltihablı astmaya təsir edib xəstəliyin gedişində dönüş yaratmaq, ona tam nəzarət etmək mümkündür. Buna kontrol konsepsiyası deyilir. Lakin hələ də astmanın tam olaraq müalicəsi dünyada mövcud deyil. Bronxial astmanı genetik və allergik problemlərlə əlaqələndiririk. Dünyada genetik fona təsir edən üsul olmadığına görə, aparılan müalicələrlə yalnız xəstəliyin gedişatı nəzarət altında olur. Burada həkim-xəstə əməkdaşlığı, pasiyentlərin mütəxəssisin tövsiyələrinə riayət etməsi, xəstələrin maarifləndirilməsi əhəmiyyətli rol oynayır. Belə ki, xəstə bronxial astmanın kəskinləşməsi, simptomların yaranması zamanı necə davranmalı olduğunu bilməlidir. Buna görə də xəstənin fəaliyyət planı tərtib edilir. Həmçinin xəstənin öz ağciyərinin funksional qabiliyyətini əvvəlcədən təyin edə bilməsi üçün cihaz da mövcuddur. Xəstədə funksional pisləşmə qeydə alınarsa, cihaz xəbərdarlıq edir. O zaman həkimlə əlaqə saxlanılmalı və lazım gələrsə, mütəxəssis müalicəni dəyişdirilməlidir. Xəstələrin müalicəsində irəliləyiş olsun deyə müasir müalicə üsullarından istifadə önəmlidir”.

Mütəxəssis bildirib ki, əksər hallarda irsi xəstəlik olan bronxial astmaya həm qızlar, həm də oğlanlar arasında rast gəlinir: “Bu xəstəlik uşaqlar arasında daha çox oğlanlarda aşkarlanır. Böyüklərdə isə əksinə olaraq bronxial astmadan əziyyət çəkənlər arasında qadınların sayı üstünlük təşkil edir. Buna səbəb orqanizmin fiziki imkanlarıdır. Belə ki, orqanizmin fiziki imkanları kişilərdə daha mükəmməldir. Qadınlarda astmanın uzunmüddətli remissiyası şansı çox azdır, hətta həyatboyu simptomlar davam edə, kəskinləşmələr ola bilər. Oğlanlarda isə 85-90 faiz hallarda böyüdükcə xəstəlik transformasiya olmaya bilər. Yalnız müxtəlif zərərli vərdiş və amillər astmanı geri qaytara bilər”.

Professor bronxial astmadan əziyyət çəkənlər, yəni asmatiklər üçün ciddi əks göstərişli qidaların olmadığını diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, əgər xəstədə hər hansı bir qidaya qarşı allergiya yoxdursa, istənilən qidanı qəbul edə bilər. Lakin çox qida qəbulu astmaya mənfi təsir edir. Belə ki, piylənmədən əziyyət çəkən astmatiklərdə xəstəliyin kəskin forması müşahidə edilir, müalicənin təsiri 50 faiz itir. Çünki piylənmə səbəbindən ağciyərlərin ventilyasiya imkanları zəifləyir. Hətta çəkisi artıq olanlar arıqlayarsa, müalicə olmadan belə astmanın dinamikasında irəliləyiş əldə etmək mümkündür. Ona görə də asmatiklərə artıq çəki almaq tövsiyə olunmur. Bundan əlavə, onların siqaret çəkməsi məsləhət görülmür. Belə ki, astmalı xəstə siqaret çəkirsə, özünə ikitərəfli zərbə vurmuş olur. Birincisi, siqaret tüstüsündən gələn aqressiv effektdir. İkincisi isə bronxial astma xəstəliyinin gedişatına təsirdir. Həmçinin onlarda xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin inkişafı tez baş verir. Asmatiklərə maye qəbulu ilə bağlı məhdudiyyət qoyulmayıb. Əksinə onların orqanizmlərində hidratasiya nə qədər güclü olarsa, yəni nə qədər çox maye qəbul edərlərsə, bəlğəmin gəlməsi asanlaşacaq.

Mütəxəssis bronxial astmalı xəstələrin Ramazan ayında oruc tutması məsələsinə də toxunub. O bildirib ki, gün ərzində bir doza qəbul edib oruc tuta bilən asmatiklər var. Lakin kəskin astmadan əziyyət çəkənlərin, hərəkətsiz, həyat keyfiyyəti aşağı olanların oruc tutmağı məsləhət görülmür.

Ə.Sadıqov astmanın insanların həyat tərzinə təsir etməyən bir problem olduğunu deyib. Professor dünya və olimpiya çempionları arasında asmatiklərin olduğunu bildirib. O, qeyd edib ki, idman asmatiklərin həyatında vacib məqamlardan biri hesab edilməlidir və tövsiyə olunandır.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

KİV: Baydenin seçki qərargahı yeni taktika üzərində işləyir

Çin bu il əlavə 339 giqavat bərpaolunan enerji istehsal etməyi planlaşdırır

Orta əsrlərə aid artefaktlar Fransaya qaytarılıb

Pakistanda 5,0 maqnitudalı zəlzələ baş verib

Somalidə avtomobilin partladılması nəticəsində 5 nəfər həlak olub YENİLƏNİB

Xəzərdə batan uşaq axtarılır

İrlandiyada ilanların yoxluğunun səbəbi məlum olub

"Kəpəz"də iki ayrılıq reallaşıb

İspaniya millisi tarixində dördüncü dəfə Avropa çempionu olub  YENİLƏNİB - 6

"Səbail" mərakeşli hücumçunu transfer edib

Bayden: Trampla danışıq yaxşı keçdi

Paris hava limanının əməkdaşları Olimpiada ərəfəsində tətil edəcəklər

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması ardıcıl ikinci dəfə Avropa çempionu olub

On üç yaşlı uşaq Nabranda hovuzda boğulub

Avro-2024: Final oyunu üçün start heyətləri açıqlanıb

Netanyahu ABŞ-a səfəri zamanı Baydenlə görüşəcək

Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında ticarət həcminin 30 milyard dollara çatdırılması nəzərdə tutulur

Amerika Kuboku: Bu gecə çempion məlum olacaq

Türkiyədə xaricə qaçmağa cəhd edən 10 FETÖ üzvü saxlanılıb

Media: Trampa sui-qəsddə şübhəli bilinən şəxsin avtomobilində partlayıcı qurğu aşkarlanıb

Azərbaycan gimnastları beynəlxalq turnirdə 8 medal qazanıblar

Vətən müharibəsi şəhidi Səlimxan Bayramovun 26-cı doğum günü qeyd edilib

İngilislərin Londonda Avropa çempionatı coşğusu - FOTOLAR

Vitse-prezident: Türkiyə demokratiyaya hücumların əleyhinədir

Belarusda qeyri-sabit hava şəraiti nəticəsində ölənlər var

Zelenski: Ukrayna daha üç ölkə ilə təhlükəsizlik zəmanəti imzalayacaq

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiyaya uduzub

Qaxda iki minik avtomobili toqquşub, üç nəfər xəsarət alıb VİDEO

Yaşar Güler: Türkiyə Silahlı Qüvvələri Kiprdə sülh və sabitliyin təminatçısıdır

Azərbaycanın Milli qəhrəmanları Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin xatirəsi yad edilib VİDEO

Teylor Sviftin Milan konserti izdihamlı keçib

Nazir: Türkiyə enerji asılılığını minimuma endirməyi hədəfləyir

İtaliyada anomal istilər üç nəfərin ölümünə səbəb olub

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı başa çatıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Əlli beş il əvvəl başlayan Heydər Əliyev yolu ölkəmizi dünyanın aparıcı dövlətləri sırasına yüksəltməkdədir

Peşəkar mühasib sertifikatı almaq istəyən namizədlər üçün test imtahanının I mərhələsi keçirilib

DİM təsviri sənət üzrə qabiliyyət imtahanlarına qatılan abituriyentlərə müraciət edib

Şəkidə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı 8 mərkəzdə aparılıb

DİN və DSX birgə əməliyyat keçirib, 6 kiloqram marixuana, 1800 ədəd metadon həbi dövriyyədən çıxarılıb

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

Türkiyə XİN: Trampa qarşı törədilən sui-qəsd cəhdi həm də xalqın iradəsinə hücumdur

Avropa Universitet Oyunları: İdman Akademiyasının futzal komandası dörddəbir finalda

Türkiyə Prezidenti: Trampa qarşı sui-qəsdin təhqiqatının ən effektiv şəkildə aparılacağına inanıram

Çin Yay Olimpiya Oyunlarına 405 atletlə qatılacaq

Bakı Hərbi Kollecində “Məşəl kimi yanan ürək” adlı tədbir keçirilib

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiya ilə qarşılaşacaq

FHN: Kür çayında batdığı ehtimal olunan iki nəfərin axtarışları davam edir VİDEO

Amerika Kuboku: Uruqvay millisi üçüncü yeri tutub

“Sirun jan” mahnısının bir sıra yutub səhifələrində silinməsinə nail olunub, işlər davam etdirilir

Bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda qısamüddətli leysan yağıb - FAKTİKİ HAVA

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması Avropa çempionatında final oyununa çıxacaq

Qardaşlığın yeni erası: Getdikcə möhkəmlənən Azərbaycan-Pakistan münasibətləri - ŞƏRH

Bu gün Avropa çempionatının qalibi bəlli olacaq

Prezident İlham Əliyev: Trampa qarşı siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq

İsti havada ehtiyatla qəbul edilməli olan dərmanlar açıqlanıb

Azərbaycanın tərəqqi və Zəfər yolunun başlandığı tarix - 14 iyul 1969-cu il

Oxşar taleli qəhrəmanlar: Polad Həşimov və İlqar Mirzəyev

Neftçalada Ulu Öndər Heydər Əliyevin ilk dəfə siyasi hakimiyyətə gəlişinin ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

DİM: 2500-dən çox namizədin peşəkar mühasib sertifikatı imtahanı verməsi gözlənilir

Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilir

Azərbaycanlı restorançılar Malayziyada keçirilən Dünya Kulinariya Müsabiqəsində parlaq çıxış ediblər

Türkiyəli nazir: FETÖ terrorçularının 40 faizi ABŞ və Almaniyadadır

Trampa qarşı sui-qəsd zamanı iki nəfər ölüb

Daşkənddə ikinci qastronomik küçə salınacaq

ABŞ-da prezidentliyə namizəd Donald Trampa qarşı sui-qəsd olub

Britaniyalı rejissor yazıçı Emili Brontenin məşhur romanını ekranlaşdıracaq

Fransanın idman naziri dalğıc geyimində Sena çayında çimib

Hindistan Ermənistana “SSS Defence” şirkətinin snayper tüfənglərini satır

ABŞ Dövlət katibinin müavini Paşinyanla regiondakı vəziyyəti müzakirə edib

Bu il Türkiyədə son 53 ilin ən isti iyun ayı qeydə alınıb

Sabirabadda gənc qız su kanalında boğularaq ölüb

“Sumqayıt” heyətinə yeni hücumçu qatıb

Hindistanda ildırım vurması nəticəsində 63 nəfər ölüb

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun xatirəsinə cüdo turniri keçirilib

Türkiyəli deputat: Azərbaycanın Zəfəri Türk dünyasında birlik mühitini möhkəmləndirib

Xətai rayonunda Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişinin 55-ci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib

Türkiyədə 15 iyul qəhrəmanlarının xatirəsinə həsr olunmuş çoxsaylı tədbirlər keçiriləcək

Özbəkistanda ilk dəfə “yaşıl” şəhərlərin reytinqi tərtib edilib

Azərbaycanın İstanbuldakı baş konsulluğunda Türkiyədə məskunlaşan həmvətənlərimizin qəbulu başlayıb

Klassik avtomobillərin yürüşünə qeydiyyat başlayır

“Beşiktaş” tanınmış hücumçunun transferini açıqlayıb

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan şahmatçıları blits yarışlarında gümüş medal qazanıblar

Fərid Qayıbov Avropa Gimnastikasının tədbirində çıxış edib

Xorvatiyalı qapıçı: “Qarabağ” karyeram üçün mükəmməl klubdur

BMT: Dünya əhalisinin sayı 2080-ci ilə qədər pik həddə çatacaq

İslamabad məhkəməsi İmran Xan barəsində hökmü ləğv edib

“14 iyul – müasir Azərbaycan tarixinin dönüş mərhələsidir” adlı tədbir keçirilib

FHN Bakı İstintaq Təcridxanasında təlim keçirib VİDEO

İspaniyalı futbolçu “Atletiko”dan ayrılıb

Cəlilabadda qaz kəmərinin zədələnməsi nəticəsində 2300 abonent qazsız qalıb

FHN: Pirşağıda dənizdə çimənlərin biri xilas edilsə də, digərinin cəsədi çıxarılıb

“Araz-Naxçıvan”ın baş məşqçisi: Çempionatda uğur qazanmaq üçün daha çox tər tökməliyik

Mehriban Ələkbərzadə MDB Parlament Assambleyasının Çingiz Aytmatov mükafatına layiq görülüb

Türkiyədə təşkil edilən beynəlxalq düşərgənin bağlanış mərasimi keçirilib

Litvanın “Broswarm” startapı minaların aşkar edilməsi texnologiyalarını işləyib hazırlayır

Sevil Kərimova: “Digital art” yaradıcılığı kətan üzərində rəsm çəkməkdən asan proses deyil

İtaliyanın “sevgi qoxulu” liman şəhəri: Portofino - FOTOREPORTAJ

Xırdalanda Ümummilli Liderin ölkəmizdə siyasi hakimiyyətə gəlməsinin 55 illiyinə həsr olunan tədbir keçirilib

MSK “Ekspert qruplarının üzvləri üçün yaddaş” kitabçası hazırlayıb