İQTİSADİYYAT


Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti uçot dərəcəsini 9.25 faizdən 9 faizə endirib

Bakı, 15 mart, AZƏRTAC

Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti uçot dərəcəsinin 9.25 faizdən 9 faizə endirilməsi haqda qərar qəbul edib.

Mərkəzi Bankdan AZƏRTAC-a bildirilib ki, faiz dəhlizinin yuxarı həddi 11 faiz, aşağı həddi isə 7 faiz (uçot dərəcəsinə ±2%-lik simmetrik diapazonda) səviyyəsində müəyyən edilib. Qərar 2019-cu il martın 15-dən qüvvəyə minir.

İdarə Heyətinin pul siyasətinə dair son toplantısından keçən dövr ərzində illik inflyasiya proqnozlaşdırılan trayektoriya ilə hərəkət edərək hədəf diapozonunun aşağısında qərarlaşmışdır.

Mərkəzi Bankın həyata keçirdiyi siyasətin əsas prioriteti iqtisadi aktivliyin yüksəlməsi şəraitində inflyasiyanın hədəf çərçivəsində formalaşmasını təmin etməkdən ibarətdir. 2018-ci ilin əvvəlindən bəri əhəmiyyətli yumşalmaya baxmayaraq real faiz dərəcələrinin pozitiv zonada qalması inflyasiyanın daxili və xarici risklərini neytrallaşdırmağa xidmət edir. Yenilənmiş proqnozlara görə də 2019-cu ildə inflyasiyanın hədəf daxilində (4±2%) qərarlaşacağı gözlənilir.

İnflyasiya prosesləri. Cari ilin yanvar-fevral aylarında (fevral ötən ilin dekabrına nəzərən) inflyasiya 0.8 faiz təşkil edib. O cümlədən, qiymətlərin ümumi səviyyəsi ərzaq məhsulları üzrə 2.1 faiz və qeyri-ərzaq məhsulları üzrə 0.2 faiz artıb, xidmətlər üzrə isə 0.6 faiz aşağı düşüb. Ərzaq qiymətləri başlıca olaraq mövsümi amillərdən təsirlənib. Yanvar-fevral aylarında istehlak səbətinə daxil olan məhsulların 15 faizinin qiyməti dəyişməyib, 16 faizinin qiyməti aşağı düşüb. Bahalaşan məhsulların 85 faizinin qiymət artımı 2 faizdən aşağı olub.

2019-cu ilin fevral ayında 12 aylıq inflyasiya 2.1 faiz olub ki, bu da hədəf diapozonunun aşağı həddinə yaxındır. Orta illik inflyasiya isə yanvar-fevral aylarında 1.9 faiz təşkil edib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə (4.7 faiz) müqayisədə 2.8 faiz bəndi azdır.

İnflyasiya gözləntiləri. İdarə Heyətinin pul siyasətinə dair sonuncu toplantısından keçən dövr ərzində biznes sektorunun inflyasiya gözləntilərində əhəmiyyətli dəyişiklik olmayıb. Mərkəzi Bankın həyata keçirdiyi real sektorun monitorinqinin nəticələrinə əsasən son 2 ayda qiymət gözləntiləri ticarətdə, qeyri-neft emal sənayesində və tikintidə azalıb, xidmət sektorunda isə artıb. Ev təsərrüfatları arasında inflyasiya tempinin yüksələcəyini gözləyən respondentlərin payında artım qeydə alınmayıb.

Xarici şərait. Xarici mühit əlverişli olaraq qalır. İlkin məlumatlara görə yanvar-fevral aylarında xarici ticarət balansında 986.3 milyon dollar məbləğində müsbət saldo yaranıb. İxrac 42.6 faiz, o cümlədən qeyri-neft ixracı 16.4 faiz artıb.

Son aylarda dünya bazarlarında əmtəə qiymətləri artım meyilli olub. 2019-cu ilin yanvar-fevral aylarında neftin dünya qiyməti orta hesabla 62 ABŞ dolları təşkil edib. Neftin qiyməti ilin əvvəlindən 26 faiz (14 ABŞ dolları) artıb. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının məlumatına görə dünya ərzaq qiymətləri indeksi yanvar-fevral ayları ərzində 3.4 faiz yüksəlsə də ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2.2 faiz aşağıdır.

Ticarət tərəfdaşı olan ölkələrdə orta inflyasiya səviyyəsi son aylar sabit qalmış, bu ölkələrin valyuta məzənnələrində kəskin tərəddüdlər baş verməyib.

İlin əvvəlindən ölkənin strateji valyuta ehtiyatları 4.1 faiz artaraq 46.6 milyard ABŞ dollarına çatıb. Bu, tədiyə balansının profisitlə formalaşdığını göstərir.

İqtisadi aktivlik. 2019-cu ilin əvvəlində iqtisadi artım tempinin yüksəlməsi müşahidə edilməkdədir. 2019-cu ilin yanvar ayında ötən ilin müvafiq dövrünə nəzərən iqtisadi artım 2.9 faiz təşkil edib. İqtisadi artım qeyri-neft sektorunda 2.7 faiz olmuşdur ki, bu da əsasən ticari sektordan qaynaqlanıb. Qeyri-neft sənayesində 12.9 faiz, kənd təsərrüfatında 2.4 faiz artım müşahidə olunub.

Mərkəzi Bank tərəfindən həyata keçirilən real sektorun monitorinqi əsasında hesablanan biznes inam indeksi ötən 2 ayda qeyri-neft emal sənayesində və ticarətdə artıb, tikinti sektorunda və xidmət sahələrində isə azalma nümayiş edilib.

İlin qalan dövründə daxili tələbin genişlənməsinin məcmu buraxılış kəsrinə azaldıcı təsir göstərəcəyi gözlənilir.

İnflyasiya riskləri. Cari ilin ötən dövründəki proseslər və yenilənmiş proqnozlar inflyasiyanın risk balansında müəyyən struktur dəyişikliklərinin baş verdiyini göstərir.

Sabitləşdirici amillərə profisitli tədiyə balansı şəraitində məzənnənin dayanıqlığı, antiinflyasyon monetar şərait, aşağı səviyyədə lövbərləşməkdə olan inflyasiya gözləntiləri aiddir.

İnflyasiyanın xarici və daxili risk amilləri də diqqətdə saxlanılır. Xarici amillərə, ilk növbədə, qlobal iqtisadi artımın səngiməsi şəraitində neft bazarında təklifin artması ehtimalı ilə bağlı dünya neft qiymətinin volatilliyi aiddir. Digər tərəfdən dünya ərzaq bazarlarında bahalaşma meyilinin davam etməsi ölkəyə xaricdən inflyasiya idxalı riskini artırır. Xarici ticarət tərəfdaşı olan bir sıra ölkələrdə inflyasiya və məzənnə dəyişkənliyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər qalmaqdadır. Daxili amillərə isə başlıca olaraq sosial xarakterli fiskal stimulların və maliyyə sektoru ilə bağlı qərarların istehlak bazarına və monetar sektora birbaşa və dolayı təsirləri aiddir.

Monetar şərait. Son dövrlər pul siyasətinin yumşaldılması ilə bağlı ardıcıl qərarlar monetar şəraitin normallaşdırılmasında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Mərkəzi Bank tərəfindən monetar şəraitin formalaşdırılması inflyasiya hədəfi və məcmu buraxılış kəsri arasında optimal balansın saxlanılmasına xidmət edir.

İdarə Heyətinin pul siyasətinə dair son toplantısından keçən dövr ərzində manatla pul bazasında əhəmiyyətli dəyişiklik baş verməmiş, dövlət büdcəsinin profisitindən asılı olaraq formalaşan hökumət hesabları qalığı pul bazasının dinamikasını müəyyən edən başlıca amil olub.

Real faiz dərəcəsinin pozitiv zonada olması və əmanətlərin tam sığortalanması müddətinin uzadılması şəraitində milli valyutada yığımlar cəlbedici olaraq qalır və dollarlaşmada azalma meyili davam edir.

Mərkəzi Bankın cari ildə faiz dəhlizinin parametrlərinə dair növbəti qərarları inflyasiyanın faktiki və proqnoz səviyyəsi, ona təsir edən risklər balansının qiymətləndirilməsi əsasında veriləcək.

Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin faiz dəhlizinin parametrləri barədə növbəti qərarının açıqlaması 2019-cu il aprelin 26-da ictimaiyyətə təqdim ediləcək.

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır
Mətndə səhv varsa, onu qeyd edib ctrl + enter düyməsini basaraq bizə göndərin

MÜƏLLİFLƏ ƏLAQƏ

* işarəsinin olunduğu yerləri doldurun.

Zəhmət olmasa, yuxarıdakı şəkildə göstərilən hərfləri daxil edin.
Hərflərin böyük və ya balaca olmasının fərqi yoxdur.