Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

CƏMİYYƏT

Ürək-damar xəstəlikləri yalnız “genlərimizin bizə hədiyyəsi” deyil, həm də həyat tərzimizə bağlı problemdir

Bakı, 13 iyul, AZƏRTAC

Hazırda Mərkəzi Klinikada kardiologiya sahəsində dünya standartlarına tam uyğun və ən son texnologiyalardan istifadə edilir. Bu da ən kiçik ürək patologiyalarının belə erkən müddətdə aşkarlanmasına şərait yaradır. Onu da qeyd etmək istərdim ki, klinikamızda dünyanın aparıcı tibb ocaqlarının çoxundan daha keyfiyyətli və uğurlu müayinə, müalicə, eləcə də profilaktika işləri aparılır. Aldığımız yüksək nəticələr bunun göstəricisidir. Klinikamız Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin və Dünya Səhiyyə Təşkilatının bu sahədə mövcud protokolları əsasında fəaliyyət göstərir. Bu da xəstələrin müalicəsi ilə yanaşı, həkim üçün də çox faydalıdır.

Bu sözləri Mərkəzi Klinikanın kardiologiya şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Tibb Universitetinin daxili xəstəliklər kafedrasının müəllimi, Türk Dünyası Kardioloji Birliyinin vitse-prezidenti, Əməkdar Həkim Firdovsi İbrahimov AZƏRTAC-ın müxbiri ilə söhbətində bildirib.

F.İbrahimov deyib ki, Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin və Dünya Səhiyyə Təşkilatının protokolları on minlərlə insanın üzərində aparılan tədqiqatlar nəticəsində hazırlanıb. Protokolların hazırlanmasında Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin bir üzvü olaraq mən də yaxından iştirak etmişəm. Bu da həm ölkəmizin təbliği, həm də azərbaycanlı mütəxəssisin bu prosesə cəlb olunması baxımından sevindirici haldır. Bu, həm də Mərkəzi Klinikada kardiologiya sahəsinin inkişafının da göstəricilərindən biridir. Kardiologiya sahəsində doğruluq cihazlarının istər müayinədə xəta payının ən aza endirilməsi, istərsə də müalicədə dünya standartlarına cavab verməsi çox vacibdir və bu klinikamızda mövcuddur.

Şöbə müdiri bildirib ki, Mərkəzi Klinikada ən sadə diaqnostik üsuldan başlamış ən son və müasir texnologiyalarla peşəkar mütəxəssislər tərəfindən xəstəliklərin düzgün qiymətləndirilməsi və müalicəsi həyata keçirilir. EKQ, ExoKQ, Stress test, Holter monitorinq kimi standart müayinə metodları ilə yanaşı, TEE, Kardiak MR, CT anqioqrafiya kimi müasir müayinə metodları geniş tətbiq olunur. Bu müayinələr dünyanın aparıcı klinikalarında ixtisaslaşmış mütəxəssislər tərəfindən aparılır. Transezofagial exokardioqrafiya ambulator olaraq anadangəlmə və qazanılma qüsurlarının daha detallı araşdırılmasında, ürək boşluqlarında tromb varlığının təyini üçün həyata keçirilir. Bununla da səyirici aritmiyası olan yüzlərlə xəstənin insult keçirməsi önlənir. Bilirsiniz ki, Mərkəzi Klinika invaziv kardiologiyanın beşiyi hesab olunur. Qürurla deyə bilərəm ki, koronar angioqrafiya və stend implantasiyası sahəsində artıq qürur duyulacaq səviyyədədir.

- Firdovsi müəllim, bəs ürəyin işemik xəstəliyi nədir və bu problemin ilkin simptomları hansılardır?

- Əvvəla, təəssüflə qeyd etmək istərdim ki, kardiologiyanın bu qədər inkişafına baxmayaraq, ürək-damar sistemi xəstəlikləri hələ də dünyada ölümün birinci səbəbi olaraq qalır. İşemiya dedikdə tac damarların tutulması və ya damar keyfiyyətinin aşağı olması səbəbindən ürək əzələsinin yetərincə qanla təchizatının pozulması nəticəsində yaranan patoloji vəziyyət nəzərdə tutulur. Damarlarda yaranan tıxanıqlığa görə ürək öz funksiyasını tam olaraq yerinə yetirə bilmir. Simptomlar ilkin dövrlərdə fiziki aktivlik zamanı meydana çıxır. Bu, özünü hərəkət zamanı sinədə, kürəkdə yaranan yanma, göynəmə xarakterli ağrı, pilləkən qalxarkən təngnəfəslik, sinədə sıxılma kimi şikayətlərlə göstərə bilər. Amma bu, o demək deyil ki, işemiyası olan hər xəstədə biz bu simptomları görməliyik. Ürəyin işemik xəstəliyi bəzən daha əvvəl xəstədə heç bir şikayət olmadan birbaşa miokard infarktı hətta ani ölümlə qarşımıza çıxa bilir.

- Ürək-damar xəstəlikləri tam olaraq genetika ilə bağlıdır, yoxsa keçirdiyimiz həyat tərzinin bu xəstəlikdə rolu daha çoxdur?

- Bu sual kardiologiyanın mübahisəli mövzularından biridir. Bu sahədə çoxlu genişmiqyasli araşdırmalar aparılıb. Kobud şəkildə izah etsəm ailə üzvləri arasında 55 yaşdan aşağı kişi və 65 yaşına çatmamış qadın infarkt keçirən şəxs genetik risk daşıyır. Siqaret, düzgün qidalanmama, hərəkətsizlik, təzyiq və şəkər kimi ürək damar xəstəliklərinin əsas risk faktorlarına orqanizmin verdiyi cavab da irsiyyətdən birbaşa asılıdır. Belə ki, düzgün qidalanan, siqaret çəkməyən, şəkəri və ya təzyiqi olmadığı halda ürəyin işemik xəstəliyinə tutulan insanlar da var. Ailəvi hiperxolesterinemiyası olan insanlarda ürək-damar xəstəliyi çox gənc, hətta uşaq yaşlarda başlanır. Bu xəstələrdə qanda xolesterinin miqdarı həddən artıq yüksək olur. Göz ətrafında, dizdə ksantoma dediyimiz xolesterin çıxıntıları əmələ gəlir. Belə xəstələrin bütün ailə üzvlərində lipid spektrinin müayinəsi mütləqdir. Xəstəliyin daha erkən yaşda aşkarlanması infarkt və ani ölüm kimi faciəvi nəticələrin vaxtında qarşısının alınması deməkdir. Bir şey də qeyd edim ki, irsiyyətində ürək xəstəliyi olan hər insan infarkt keçirəcək və ya ürək xəstəsi olacaq deyə bir hal yoxdur. Bu da onu göstərir ki, ürək-damar xəstəliyinə tutulmaq təkbaşına “genlərimizin bizə hədiyyəsi” deyil, daha çox keçirdiyimiz həyat tərzinə bağlıdır.

- Bu xəstəliyin aşkarlanması istiqamətində əsasən nə kimi müayinələr aparılır?

- Ürəyin işemik xəstəliyi diaqnostikası o qədər də çətin olmayan bir patologiyadır. Xəstənin şikayətlərinə uyğun olaraq, EKQ çəkilir, ExoKQ müayinəsi aparılır, “stress test” icra olunur. Qanda xolesterinin miqdarına baxılır. Xəstələrin risk qrupları təyin edilir, aşağı və orta risk qrupları yaxın təqibə alınır. Ciddi risk qrupundakılar daha ətraflı araşdırılır və lazımı müdaxilələr edilir. Ailə üzvlərinin birində şübhəli hal müəyyən edildikdə digər ailə üzvlərinin də müayinə olunması tövsiyə edilir. Belə ki, xəstəliyin vaxtında aşkarlanması gələcəkdə yarana biləcək fəsadların qarşısının alınması baxımından çox vacibdir. Müalicənin düzgün və zamanında aparılması isə xəstəliyin yaranmasının və irəliləməsinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması deməkdir.

- Risk altında olanlar nə kimi profilaktik tədbirlər görməlidirlər?

- Hipertoniya xəstəliyi, şəkərli diabet və xolesterinin yüksək olması ürəyin işemik xəstəliyinin yaranmasında rol oynayan əsas amillərdəndir. Ölkəmizdə təzyiqli xəstələrin duz istifadəsi çox kontrolsuzdur. Normal halda gün ərzində 2-5 qr duzdan istifadə edilməlidir. Lakin biz duz sevən xalq olduğumuza görə təzyiqə nəzarət etməkdə çətinlik çəkirik. Daha bir səbəb isə artıq çəki və hərəkətsizlikdir. Bizim xalqın yağlı xörəklər yemə alışqanlığı var. Riskli xəstələr mütləq qida rejimlərinə ciddi riayət etməlidirlər. Heyvan mənşəli yağlardan uzaq durmalı, quyruq, piy yeməməlidirlər. Qısacası, siqaret çəkməmək, spirtli içki qəbulunu minimuma endirmək, çəkiyə nəzarət etmək, fiziki cəhətdən fəal olmaq və düzgün qidalanmaqla bu xəstəlikdən qorunmaq mümkündür. Genetik meyilli insanlar isə bu rejimə əməl etməklə ən azından xəstəliyə tutulma yaşını uzada bilərlər.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Azərbaycanın Milli qəhrəmanları Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin xatirəsi yad edilib

Teylor Sviftin Milan konserti izdihamlı keçib

Nazir: Türkiyə enerji asılılığını minimuma endirməyi hədəfləyir

İtaliyada anomal istilər üç nəfərin ölümünə səbəb olub

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı başa çatıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Əlli beş il əvvəl başlayan Heydər Əliyev yolu ölkəmizi dünyanın aparıcı dövlətləri sırasına yüksəltməkdədir

Peşəkar mühasib sertifikatı almaq istəyən namizədlər üçün test imtahanının I mərhələsi keçirilib

DİM təsviri sənət üzrə qabiliyyət imtahanlarına qatılan abituriyentlərə müraciət edib

Şəkidə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı 8 mərkəzdə aparılıb

DİN və DSX birgə əməliyyat keçirib, 6 kiloqram marixuana, 1800 ədəd metadon həbi dövriyyədən çıxarılıb

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

Türkiyə XİN: Trampa qarşı törədilən sui-qəsd cəhdi həm də xalqın iradəsinə hücumdur

Avropa Universitet Oyunları: İdman Akademiyasının futzal komandası dörddəbir finalda

Türkiyə Prezidenti: Trampa qarşı sui-qəsdin təhqiqatının ən effektiv şəkildə aparılacağına inanıram

Çin Yay Olimpiya Oyunlarına 405 atletlə qatılacaq

Bakı Hərbi Kollecində “Məşəl kimi yanan ürək” adlı tədbir keçirilib

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiya ilə qarşılaşacaq

FHN: Kür çayında batdığı ehtimal olunan iki nəfərin axtarışları davam edir VİDEO

Amerika Kuboku: Uruqvay millisi üçüncü yeri tutub

“Sirun jan” mahnısının bir sıra yutub səhifələrində silinməsinə nail olunub, işlər davam etdirilir

Bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda qısamüddətli leysan yağıb - FAKTİKİ HAVA

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması Avropa çempionatında final oyununa çıxacaq

Qardaşlığın yeni erası: Getdikcə möhkəmlənən Azərbaycan-Pakistan münasibətləri - ŞƏRH

Bu gün Avropa çempionatının qalibi bəlli olacaq

Prezident İlham Əliyev: Trampa qarşı siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq

İsti havada ehtiyatla qəbul edilməli olan dərmanlar açıqlanıb

Azərbaycanın tərəqqi və Zəfər yolunun başlandığı tarix - 14 iyul 1969-cu il

Oxşar taleli qəhrəmanlar: Polad Həşimov və İlqar Mirzəyev

Neftçalada Ulu Öndər Heydər Əliyevin ilk dəfə siyasi hakimiyyətə gəlişinin ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

DİM: 2500-dən çox namizədin peşəkar mühasib sertifikatı imtahanı verməsi gözlənilir

Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilir

Azərbaycanlı restorançılar Malayziyada keçirilən Dünya Kulinariya Müsabiqəsində parlaq çıxış ediblər

Türkiyəli nazir: FETÖ terrorçularının 40 faizi ABŞ və Almaniyadadır

Trampa qarşı sui-qəsd zamanı iki nəfər ölüb

Daşkənddə ikinci qastronomik küçə salınacaq

ABŞ-da prezidentliyə namizəd Donald Trampa qarşı sui-qəsd olub

Britaniyalı rejissor yazıçı Emili Brontenin məşhur romanını ekranlaşdıracaq

Fransanın idman naziri dalğıc geyimində Sena çayında çimib

Hindistan Ermənistana “SSS Defence” şirkətinin snayper tüfənglərini satır

ABŞ Dövlət katibinin müavini Paşinyanla regiondakı vəziyyəti müzakirə edib

Bu il Türkiyədə son 53 ilin ən isti iyun ayı qeydə alınıb

Sabirabadda gənc qız su kanalında boğularaq ölüb

“Sumqayıt” heyətinə yeni hücumçu qatıb

Hindistanda ildırım vurması nəticəsində 63 nəfər ölüb

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun xatirəsinə cüdo turniri keçirilib

Türkiyəli deputat: Azərbaycanın Zəfəri Türk dünyasında birlik mühitini möhkəmləndirib

Xətai rayonunda Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişinin 55-ci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib

Türkiyədə 15 iyul qəhrəmanlarının xatirəsinə həsr olunmuş çoxsaylı tədbirlər keçiriləcək

Özbəkistanda ilk dəfə “yaşıl” şəhərlərin reytinqi tərtib edilib

Azərbaycanın İstanbuldakı baş konsulluğunda Türkiyədə məskunlaşan həmvətənlərimizin qəbulu başlayıb

Klassik avtomobillərin yürüşünə qeydiyyat başlayır

“Beşiktaş” tanınmış hücumçunun transferini açıqlayıb

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan şahmatçıları blits yarışlarında gümüş medal qazanıblar

Fərid Qayıbov Avropa Gimnastikasının tədbirində çıxış edib

Xorvatiyalı qapıçı: “Qarabağ” karyeram üçün mükəmməl klubdur

BMT: Dünya əhalisinin sayı 2080-ci ilə qədər pik həddə çatacaq

İslamabad məhkəməsi İmran Xan barəsində hökmü ləğv edib

“14 iyul – müasir Azərbaycan tarixinin dönüş mərhələsidir” adlı tədbir keçirilib

FHN Bakı İstintaq Təcridxanasında təlim keçirib VİDEO

İspaniyalı futbolçu “Atletiko”dan ayrılıb

Cəlilabadda qaz kəmərinin zədələnməsi nəticəsində 2300 abonent qazsız qalıb

FHN: Pirşağıda dənizdə çimənlərin biri xilas edilsə də, digərinin cəsədi çıxarılıb

“Araz-Naxçıvan”ın baş məşqçisi: Çempionatda uğur qazanmaq üçün daha çox tər tökməliyik

Mehriban Ələkbərzadə MDB Parlament Assambleyasının Çingiz Aytmatov mükafatına layiq görülüb

Türkiyədə təşkil edilən beynəlxalq düşərgənin bağlanış mərasimi keçirilib

Litvanın “Broswarm” startapı minaların aşkar edilməsi texnologiyalarını işləyib hazırlayır

Sevil Kərimova: “Digital art” yaradıcılığı kətan üzərində rəsm çəkməkdən asan proses deyil

İtaliyanın “sevgi qoxulu” liman şəhəri: Portofino - FOTOREPORTAJ

Xırdalanda Ümummilli Liderin ölkəmizdə siyasi hakimiyyətə gəlməsinin 55 illiyinə həsr olunan tədbir keçirilib

MSK “Ekspert qruplarının üzvləri üçün yaddaş” kitabçası hazırlayıb

Azərbaycan Hökuməti ilə BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma təsdiqlənib - FƏRMAN

Keyt Middlton “Uimbldon” turnirinin finalında iştirak edəcək

“Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma”nın təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi ilə Efiopiya Federativ Demokratik Respublikasının Dövlət Xidməti Komissiyası arasında Anlaşma Memorandumu”nun təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Dövlət Neft Fondu ölkə iqtisadiyyatının sabitliyini və inkişafını dəstəkləyir

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 5 sentyabr tarixli 706 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan-ATƏT əməkdaşlıq gündəliyinin perspektivləri müzakirə edilib

Avropa Liqası: "Zirə" - "Şerif" oyununun hakimləri bəlli olub

Gürcüstan Milli Bankının beynəlxalq ehtiyatları azalıb

Azərbaycan çempionu olan voleybolçu Çin klubuna keçib

Azərbaycanın yeddi gimnastı beynəlxalq turnirin finalına yüksəlib

Ruben Rubinyan: Ermənistan qısa müddət ərzində Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalamağa hazırdır

Xankəndi şəhərində İdarələrarası Mərkəzin İqtisadi məsələlər üzrə işçi qrupunun iclası keçirilib

Avropa Universitet Oyunlarında Azərbaycanı təmsil edəcək badmintonçular bəlli olub

İlon Mask Trampın seçkiqabağı kampaniyasına gizlicə ianə edib

DİN: Paytaxtın Sabunçu rayonunda yerləşən 310 nömrəli uşaq bağçası ilə bağlı məlumatlar nəzarətə götürülüb

İtaliyada əlverişsiz hava şəraiti fəsadlar törədib

"Birləşdik -2024" təlimində hərbi qulluqçularımız peşəkarlıq nümayiş etdirir VİDEO

Türkiyənin Akdeniz Universitetində Azərbaycanşünaslıq Mərkəzi yaradılacaq

Postmüharibə dövründə 476 hərbçi 572 ədəd yüksək texnologiyalı protezlə təmin edilib

Türkiyədə avtobus qəzaya uğrayıb: ölən və yaralananlar var

İyulun 14-nə olan hava proqnozu açıqlanıb

Prezident İlham Əliyev ATƏT-in baş katibini qəbul edib  YENİLƏNİB VİDEO

Qubanın Zərdabi qəsəbəsində qanunsuz inşa olunan tikili sökülüb VİDEO

Ulu Öndərin ideyaları hər zaman inkişafımızın təməl daşı olaraq qalacaq

Abşeron Milli Parkında “Yarat – tullantını azalt” devizi ilə əl işləri sərgisi təşkil olunub

Azərbaycan millisinin baş məşqçisi: Rusiyada yaşayan futzalçılarımızı yığmaya dəvət edə bilərik - MÜSAHİBƏ

Vyetnamda torpaq sürüşməsi nəticəsində 11 nəfər ölüb

Xəzər rayonunun Zirə qəsəbəsində 1,5 hektar ərazi tullantılardan təmizlənib VİDEO