Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

CƏMİYYƏT

Ürək-damar xəstəlikləri yalnız “genlərimizin bizə hədiyyəsi” deyil, həm də həyat tərzimizə bağlı problemdir

Bakı, 13 iyul, AZƏRTAC

Hazırda Mərkəzi Klinikada kardiologiya sahəsində dünya standartlarına tam uyğun və ən son texnologiyalardan istifadə edilir. Bu da ən kiçik ürək patologiyalarının belə erkən müddətdə aşkarlanmasına şərait yaradır. Onu da qeyd etmək istərdim ki, klinikamızda dünyanın aparıcı tibb ocaqlarının çoxundan daha keyfiyyətli və uğurlu müayinə, müalicə, eləcə də profilaktika işləri aparılır. Aldığımız yüksək nəticələr bunun göstəricisidir. Klinikamız Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin və Dünya Səhiyyə Təşkilatının bu sahədə mövcud protokolları əsasında fəaliyyət göstərir. Bu da xəstələrin müalicəsi ilə yanaşı, həkim üçün də çox faydalıdır.

Bu sözləri Mərkəzi Klinikanın kardiologiya şöbəsinin müdiri, Azərbaycan Tibb Universitetinin daxili xəstəliklər kafedrasının müəllimi, Türk Dünyası Kardioloji Birliyinin vitse-prezidenti, Əməkdar Həkim Firdovsi İbrahimov AZƏRTAC-ın müxbiri ilə söhbətində bildirib.

F.İbrahimov deyib ki, Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin və Dünya Səhiyyə Təşkilatının protokolları on minlərlə insanın üzərində aparılan tədqiqatlar nəticəsində hazırlanıb. Protokolların hazırlanmasında Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin bir üzvü olaraq mən də yaxından iştirak etmişəm. Bu da həm ölkəmizin təbliği, həm də azərbaycanlı mütəxəssisin bu prosesə cəlb olunması baxımından sevindirici haldır. Bu, həm də Mərkəzi Klinikada kardiologiya sahəsinin inkişafının da göstəricilərindən biridir. Kardiologiya sahəsində doğruluq cihazlarının istər müayinədə xəta payının ən aza endirilməsi, istərsə də müalicədə dünya standartlarına cavab verməsi çox vacibdir və bu klinikamızda mövcuddur.

Şöbə müdiri bildirib ki, Mərkəzi Klinikada ən sadə diaqnostik üsuldan başlamış ən son və müasir texnologiyalarla peşəkar mütəxəssislər tərəfindən xəstəliklərin düzgün qiymətləndirilməsi və müalicəsi həyata keçirilir. EKQ, ExoKQ, Stress test, Holter monitorinq kimi standart müayinə metodları ilə yanaşı, TEE, Kardiak MR, CT anqioqrafiya kimi müasir müayinə metodları geniş tətbiq olunur. Bu müayinələr dünyanın aparıcı klinikalarında ixtisaslaşmış mütəxəssislər tərəfindən aparılır. Transezofagial exokardioqrafiya ambulator olaraq anadangəlmə və qazanılma qüsurlarının daha detallı araşdırılmasında, ürək boşluqlarında tromb varlığının təyini üçün həyata keçirilir. Bununla da səyirici aritmiyası olan yüzlərlə xəstənin insult keçirməsi önlənir. Bilirsiniz ki, Mərkəzi Klinika invaziv kardiologiyanın beşiyi hesab olunur. Qürurla deyə bilərəm ki, koronar angioqrafiya və stend implantasiyası sahəsində artıq qürur duyulacaq səviyyədədir.

- Firdovsi müəllim, bəs ürəyin işemik xəstəliyi nədir və bu problemin ilkin simptomları hansılardır?

- Əvvəla, təəssüflə qeyd etmək istərdim ki, kardiologiyanın bu qədər inkişafına baxmayaraq, ürək-damar sistemi xəstəlikləri hələ də dünyada ölümün birinci səbəbi olaraq qalır. İşemiya dedikdə tac damarların tutulması və ya damar keyfiyyətinin aşağı olması səbəbindən ürək əzələsinin yetərincə qanla təchizatının pozulması nəticəsində yaranan patoloji vəziyyət nəzərdə tutulur. Damarlarda yaranan tıxanıqlığa görə ürək öz funksiyasını tam olaraq yerinə yetirə bilmir. Simptomlar ilkin dövrlərdə fiziki aktivlik zamanı meydana çıxır. Bu, özünü hərəkət zamanı sinədə, kürəkdə yaranan yanma, göynəmə xarakterli ağrı, pilləkən qalxarkən təngnəfəslik, sinədə sıxılma kimi şikayətlərlə göstərə bilər. Amma bu, o demək deyil ki, işemiyası olan hər xəstədə biz bu simptomları görməliyik. Ürəyin işemik xəstəliyi bəzən daha əvvəl xəstədə heç bir şikayət olmadan birbaşa miokard infarktı hətta ani ölümlə qarşımıza çıxa bilir.

- Ürək-damar xəstəlikləri tam olaraq genetika ilə bağlıdır, yoxsa keçirdiyimiz həyat tərzinin bu xəstəlikdə rolu daha çoxdur?

– Bu sual kardiologiyanın mübahisəli mövzularından biridir. Bu sahədə çoxlu genişmiqyasli araşdırmalar aparılıb. Kobud şəkildə izah etsəm ailə üzvləri arasında 55 yaşdan aşağı kişi və 65 yaşına çatmamış qadın infarkt keçirən şəxs genetik risk daşıyır. Siqaret, düzgün qidalanmama, hərəkətsizlik, təzyiq və şəkər kimi ürək damar xəstəliklərinin əsas risk faktorlarına orqanizmin verdiyi cavab da irsiyyətdən birbaşa asılıdır. Belə ki, düzgün qidalanan, siqaret çəkməyən, şəkəri və ya təzyiqi olmadığı halda ürəyin işemik xəstəliyinə tutulan insanlar da var. Ailəvi hiperxolesterinemiyası olan insanlarda ürək-damar xəstəliyi çox gənc, hətta uşaq yaşlarda başlanır. Bu xəstələrdə qanda xolesterinin miqdarı həddən artıq yüksək olur. Göz ətrafında, dizdə ksantoma dediyimiz xolesterin çıxıntıları əmələ gəlir. Belə xəstələrin bütün ailə üzvlərində lipid spektrinin müayinəsi mütləqdir. Xəstəliyin daha erkən yaşda aşkarlanması infarkt və ani ölüm kimi faciəvi nəticələrin vaxtında qarşısının alınması deməkdir. Bir şey də qeyd edim ki, irsiyyətində ürək xəstəliyi olan hər insan infarkt keçirəcək və ya ürək xəstəsi olacaq deyə bir hal yoxdur. Bu da onu göstərir ki, ürək-damar xəstəliyinə tutulmaq təkbaşına “genlərimizin bizə hədiyyəsi” deyil, daha çox keçirdiyimiz həyat tərzinə bağlıdır.

- Bu xəstəliyin aşkarlanması istiqamətində əsasən nə kimi müayinələr aparılır?

- Ürəyin işemik xəstəliyi diaqnostikası o qədər də çətin olmayan bir patologiyadır. Xəstənin şikayətlərinə uyğun olaraq, EKQ çəkilir, ExoKQ müayinəsi aparılır, “stress test” icra olunur. Qanda xolesterinin miqdarına baxılır. Xəstələrin risk qrupları təyin edilir, aşağı və orta risk qrupları yaxın təqibə alınır. Ciddi risk qrupundakılar daha ətraflı araşdırılır və lazımı müdaxilələr edilir. Ailə üzvlərinin birində şübhəli hal müəyyən edildikdə digər ailə üzvlərinin də müayinə olunması tövsiyə edilir. Belə ki, xəstəliyin vaxtında aşkarlanması gələcəkdə yarana biləcək fəsadların qarşısının alınması baxımından çox vacibdir. Müalicənin düzgün və zamanında aparılması isə xəstəliyin yaranmasının və irəliləməsinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması deməkdir.

- Risk altında olanlar nə kimi profilaktik tədbirlər görməlidirlər?

- Hipertoniya xəstəliyi, şəkərli diabet və xolesterinin yüksək olması ürəyin işemik xəstəliyinin yaranmasında rol oynayan əsas amillərdəndir. Ölkəmizdə təzyiqli xəstələrin duz istifadəsi çox kontrolsuzdur. Normal halda gün ərzində 2-5 qr duzdan istifadə edilməlidir. Lakin biz duz sevən xalq olduğumuza görə təzyiqə nəzarət etməkdə çətinlik çəkirik. Daha bir səbəb isə artıq çəki və hərəkətsizlikdir. Bizim xalqın yağlı xörəklər yemə alışqanlığı var. Riskli xəstələr mütləq qida rejimlərinə ciddi riayət etməlidirlər. Heyvan mənşəli yağlardan uzaq durmalı, quyruq, piy yeməməlidirlər. Qısacası, siqaret çəkməmək, spirtli içki qəbulunu minimuma endirmək, çəkiyə nəzarət etmək, fiziki cəhətdən fəal olmaq və düzgün qidalanmaqla bu xəstəlikdən qorunmaq mümkündür. Genetik meyilli insanlar isə bu rejimə əməl etməklə ən azından xəstəliyə tutulma yaşını uzada bilərlər.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Saatlı sakinləri sənədsiz silahlarını polisə təhvil veriblər

ABŞ hazırda xarici siyasətində “autsayder mövqeyi”ni inamla yerinə yetirir - ŞƏRH

“Avro-2024”: Final mərhələsinin püşkü atılır

Uşaq İncəsənət Məktəbi şagirdlərinin növbəti uğuru

FHN-in Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti “Heydər Əliyev İli” çərçivəsində daha bir ağacəkmə aksiyası keçirib

Azərbaycan millisinin baş məşqçisi: Göstərdik ki, ölkəmizdə qadın futbolu inkişaf edir

KXDR onun peykinə müdaxiləni müharibə elanı kimi qiymətləndirəcək

2024-cü il Olimpiya Oyunları ərəfəsində Paris sakinlərinin narazılığı artır

Baş Qərargah rəisi yüksək dağlıq ərazidə yerləşən hərbi hissələrin döyüş hazırlığını yoxlayıb VİDEO

Milli Məclisin növbəti plenar iclasının vaxtı və gündəliyi açıqlanıb

Bakıda Beynəlxalq Uroonkologiya Simpoziumu keçirilir

COP28 Ermənistanın ərazilərimizdə həyata keçirdiyi ekoterror barədə məlumatların geniş auditoriyaya çatdırılması baxımdan əhəmiyyətlidir - ŞƏRH

Hidayət Heydərov Azərbaycan cüdosunun tarixinə düşüb

Qazaxıstan “açıq səma” rejimini təkmilləşdirir

Çexiyalı parlamentarilərə Azərbaycanın sülh təşəbbüsləri barədə məlumat verilib

Astronomlar böyük ulduz kütləsi olan planet kəşf ediblər

Təşəbbüs qrupuna seçilən könüllülər dövlət və özəl sektorda məşğulluğa cəlb olunacaq

Böyük Dəbilqə: Azərbaycanın bir cüdoçusu qızıl, digəri bürünc medal əldə edib

“Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupu təsis edilib

Braziliya Amazoniyasında tarixi quraqlıq nəticəsində rekord sayda yanğın qeydə alınıb VİDEO

Nazir müavini: Azərbaycanda anesteziologiya və reanimatologiya son 10 ildə böyük irəliləyiş əldə edib

Azərbaycan neftinin qiyməti 85 dolları ötüb

Qərb Rusiyaya qarşı sanksiyalardan yan keçən ölkələrə təzyiq göstərir

Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Thonqlun Sisulitə

DTX-nin Akademiyasının yaradılmasının 25 illiyi münasibətilə tədbir təşkil olunub

Dünya Bankı iqlim maliyyələşdirməsini xeyli artırır

Dünya çempionatı: Bu gün Azərbaycanın beş güləşçisi xalça üzərinə çıxacaq

Xətai rayonunda avtomobildə yanğın baş verib VİDEO

İcma: Ermənistan hələ də utopiya ilə məşğuldur

Qanunsuz saxlanılan 1 tapança, 2 tüfəng, 1 patron darağı və 5 patron aşkar edilərək götürülüb

Çexiya parlamentinin Deputatlar Palatasının sədri Qarabağdakı antiterror tədbirləri barədə məlumatlandırılıb

Uşaq musiqi məktəb və mərkəzlərinə direktor və direktor müavinlərinin işə qəbulu üzrə müsabiqənin müsahibə mərhələsinin nəticələri açıqlandı

ICESCO məktəblilər üçün beynəlxalq ədəbiyyat müsabiqəsi elan edib

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 40 nəfər saxlanılıb

“CINEMO” Mobil Film Festivalının açılışı olub

Azərbaycan parataekvondoçusu Qran-Pridə bürünc medal qazanıb

Qax şəhərinin küçələrinə asfalt döşənir

Azərbaycan idmançılarının dekabr reytinqi: İlk “üçlük”də dəyişiklik olub

Dünya birjalarında neft ucuzlaşıb

Yasamal rayonunda “Kalaşnikov” avtomatı və 30 ədəd patron satmaq istəyən şəxs saxlanılıb

AQTA: “Samyun Wan” preparatlarının tərkibində kimyəvi maddə aşkarlanıb – XƏBƏRDARLIQ

Hacıqabulda şagirdlər “Narkomaniyaya yox deyək” mövzusunda maarifləndiriliblər

İsrail ordusu Qəzza zolağında 4 girovun öldüyünü təsdiqləyib

Yaponiya Yaxın Şərqdəki vəziyyətlə əlaqədar Misirə maliyyə yardımı edəcək

ÜST Qəzzaya humanitar yardımların bərpa olunmasına çağırıb

Qəzzada ölən media nümayəndələrinin sayı 61-ə yüksəlib

ABŞ Avstraliyaya 2 milyard dollarlıq təlim avadanlığının satışını təsdiqləyib

Abşeronda ətraf mühiti çirkləndirən mebel sexinin sahibi cərimələnib

Şimali Koreya peyklərinin işinə müdaxiləni müharibə kimi qiymətləndirəcək

WSJ: İsrail kəşfiyyatı xaricdə HƏMAS liderlərini öldürməyi planlaşdırır

Bill Qeyts İsveçdə sudan alınan yanacağa investisiya yatıracaq

Culiya Robertsin iştirakı ilə “Dünyanı geridə burax” filminin premyerası olub

Paris merinin köməkçisi Notr-Dam kilsəsində bərpa işlərini dərhal dayandırmağa çağırıb

Hindistan havanın çirkləndirilməsinə qarşı mübarizədə süni yağış yağdırmaq niyyətindədir

Etna vulkanı yenidən fəallaşıb

Ağ Ev: Əlavə vəsait olmadan ABŞ-ın Ukraynaya dəstək verməsi çətin olacaq

Parisdə miqrantlar olimpiya stadionu ilə bağlı etiraz aksiyasına çıxıblar

Şəkidə avtomobil dərəyə aşıb, xəsarət alan var

Xətai rayonunda ictimai iaşə müəssisəsində nöqsanlar aşkarlanıb

Hər fotoqrafın işığı əbədidir...

GUAM ölkələri arasında azad ticarət zonasının inkişafı məsələsi ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb

Vəkillər Kollegiyasında Misir Dövlət Şurasının və Dünya Bankının nümayəndə heyətləri ilə görüş keçirilib

İraqın şimalında terrorçulara məxsus 16 hədəf məhv edilib

Yasamalda sanitariya normalarını pozan kafenin fəaliyyəti dayandırılıb

Praqada Azərbaycana həsr edilmiş filmin təqdimatı olub

Əlilliyi olan şəxslərin IX Ümumrespublika Bədii Yaradıcılıq Baxış-müsabiqəsi qalibləri mükafatlandırılıblar

İsmayıllı və Ağdaşda qanunsuz ağac kəsənlər məsuliyyətə cəlb olunublar

Ceyhun Bayramov: Bəzi üçüncü tərəflərin bölgədə destruktiv fəaliyyəti sülhə xidmət etmir

Çingiz Hüseynzadə: Artıq velosiped yalnız idman deyil, həm də həyat tərzidir

Tovuz sakini dəm qazından dünyasını dəyişib VİDEO

Budapeştdə Orta Dəhlizlə bağlı seminar təşkil olunub

“Heydər Əliyev və Azərbaycanın müdafiə sənayesi” mövzusunda tədbir keçirilib

Qusarda “Makarov” markalı tapança satmaq istəyən şəxs saxlanılıb

Milli Məclisin nümayəndə heyəti Çex Respublikasına səfər edib

Azərbaycanın antikorrupsiya təcrübəsi beynəlxalq platformada

Azərbaycanın kişi güləşçiləri dünya çempionatında 5 medal qazanıblar

Bu gün Gürcüstanda 8 minədək HİV-ə yoluxmuş insan yaşayır

Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin 100 yaşı daha bir təhsil ocağında qeyd olunub

Ermənistanın siyasi kursunda regiondan uzaqlaşmaq meyilləri müşahidə edilir- RƏY

“Fizikada müasir trendlər” mövzusunda 8-ci beynəlxalq elmi konfrans başa çatıb

AzTV-nin əməkdaşı BDU tələbələri ilə təcrübəsini bölüşüb

Parlamentin komitə iclasında 14 məsələ müzakirə edilib

Ombudsman Lənkəranda şəhid övladları ilə görüşüb

Britaniyanın Moskvadakı səfiri Qarabağdakı bərpa işləri barədə məlumatlandırılıb

BDU-nun Fizika fakültəsinin əməkdaşları Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutunun fəaliyyəti barədə məlumatlandırılıb

MEK Azərbaycan dövlətçiliyinə dair nəşrlərin virtual sərgisini təqdim edir

Beynəlxalq axtarışda olan daha bir şəxs Azərbaycana ekstradisiya olunub

Qəbələdə sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün bayram şənliyi təşkil olunub

Gövhər Baxşəliyeva: Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti akademiyanın yaranması üçün zəmin formalaşdırıb

Belqrad-Bakı-Belqrad marşrutu üzrə birbaşa aviareyslərin işə salınması üçün aparılan işlər müzakirə olunub

Qubada avtomobil su kanalına düşüb VİDEO

Fransada məmurlara messencerlərdən istifadə qadağan edilib

Laçınlı şair: Bugünkü şəhərin özgə hüsnü var

Sağlığında orqanlarını bağışlayanların orqanlarının götürülməsi üçün yaxınlarından icazə alınmayacaq VİDEO

Türkiyənin Orta Doğu Texniki Universitetinin professorunun BDU-da ustad dərsi

Heydər Əliyevin 100 illiyinin Həştərxanda qeyd edilməsi Azərbaycan ilə mehriban qonşuluq əlaqələrinin genişləndirilməsinə böyük töhfə verir

İqlim dəyişikliyi nədir?

Həsən Həsənov Ulu Öndər Heydər Əliyev barədə xatirələrini UNEC-in kollektivi ilə bölüşüb

Yazıçı Şərif Ağayar: Laçın hər kəsin qürur yeri olacaqdır...

Ərdoğan: Türkiyə bütün böhranlarda sülhün yanında olub