Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

CƏMİYYƏT

Uşaq cərrahı Fuad Hüseynov: Əməliyyata girən zaman işin emosional tərəfini bir kənara qoymağa çalışırıq

Bakı, 2 noyabr, AZƏRTAC 

Yenidoğulmuşlarda ən çox görülən problemlər döş qəfəsi və qarın boşluğunun anomaliyalarıdır. Bunlardan hamısı həyatı göstəriciləri olduqda təcili və təxirəsalınmaz əməliyyat olunur. Ən kiçik xəstəmiz 540 qram çəkidə olub. Erkən doğulmuş bu uşağın hələ ana bətnində ikən bağırsağında dəlinmə müşahidə olunub.

Ümumiyyətlə anadangəlmə bağırsaq və yemək borusunun atreziyaları, bağırsaqların tam dönməməsi və ya xaricə çıxması, ağciyərlərin anadangəlmə problemləri və bu kimi digər patologiyalar da yenidoğulmuşlarda tez-tez rast gəlinən problemlərdəndir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a məxsusi müsahibəsində Mərkəzi Klinikanın uşaq cərrahı və urologiya üzrə mütəxəssis Fuad Hüseynov bildirib.

-Hansı uroloji patologiyalar olduqda cərrahi əməliyyat vacib hesab edilir?

-Uroloji problemlər o qədər də təcili və təxirəsalınmaz olmur. Belə xəstələr adətən nəzarətə alınır. Yalnız xüsusi göstəricilərə görə problemin yeganə həlli yolunun əməliyyat olduğu müəyyən edildikdə xəstə cərrahi masaya alınır. Əməliyyat üçün əsas götürülən göstəricilərə böyrək patologiyalarını misal çəkmək olaraq. Uşağın böyrəklərində yaranan genişləmələri çox vaxt o, hələ ana bətnində ikən müşahidə etmək olur. Bu uşaq da doğulduqdan sonra təxirəsalınmaz əməliyyata alınmır. Problem nəzarətə götürülür, bir sıra müayinələr olunur, əməliyyat üçün göstərişlər müəyyən edilərsə artıq cərrahi üsula müraciət edilir.

-Ana bətnində olan uşaqda yaranan patologiyanı əsasən hamiləliyin neçənci həftəsindən etibarən müəyyən etmək mümkündür?

-Hansı patologiyanın hamiləliyin neçənci həftəsində müəyyən edilə biləcəyini dəqiq demək çətindir. Belə ki, bu problemlərin əmələ gəlməsi dölün inkişafının həftələrinə görə müəyyən edilir. Hər orqanın öz inkişaf həftəsi var. Orqan sisteminin inkişafında yaranan problemləri hamiləlik irəlilədikcə görmək mümkündür. Bu diaqnoz hamiləliyi təqib edən həkim-ginekoloq və fetal ultrasəs müayinə qrupunun göstərişinə uyğun olaraq qoyulur. Artıq hamiləliyin 12-13-cü həftəsindən etibarən uşaqda olan patologiyalar özünü büruzə verməyə başlayır. Azərbaycanda bu sahədə çox böyük uğurla fəaliyyət göstərən bir mütəxəssis qrupu var və biz də onlarla sıx əməkdaşlıq edirik. Ümumiyyətlə döldə meydana çıxan problemi zamanında aşkarlamaq və bu barədə valideynləri məlumatlandırmaq həkimin təcrübəsinə bağlıdır.

-Uşaq böyüdükcə təbii ki, orqan da böyüyür və inkişaf edir. Bu səbəbdən körpələr üzərində icra olunan əməliyyatların gələcəkdə fəsadları ola bilərmi?

-Gələcəkdə fəsadın meydana çıxması problemin böyüklüyündən asılıdır. Misal üçün, bağırsaq atreziyaları zamanı nekroz görüldükdə bu orqanın müəyyən bir hissəsi əməliyyat vasitəsilə alınır. Məlumdur ki, hər bir orqan kimi bağırsaqlar da uşaq böyüdükcə öz həcmini artırır. Bu səbəbdən əməliyyat olunmuş uşaqda xaric edilmiş bağırsağın uzunluğundan asılı olaraq qısa bağırsaq sindromu inkişaf etmədikdə gələcəkdə hansısa problemin yaranma ehtimalı demək olar ki, yoxdur. Bu uşaqlar tam normal insanlar kimi həyatlarına davam edirlər.

-Körpələr üzərində icra olunan əməliyyatların sizə görə ən çətini hansıdır?

-Bunu demək çətindir. Belə ki, yenidoğulmuşlar arasında əməliyyat olunacaq qədər böyük problemlərə əsasən erkən doğulmuş uşaqlarda rast gəlinir. Onların da bədən çəkisinin ağırlığı ortalama 1.500 qram olur. Bizim üçün 2.500 qram çəkili uşaqlar artıq böyük kimi qəbul edilir.

Ümumiyyətlə neonatal və uşaq cərrahiyyəsində icra olunan bütün əməliyyatlar ağır sayılır. Buna səbəb həm uşağın fizioloji vəziyyəti, həm də erkən doğulmuş olmasıdır ki, bu da çox ciddi risk və stress faktordur. Bundan əlavə, ana bətnində olan uşağın ağciyərlərinin inkişafı təxminən 32-34 həftədən sonra tamamlanır. Erkən doğulmuş uşaqlarda isə əlavə olaraq bir də tənəffüs problemi meydana çıxır ki, bu da uşağın əməliyyatdan öncəki, əməliyyat zamanı və sonrakı baxımı da çox çətinliklər yaradır. Belə uşaqların müalicəsi artıq komanda işinə çevrilir. Biz sadəcə işin cərrahi hissəsini görürük. Lakin körpənin əməliyyatdan öncəki və sonrakı baxımı təbii ki, bizim də köməyimizin olması şərti ilə daha çox neonatal cərrahiyyədəki həkim-neonatoloqların üzərinə düşür. Belə ki, erkən doğulmuş uşağı normal həftəsində dünyaya gəlmiş körpə vəziyyətinə gətirmək üçün ciddi müdaxilələr və müalicələr tələb olunur.

-Əməliyyatın icrasına qərar nə cür verilir?

-Burada yalnız əməliyyat üçün göstəriş, əməliyyatın gərəkli olub-olmaması və ya gözləmə müddətinin müəyyən edilməsi cərrah tərəfindən qoyulur müəyyənləşdirilir. Əməliyyatda, xüsusilə neonatal cərrahiyyədə nisbi göstərişin olması yolverilməzdir. Belə ki, əməliyyat zamanı istifadə olunan anesteziya belə uşaq üçün böyük risk faktorudur. Ümumiyyətlə əməliyyatın icrasına verilən qərar həyati göstəricilər və ya təxirəsalınmaz patologiyalara bağlıdır. Misal üçün, yeni doğulmuş körpədə qasıq yırtığı müşahidə edilirsə o, təcili əməliyyat olunmur. Uşağın çəkisinin artması, ətraf mühitə uyğunlaşması gözlənilir və həyat riski olmadan, rahat əməliyyat olunur.

-Körpələri əməliyyat edirsiniz. Bu cərrahi olduğu qədər mənəvi cəhətdən də çətin olmalıdır. Əməliyyata girdikdə nə kimi hisslər keçirirsiniz?

-Əməliyyata girən zaman işin mənəvi və emosional tərəfini bir kənara qoymağa çalışırıq. Bəli, bizim əməliyyat etdiyimiz hər bir insan körpədir və burada hər bir iş zərgər dəqiqliyi ilə görülməlidir. Hər bir əməliyyat lupa altında icra olunur. Başqa cür alınmır. Məsələyə emosional yanaşsaq psixoloji gərginlik keçirə bilərik ki, bu da əməliyyatın uğuruna mənfi təsir göstərə bilər.

-Valideynlərə nə məsləhət görərdiniz?

-İstər uroloji, istərsə də cərrahi hər bir uşaq problemi məhz uşaq cərrahı və uroloqu tərəfindən müalicə olunmalıdır. Urologiya sahəsi digərlərinə nisbətən daha problemlidir. Çoxu uşağı böyümüş insanın kiçik bir modeli kimi görür. Lakin bu belə deyil. Körpədə olan bütün problemlər böyük insandan tam fərqlidir. Uşağa böyük insan kimi müdaxilə olunduqda gələcəkdə ciddi fəsadlar yarana bilər. Bəzən hansısa reklam və ya tanışlıq xatirinə uşaq lazımsız həkimə aparılır. Lakin ölkəmizdə bir çox özünü təsdiqləmiş uşaq uroloqları, cərrahları var. Ən azından bu həkimlərlə konsultasiya etmək vacibdir. Bir neçə həkimin fikrini öyrəndikdən sonra uşağın əməliyyatına qərara vermək olar.

Mərkəzi Klinikanın həkimi olaraq onu deyə bilərəm ki, uşaq cərrahiyyəsində etmədiyimiz bir əməliyyat növü yoxdur. Hər bir neonatal, uşaq cərrahiyyəsi və anesteziya xidmətləri yüksək səviyyədə təşkil olunub.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Avro-2024: İspaniya final oyununda hesabı açıb YENİLƏNİB - 3

Bayden: Trampla danışıq yaxşı keçdi

Paris hava limanının əməkdaşları Olimpiada ərəfəsində tətil edəcəklər

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması ardıcıl ikinci dəfə Avropa çempionu olub

On üç yaşlı uşaq Nabranda hovuzda boğulub

Avro-2024: Final oyunu üçün start heyətləri açıqlanıb

Netanyahu ABŞ-a səfəri zamanı Baydenlə görüşəcək

Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında ticarət həcminin 30 milyard dollara çatdırılması nəzərdə tutulur

Amerika Kuboku: Bu gecə çempion məlum olacaq

Türkiyədə xaricə qaçmağa cəhd edən 10 FETÖ üzvü saxlanılıb

Media: Trampa sui-qəsddə şübhəli bilinən şəxsin avtomobilində partlayıcı qurğu aşkarlanıb

Azərbaycan gimnastları beynəlxalq turnirdə 8 medal qazanıblar

Vətən müharibəsi şəhidi Səlimxan Bayramovun 26-cı doğum günü qeyd edilib

İngilislərin Londonda Avropa çempionatı coşğusu - FOTOLAR

Vitse-prezident: Türkiyə demokratiyaya hücumların əleyhinədir

Belarusda qeyri-sabit hava şəraiti nəticəsində ölənlər var

Zelenski: Ukrayna daha üç ölkə ilə təhlükəsizlik zəmanəti imzalayacaq

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiyaya uduzub

Qaxda iki minik avtomobili toqquşub, üç nəfər xəsarət alıb VİDEO

Yaşar Güler: Türkiyə Silahlı Qüvvələri Kiprdə sülh və sabitliyin təminatçısıdır

Azərbaycanın Milli qəhrəmanları Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin xatirəsi yad edilib VİDEO

Teylor Sviftin Milan konserti izdihamlı keçib

Nazir: Türkiyə enerji asılılığını minimuma endirməyi hədəfləyir

İtaliyada anomal istilər üç nəfərin ölümünə səbəb olub

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı başa çatıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Əlli beş il əvvəl başlayan Heydər Əliyev yolu ölkəmizi dünyanın aparıcı dövlətləri sırasına yüksəltməkdədir

Peşəkar mühasib sertifikatı almaq istəyən namizədlər üçün test imtahanının I mərhələsi keçirilib

DİM təsviri sənət üzrə qabiliyyət imtahanlarına qatılan abituriyentlərə müraciət edib

Şəkidə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı 8 mərkəzdə aparılıb

DİN və DSX birgə əməliyyat keçirib, 6 kiloqram marixuana, 1800 ədəd metadon həbi dövriyyədən çıxarılıb

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

Türkiyə XİN: Trampa qarşı törədilən sui-qəsd cəhdi həm də xalqın iradəsinə hücumdur

Avropa Universitet Oyunları: İdman Akademiyasının futzal komandası dörddəbir finalda

Türkiyə Prezidenti: Trampa qarşı sui-qəsdin təhqiqatının ən effektiv şəkildə aparılacağına inanıram

Çin Yay Olimpiya Oyunlarına 405 atletlə qatılacaq

Bakı Hərbi Kollecində “Məşəl kimi yanan ürək” adlı tədbir keçirilib

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiya ilə qarşılaşacaq

FHN: Kür çayında batdığı ehtimal olunan iki nəfərin axtarışları davam edir VİDEO

Amerika Kuboku: Uruqvay millisi üçüncü yeri tutub

“Sirun jan” mahnısının bir sıra yutub səhifələrində silinməsinə nail olunub, işlər davam etdirilir

Bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda qısamüddətli leysan yağıb - FAKTİKİ HAVA

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması Avropa çempionatında final oyununa çıxacaq

Qardaşlığın yeni erası: Getdikcə möhkəmlənən Azərbaycan-Pakistan münasibətləri - ŞƏRH

Bu gün Avropa çempionatının qalibi bəlli olacaq

Prezident İlham Əliyev: Trampa qarşı siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq

İsti havada ehtiyatla qəbul edilməli olan dərmanlar açıqlanıb

Azərbaycanın tərəqqi və Zəfər yolunun başlandığı tarix - 14 iyul 1969-cu il

Oxşar taleli qəhrəmanlar: Polad Həşimov və İlqar Mirzəyev

Neftçalada Ulu Öndər Heydər Əliyevin ilk dəfə siyasi hakimiyyətə gəlişinin ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

DİM: 2500-dən çox namizədin peşəkar mühasib sertifikatı imtahanı verməsi gözlənilir

Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilir

Azərbaycanlı restorançılar Malayziyada keçirilən Dünya Kulinariya Müsabiqəsində parlaq çıxış ediblər

Türkiyəli nazir: FETÖ terrorçularının 40 faizi ABŞ və Almaniyadadır

Trampa qarşı sui-qəsd zamanı iki nəfər ölüb

Daşkənddə ikinci qastronomik küçə salınacaq

ABŞ-da prezidentliyə namizəd Donald Trampa qarşı sui-qəsd olub

Britaniyalı rejissor yazıçı Emili Brontenin məşhur romanını ekranlaşdıracaq

Fransanın idman naziri dalğıc geyimində Sena çayında çimib

Hindistan Ermənistana “SSS Defence” şirkətinin snayper tüfənglərini satır

ABŞ Dövlət katibinin müavini Paşinyanla regiondakı vəziyyəti müzakirə edib

Bu il Türkiyədə son 53 ilin ən isti iyun ayı qeydə alınıb

Sabirabadda gənc qız su kanalında boğularaq ölüb

“Sumqayıt” heyətinə yeni hücumçu qatıb

Hindistanda ildırım vurması nəticəsində 63 nəfər ölüb

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun xatirəsinə cüdo turniri keçirilib

Türkiyəli deputat: Azərbaycanın Zəfəri Türk dünyasında birlik mühitini möhkəmləndirib

Xətai rayonunda Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişinin 55-ci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib

Türkiyədə 15 iyul qəhrəmanlarının xatirəsinə həsr olunmuş çoxsaylı tədbirlər keçiriləcək

Özbəkistanda ilk dəfə “yaşıl” şəhərlərin reytinqi tərtib edilib

Azərbaycanın İstanbuldakı baş konsulluğunda Türkiyədə məskunlaşan həmvətənlərimizin qəbulu başlayıb

Klassik avtomobillərin yürüşünə qeydiyyat başlayır

“Beşiktaş” tanınmış hücumçunun transferini açıqlayıb

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan şahmatçıları blits yarışlarında gümüş medal qazanıblar

Fərid Qayıbov Avropa Gimnastikasının tədbirində çıxış edib

Xorvatiyalı qapıçı: “Qarabağ” karyeram üçün mükəmməl klubdur

BMT: Dünya əhalisinin sayı 2080-ci ilə qədər pik həddə çatacaq

İslamabad məhkəməsi İmran Xan barəsində hökmü ləğv edib

“14 iyul – müasir Azərbaycan tarixinin dönüş mərhələsidir” adlı tədbir keçirilib

FHN Bakı İstintaq Təcridxanasında təlim keçirib VİDEO

İspaniyalı futbolçu “Atletiko”dan ayrılıb

Cəlilabadda qaz kəmərinin zədələnməsi nəticəsində 2300 abonent qazsız qalıb

FHN: Pirşağıda dənizdə çimənlərin biri xilas edilsə də, digərinin cəsədi çıxarılıb

“Araz-Naxçıvan”ın baş məşqçisi: Çempionatda uğur qazanmaq üçün daha çox tər tökməliyik

Mehriban Ələkbərzadə MDB Parlament Assambleyasının Çingiz Aytmatov mükafatına layiq görülüb

Türkiyədə təşkil edilən beynəlxalq düşərgənin bağlanış mərasimi keçirilib

Litvanın “Broswarm” startapı minaların aşkar edilməsi texnologiyalarını işləyib hazırlayır

Sevil Kərimova: “Digital art” yaradıcılığı kətan üzərində rəsm çəkməkdən asan proses deyil

İtaliyanın “sevgi qoxulu” liman şəhəri: Portofino - FOTOREPORTAJ

Xırdalanda Ümummilli Liderin ölkəmizdə siyasi hakimiyyətə gəlməsinin 55 illiyinə həsr olunan tədbir keçirilib

MSK “Ekspert qruplarının üzvləri üçün yaddaş” kitabçası hazırlayıb

Azərbaycan Hökuməti ilə BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma təsdiqlənib - FƏRMAN

Keyt Middlton “Uimbldon” turnirinin finalında iştirak edəcək

“Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma”nın təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi ilə Efiopiya Federativ Demokratik Respublikasının Dövlət Xidməti Komissiyası arasında Anlaşma Memorandumu”nun təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Dövlət Neft Fondu ölkə iqtisadiyyatının sabitliyini və inkişafını dəstəkləyir

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 5 sentyabr tarixli 706 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan-ATƏT əməkdaşlıq gündəliyinin perspektivləri müzakirə edilib

Avropa Liqası: "Zirə" - "Şerif" oyununun hakimləri bəlli olub

Gürcüstan Milli Bankının beynəlxalq ehtiyatları azalıb