Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

İQTİSADİYYAT

XOCALI SOYQIRIMI XX ƏSRİN ƏN DƏHŞƏTLİ CİNAYƏTLƏRİNDƏNDİR

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan xalqının tarixinə qara hərflərlə yazılmışdır. Həmin gecə erməni silahlı dəstələri SSRİ dövründə Xankəndi şəhərində yerləşmiş, komanda və şəxsi heyətinin xeylisi ermənilərdən ibarət olan 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbçilərinin köməyi ilə Xocalı şəhərini yerlə-yeksan etmişlər.

Xatın, Liditsa, Oradur soyqırımları kimi, Xocalı faciəsi də insanlıq tarixinə düşmüş qanlı olaydır. Erməni təcavüzkarların Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri bu növbəti kütləvi qırğın 613 nəfərin, o cümlədən 106 qadının, 63 uşağın, 70 qocanın həyatına son qoydu. 1275 dinc sakin əsir götürüldü, 150 nəfərin taleyi isə hələ də məlum deyildir.

Rusiyanın “Memorial” hüquq-müdafiə mərkəzinin məlumatına görə, dörd gün ərzində Ağdama Xocalıda qətlə yetirilmiş 200 azərbaycanlının meyiti gətirilmiş, onlarca meyitin təhqirə məruz qalması faktı aşkar edilmişdir. Ağdamda 181 meyit (130 kişi və 51 qadın, o cümlədən 13 uşaq) məhkəmə-tibbi ekspertizasından keçirilmişdir. Ekspertiza zamanı müəyyən edilmişdir ki, 151 nəfərin ölümünə güllə yaraları, 20 nəfərin ölümünə qəlpə yaraları səbəb olmuş, 10 nəfər küt alətlə vurularaq öldürülmüşdür. Hüquq-müdafiə mərkəzi diri adamın baş dərisinin soyulması faktını da qeydə almışdır.

Bu soyqırımı aktı nəticəsində bəzi ailələr bütünlüklə məhv edilmiş, mülki əhali görünməmiş qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, əsir götürülənlərə amansız işgəncələr verilmişdir. Həmin əməllərin qabaqcadan düşünülmüş qaydada, milli əlamətinə görə insanların tamamilə və ya qismən məhv edilməsi niyyəti ilə törədilməsi beynəlxalq hüquqa və dövlətdaxili hüquqa əsasən məhz soyqırımı olduğunu sübut edir. Erməni cəlladlarının törətdikləri bu vəhşilik və vandalizm aktı bəşəriyyətin əsil soyqırımı kimi tanıdığı və yuxarıda adı çəkilən faciələrlə eyni səviyyədə qiymətləndirilməlidir. Dünyanın sülhsevər insanları, sivil dövlətləri, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları, beynəlxalq ictimaiyyət bu acı həqiqəti bilməli, insanlığa qarşı törədilən bu cinayət öz hüquqi qiymətini almalıdır. Beynəlxalq hüquqa görə, soyqırımı sülh və bəşəriyyət əleyhinə yönələn əməldir və ən ağır beynəlxalq cinayət sayılır. BMT Baş Məclisinin 9 dekabr 1948-ci il tarixli 260 (III) saylı qətnaməsi ilə qəbul edilmiş və 1961-ci ildə qüvvəyə minən Soyqırımı cinayətinin qarşısının alınması və təqsirkarların cəzalandırılması haqqında Konvensiyada soyqırımı cinayətinin hüquqi əsası təsbit olunmuşdur. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü zamanı həmin Konvensiyada təsbit edilmiş soyqırımı cinayətini təşkil edən bütün əməllər tətbiq olunmuşdur. Bu işğalçı ölkənin yürütdüyü terrorçuluq siyasəti uzun illərdir ki, dünya ictimaiyyətinin gözü qarşısında baş verir. Halbuki, beynəlxalq hüquq normalarına, BMT-nin və ATƏT-in prinsiplərinə görə, dövlətlərin sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət edilməlidir, ərazi bütövlüyünün və suverenliyin pozulması yolverilməzdir. BMT Təhlükəsizlik Şurası Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarının qeyd-şərtsiz azad edilməsi barədə dörd qətnamə qəbul etsə də, işğalçı Ermənistan bunları hələ də yerinə yetirmir.

Xocalı faciəsi iki yüz ilə yaxın bir müddət ərzində erməni millətçilərinin və onların havadarlarının Azərbaycan xalqına qarşı apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və qanlı səhifəsi idi. Bu mənfur siyasət xalqımıza saysız-hesabsız müsibətlər və əzab-əziyyətlər gətirmişdir.

Xocalı soyqırımını törətməklə erməni millətçiləri məkrli məqsədlər güdürdü: xalqımızı qorxutmaq, vahimə yaratmaq, onun mübarizə əzmini qırmaq, torpaqların işğalı faktı ilə barışmağa məcbur etmək. Lakin hiyləgər və amansız düşmən məqsədinə çata bilmədi. Xocalı müdafiəçiləri qəddar düşmənlə mübarizədə əyilmədilər, qəhrəmanlıqla vuruşaraq Vətənə sədaqət nümunəsi göstərdilər.

Xocalı faciəsindən danışarkən o zamankı rəsmi Azərbaycan rəhbərliyinin və ölkədə vəziyyətə ciddi təsir edən siyasi qüvvələrin acizliyini, səriştəsizliyini, xalqın taleyinə biganəliyini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Dövlət rəhbərliyi xalqın qəzəbindən qorxaraq, hadisənin miqyasını kiçiltməyə cəhd etmiş, bu qanlı cinayət barədə beynəlxalq ictimaiyyətə operativ və ətraflı məlumat vermək üçün heç bir iş görməmişdi. 1994-cü ildən ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan hökuməti və parlamenti erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri cinayətlər, o cümlədən Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətləri bütün miqyası və dəhşətləri ilə dünya dövlətlərinə və beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, bunların soyqırımı siyasəti kimi tanınmasına nail olmaq üçün ardıcıl tədbirlər görmüşdür. Məqsəd Xocalı faciəsinə beynəlxalq hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə, onun təşkilatçılarının, ideoloqlarının və icraçılarının dünya ictimaiyyətinin gözündə ifşasına və cəzalandırılmasına nail olmaqdır. Bu, bir tərəfdən Xocalı müdafiəçilərinin və şəhidlərinin ruhu qarşısında bizim insanlıq və vətəndaşlıq borcumuzdur. Digər tərəfdən isə, insanlığa qarşı yönəlmiş bu cür qəddar cinayətlərin gələcəkdə təkrar olunmaması üçün mühüm şərtdir.

Xocalı faciəsi haqqında xarici mətbuatın yazdıqlarından:

“Krua l'Eveneman” jurnalı (Paris), fevral 1992-ci il: “Ermənilər Xocalıya hücum etmişlər. Bütün dünya eybəcər hala salınmış meyitlərin şahidi oldu”.

“Sandi Tayms” qəzeti (London), 1 mart 1992-ci il: “Erməni əsgərləri minlərlə ailəni məhv etmişlər”.

Livanlı kinooperator təsdiq etmişdir ki, onun ölkəsinin varlı daşnak icması Qarabağa silah və adam göndərir.

“Tayms” qəzeti (London), 4 mart 1992-ci il: “Çöxları eybəcər hala salınmışdır, körpə qızın ancaq başı qalmışdır”.

“İzvestiya” (Moskva), 4 mart 1992-ci il: “Videokamera qulaqları kəsilmiş uşaqları göstərdi. Bir qadının sifətinin yarısı kəsilmişdir. Kişilərin skalpları götürülmüşdür”.

“Faynənşl Tayms” qəzeti (London), 14 mart 1992-ci il: “General Polyakov bildirmişdir ki, 366-cı alayın 103 nəfər erməni hərbçisi Dağlıq Qarabağda qalmışdır”.

“Le Mond” qəzeti (Paris), 14 mart 1992-ci il: “Ağdamda olan xarici jurnalistlər Xocalıda öldürülmüş qadın və uşaqlar arasında skalpları götürülmüş, dırnaqları çıxarılmış 3 nəfəri görmüşlər. Bu, azərbaycanlıların təbliğatı deyil, bu, reallıqdır”.

“İzvestiya” (Moskva), 13 mart 1992-ci il: “Mayor Leonid Kravets: Mən şəxsən təpədə yüzə yaxın meyit gördüm. Bir oğlanın başı yox idi. Hər tərəfdə xüsusi qəddarlıqla öldürülmüş qadın, uşaq, qocalar görünürdü”.

“Valer aktuel” jurnalı (Paris), 14 mart 1992-ci il: “Bu “muxtar regionda” erməni silahlı dəstələri Yaxın Şərqdən çıxmışlarla birlikdə müasir texnikaya, o cümlədən vertolyotlara malikdirlər. ASALA-nın Suriya və Livanda hərbi düşərgələri və silah anbarları vardır. Ermənilər yüzdən artıq müsəlman kəndlərində qırğınlar törədərək, Qarabağdakı azərbaycanlıları məhv etmişlər”.

R.Patrik, İngiltərənin “Fant men nyus” teleşirkətinin jurnalisti (hadisə yerində olmuşdur): “Xocalıdakı vəhşiliklərə dünya ictimaiyyətinin gözündə heç nə ilə haqq qazandırmaq olmaz”.

Azərbaycan Milli Məclisi hər il fevralın 26-nı “Xocalı soyqırımı günü” elan etmişdir. Həmin gün bütün Azərbaycan Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad edir.

Doğma yurdlarından didərgin düşmüş və Azərbaycanın 48 rayonuna səpələnmiş Xocalı sakinləri bu gün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həlli, Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünün dəf edilməsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi ümidi ilə yaşayırlar. Onlar dünya xalqlarına, dövlətlərinə, beynəlxalq təşkilatlara haqq-ədaləti və həqiqəti müdafiə etmək, Xocalıda törədilmiş soyqırımını pisləmək barədə müraciətlər edirlər.

Xocalı soyqırımının günahkarları, təşkilatçıları və icraçıları layiqli cəzalarına çatmalıdırlar. Cinayət cəzasız qala bilməz.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Xəzər dənizinin Zirə qəsəbəsində 1,5 hektar ərazi tullantılardan təmizlənib

İsveç agentliyi Qarabağ Bəyannaməsi haqqında məqalə dərc edib

Zirə qəsəbəsi yaxınlığında nəzarətsiz ərazidə dənizdə batanların cəsədləri tapılıb YENİLƏNİB VİDEO

Kinorejissor Niyazi Bədəlovun xatirəsi anılıb

DSX Akademiyasında magistr məzunların buraxılış mərasimi keçirilib VİDEO

Lənkəranın əksər otellərində iyul-avqust ayları üçün boş yer yoxdur - REPORTAJ VİDEO

Azərbaycan millisinin basketbolçusu “Monako”nu İspaniya klubuna dəyişir

Prezident İlham Əliyev ATƏT-in baş katibini qəbul edib YENİLƏNƏCƏK

Monteneqroda milli bayram – Dövlətçilik Günü qeyd olunur

YAP Mərkəzi Aparatında müşahidəçilər üçün təlim keçirilib

“Real Madrid” Mbappenin forma satışından ilk gündə 800 000 avro gəlir əldə edib

“İnter” İran millisinin hücumçusu ilə 3 illik müqavilə bağlayıb

Pyotr Qlıboçko: Seçenov Universiteti və onun Bakı filialı arasında əlaqələr Rusiya və Azərbaycan xalqlarının böyük dostluğunun təzahürüdür

Qarabağ Universitetində fənlər üzrə müəllim vakansiyası elan olunur

Türkmənistan altı ayda 40,2 milyard kubmetr qaz hasil edib

“O olmasın, bu olsun” tamaşası növbəti dəfə səhnədə

FHN: Ötən sutka ərzində 2-si azyaşlı olmaqla, 7 nəfər xilas edilib

BOK ilk Olimpiya Esports Oyunları üzrə Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlıq edir

Dövlət Vergi Xidməti ilə ADA Universiteti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb

Məsud Pezeşkian: İran nüvə silahı hazırlamaq niyyətində deyil

Nazirlik rəsmisi: Bir sıra ictimai-iaşə obyektlərində təmizləyici qurğulara vaxtaşırı xidmət göstərilmir

Azərbaycan çempionu iki legionerlə müqavilənin müddətini uzadıb

Nigeriyada məktəb binası çöküb, azı 22 nəfər ölüb

ŞKTC parlamentinin sədri azərbaycanlı deputatların Lefkoşaya səfəri barədə məlumat verib

Avtomagistraldan ödənişli yol kimi istifadə Qaydasında dəyişiklik edilib

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-Monteneqro dostluq və əməkdaşlıq münasibətləri xoş ənənələrə malikdir

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan şahmatçıları rapid yarışlarında birinci olublar

Monteneqronun Prezidenti Zati-aliləri cənab Yakov Milatoviçə

Azərbaycan və Pakistanın üzləşdiyi siyasi problemlər bir-birinə bənzəyir  ŞƏRH

Son bir həftədə Xankəndi və Şuşada aşkarlanan silah-sursatların sayı açıqlanıb

NASA “James Webb” kosmik teleskopunun çəkdiyi yeni şəkli yayıb

Bu gün Xalq rəssamı Vidadi Nərimanbəyovun anadan olmasından 98 il ötür

DİN: Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 35 nəfər saxlanılıb

“Kəpəz” futbolçusu ilə müqaviləni yeniləyib

Ötən gün 1,3 kiloqrama yaxın narkotik vasitə aşkarlanıb

Azərbaycanın basketbol yığmaları Avropa çempionatında yarımfinal görüşlərinə çıxacaqlar

Peykləri daşıyan “Falcon-9” raketinin missiyası uğursuz olub

Bayden tez-tez səhv etdiyini və adları qarışdırdığını etiraf edib

Sertifikatlaşdırma imtahanında 57 bal toplamış müəllim “Yüksəliş” müsabiqəsinin finalına vəsiqə qazanıb

AZSTANDART Çində beynəlxalq seminarda təmsil olunub

Bu gün görkəmli kinooperator Rasim İsmayılovun doğum günüdür

Azərbaycan neftinin qiyməti 90 dolları ötüb

® “AccessBank” 2024-cü ilin 1-ci yarımilliyi üzrə maliyyə nəticələrini açıqlayıb

Dünya birjalarında neft ucuzlaşıb

Mərkəzi Banka daxil olan müraciətlərin icra statusunun izlənilməsi imkanı yaradılıb

Avropa çempionatı: Bu gün Azərbaycan basketbol millisi ikinci oyununa çıxacaq

Pyotr Qlıboçkoya “Dostluq” ordeni təqdim olunub VİDEO

ABŞ-da neft şirkətinə atmosferə atılan tullantılara görə 64,5 milyon dollar cərimə kəsilib

Fermada çətənə kolları yetişdirən dörd nəfər saxlanılıb

Azərbaycan Prezidentinin Pakistana səfəri strateji münasibətlərimizin möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir ŞƏRH

Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyətə başlamasından 26 il keçir

Narkotik tərkibli bitkilər yetişdirən Lerik sakinləri saxlanılıblar VİDEO

Bolonya sərgisi uşaq kitablarının rəssamlarını iştirak üçün dəvət edir

Ronaldo və "Əl-Nəsr" müqavilənin uzadılması ilə bağlı danışıqlara başlayıb

Pepe İspaniya çempionatına qayıda bilər

Özbəkistanda elektrik enerjisinin yeni uçot sistemi tətbiq olunacaq

İsveçrə millisi baş məşqçisi ilə müqaviləni yeniləyib

Dünya və Avropa çempionu yenidən İtaliyaya qayıdır

Türkiyə sahillərində 108 qeyri-qanuni miqrant saxlanılıb

Qlobal isinmə zamanı yüksək dağlıq ərazilər canlılar üçün sığınacaq ola bilər

Viktor Orban aktiv diplomatiyasını davam etdirir

Britaniyada cəzasının 40 faizini çəkmiş məhkumlar azadlığa buraxılacaq

Almaniyada silah maqnatına sui-qəsd cəhdinin qarşısı alınıb

İtaliyada orta məktəblərdə şagirdlərin mobil telefonlardan istifadəsi qadağan ediləcək

Şalva Papuaşvili: Gürcüstan hökuməti heç bir xarici dövlətin maraqlarına xidmət etmir

Dövlət Komitəsində ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib

Ərdoğan: Zəngəzur dəhlizinin açılması Azərbaycanla Ermənistan arasındakı sülhə töhfə verəcək

Əcnəbi tələbələrin cəmiyyətə inteqrasiyası mövzusunda tədbir keçirilib

Paris Olimpiadasına akkreditasiya olunmuş media nümayəndələri ilə görüş keçirilib

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi Portuqaliyaya məğlub olub

Oğuzda 2 yaşlı uşaq kanalda boğulub

Fransada son 4 ilin ən kasad taxıl yığımı gözlənilir

AZƏRTAC-ın müxbiri beynəlxalq səviyyəli sertifikatla təltif olunub

Sahibə Qafarova MDB PA Şurasının iclasında iştirak edib

Seçmə mərhələ: Azərbaycan millisi Macarıstan yığmasına məğlub olub

Mədəniyyət Nazirliyi və Əqli Mülkiyyət Agentliyi “Qarabağ” mahnısı ilə bağlı birgə məlumat yayıb

Ankarada Əhməd Cavadın xatirəsinə həsr olunan konsert keçiriləcək

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibində dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Ağ Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndələrinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Haqq Ədalət Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndələrinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Yeni Zaman Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndəsinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndəsinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Azad Vətən Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndəsinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

Mərkəzi Seçki Komissiyasının 2024-cü il 9 iyul tarixli iclas protokolunun təsdiq edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

Trabzonda Azərbaycan və ŞKTC uşaq futbol komandalarının yoldaşlıq oyunu keçirilib

Tbilisidə COP29-da həsr olunmuş seminar keçirilib

Audiovizual Şura televiziya proqramlarının janr üzrə statistikasını açıqlayıb

Bu ilin altı ayında narkomanlığa və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı 5675 cinayət faktı aşkarlanıb STATİSTİKA

Sumqayıtda baş verən yol qəzasında yaralananlardan birinin vəziyyəti ağırdır

Agentlik rəsmisi: Son zamanlar Bakıda həyata keçirilən layihələr yaşıllıqların mühafizəsinə çətinliklər yaradır

Fahrettin Altun: 15 İyul təkcə dirənişin deyil, həm də dirçəlişin hekayəsidir

Mərkəzi Seçki Komissiyasının növbəti iclası keçirilib

Mətbuat prospektində nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulacaq

Vüqar Rəhimzadə: Qarşılıqlı etimad üzərində qurulan Azərbaycan-Pakistan əlaqələri yeni inkişaf dövrünü yaşayır ŞƏRH

“Ali təhsilin doktorantura (adyunktura) səviyyəsi haqqında” 1-doktorantura №-li illik rəsmi statistika hesabatı forması və onun doldurulmasına dair göstərişin təsdiq edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin Qərarı

Nazir: Ticarət balansında kəsir problemi Türkiyə gündəmini tərk edir

Azərbaycan nümayəndə heyəti Macarıstanın aqrar təhsil müəssisələrinin və şirkətlərinin fəaliyyəti ilə tanış olub

“Sanatoriya-kurort müəssisələrinin fəaliyyəti haqqında” 1-sanatoriya №-li illik rəsmi statistika hesabatı forması və onun doldurulmasına dair göstərişin təsdiq edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin Qərarı

“Superjet 100” ekipajla birgə Kolomna yaxınlığında qəzaya uğrayıb

Əqli Mülkiyyət Agentliyi vakant vəzifələrin tutulması üçün müsahibə elan edir