Tbilisi, 25 yanvar, AZƏRTAC

Gürcüstanın əsrarəngiz təbiətə, zəngin fauna və floraya, böyük iqtisadi potensiala, coğrafi və siyasi əhəmiyyətə malik regionlarından biri də Kaxeti bölgəsinin Laqodexi rayonudur. Kiçik Qafqaz sıra dağlarının ətəyində, Alazan çayının vadisində yerləşən Laqodexi rayonu Azərbaycanın Balakən rayonu ilə həmsərhəddir. Laqodexinin “Leketi” sözündən yarandığı və leklərin vətəni mənasını verdiyi bildirilir. Qafqaz Albaniyasının tayfalarından biri hesab edilən leklərin indiki ləzgilər olduğu ehtimal olunur.

Rayonun Qabal kənd sakini, 83 yaşlı ağsaqqal Namaz Nəbiyev deyir ki, leklər Alazan çayının sağ sahilində yaşayıblar. Gürcülər ləzgilərdən başqa avarları da lek adlandırırlar. Sonralar bu ərazidə gürcülərin güclü dövlət qurması ilə ləzgilərin çoxu buradan köçüblər. Bölgənin adı da Leketidən Lekoyetiyə, Leqodetiyə çevrilərək sonda indiki Laqodexi adını alıb.

Şəhər olaraq Laqodexinin əsası VIII əsrdə gürcü çarı Arçilin Lakuasti qalasının tikilməsi ilə qoyulub. Laqodexi əhalisinin çox hissəsini gürcülər təşkil edir. İkinci böyük etnos isə ərazinin 22,3 faizini əhatə edən azərbaycanlılardır. Azərbaycanlı əhalinin sayının 12 mindən çox olduğu bildirilir.

N.Nəbiyevin sözlərinə görə, azərbaycanlılar ən çox Laqodexinin Qabal kəndində yaşayırlar. Qabal çayının sağ sahilində yerləşən kənd əhalisinin sayı 4 minə yaxındır. Qabala bitişik olan ikinci böyük kənd Gəncəli kəndidir. Bu kənddə 3 minə yaxın soydaşımız yaşayır. Azərbaycanlıların daha çox yaşadıqları üçüncü kənd Qaracala (2600 nəfər əhali), dördüncü isə Uzuntala kəndidir (2300 nəfər). Bu kəndlərdə 5 məktəb var. Onlardan ikisi tam icbari orta məktəb, digər üçü isə 9 illik baza məktəbidir.

Qeyd etmək lazımdır ki, regionda yaşayan soydaşlarımız Azərbaycan xalqının milli adət-ənənələrini yaşadır və təbliğ edirlər. Rayon rəhbərliyinin və digər milli azlıqların nümayəndələrinin iştirakı ilə Novruz bayramı, ümummilli lider Heydər Əliyevin doğum günü, 28 May Respublika Günü, Bayraq Günü və digər bayramlarımız təntənə ilə qeyd olunur. Azərbaycan xalqının milli matəm və hüzn günləri - 20 Yanvar, Xocalı soyqırımı, 31 Mart Azərbaycanlıların soyqırımı günü ilə bağlı məktəblərdə, klub və digər inzibati binalarda anım tədbirləri də keçirilir. Belə tədbirlərdən biri də bu günlərdə 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü ilə əlaqədar olaraq, ilk dəfə rayon bələdiyyəsinin inzibati binasında keçirilib. Ümumiyyətlə götürdükdə soydaşlarımız Laqodexi bələdiyyəsinin əhalisinin təxminən 25 faizini təşkil edir.

Laqodexi rayonu kənd təsərrüfatı, xüsusən də heyvandarlıq və üzümçülük üçün çox əlverişlidir. Qabal və digər kəndlərin əhalisi də əsasən heyvandarlıqla məşğul olurlar. Azərbaycanlılar ümumi əhalinin 25 faizini təşkil etsələr də, rayonun, eləcə də bütün regionun inkişafında mühüm rol oynayırlar. Rayon rəhbərliyi, eləcə də Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyi bu bölgədə də tez-tez olur, soydaşlarımızın qayğıları, problemləri ilə maraqlanırlar.

Azərbaycanın Gürcüstandakı səfiri Dursun Həsənov, Gürcüstan parlamentinin Laqodexi rayonundan olan deputatı Quram Maçaraşvili, Laqodexi bələdiyyəsinin sədri Kaxa Camburiya və digər rəsmi şəxslərin Qabal kəndində ictimaiyyət nümayəndələri ilə görüşündə də soydaşlarımızın bölgənin inkişafındakı rolu xüsusi qeyd olunub.

Görüşdə ölkələrimiz və xalqlarımız arasındakı dostluq münasibətlərinin tarixinə nəzər salınıb, əlaqələrimizin inkişafında siyasi liderlərimizin rolu xüsusi qeyd olunub.

Deputat Quram Maçaraşvili deyib ki, Azərbaycan ilə Gürcüstan strateji tərəfdaşdırlar. Dövlətlərimizin birgə həyata keçirdikləri irimiqyaslı enerji və nəqliyyat layihələri xalqlarımızın rifah halının yaxşılaşmasında, dövlət müstəqilliyimizin möhkəmlənməsində, regionda sabitliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayır.

Sonra deputat soydaşlarımızın üzləşdikləri problemlərin həlli ilə bağlı fikirlərini bölüşüb, yerli icmaların köməyi ilə bir sıra vacib layihələrin həyata keçirilməsinin əhəmiyyətini qeyd edib. Bildirib ki, birgə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçiriləcək layihələr mövcud problemlərin həllinə imkan yaradacaq.

Bələdiyyə sədri K.Camburiya bildirib ki, Laqodexidə yaşayan azərbaycanlılar bu bölgənin ictimai, siyasi, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm rol oynayırlar. Gürcüstan hökuməti azərbaycanlıların sosial problemləri və qayğıları ilə daim maraqlanır, onların həllinə çalışır.

Bələdiyyə sədri rayonun sosial-iqtisadi inkişafında Qabal kəndinin və soydaşlarımız yaşayan ətraf kəndlərin rolunu yüksək qiymətləndirib. O, yerli icmalara mövcud problemlərin həlli və daha böyük inkişafa nail olmaq üçün yeni layihələr hazırlamağı tövsiyə edib. Bildirib ki, bələdiyyə azərbaycanlılar tərəfindən hazırlanacaq layihələrin həyata keçirilməsinə yardım göstərməyə hazırdır.

Səfir Dursun Həsənov ölkələrimiz arasında əlaqələrin inkişafında ulu öndər Heydər Əliyevin rolunu xüsusi qeyd edib. Bildirib ki, Ümummilli Liderin hakimiyyətdə olduğu dövrdə münasibətlərimiz yeni müstəvidə daha da genişlənib və inkişaf edib. Dünya şöhrətli siyasi xadimlər Heydər Əliyevin və Eduard Şevardnadzenin yorulmaz səyləri nəticəsində müstəqilliyimiz daha da möhkəmlənib, Azərbaycan və Gürcüstan dünya dövlətləri sırasında layiqli yerlərini tutublar.

Ümummilli Liderin siyasi kursunun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin soydaşlarımıza xüsusi qayğısından danışan diplomat qeyd edib ki, son illərdə Azərbaycan dövlətinin köməyi ilə Gürcüstanın bir sıra bölgələrində sosial layihələr həyata keçirilib. Bu layihələr təkcə soydaşlarımızın deyil, gürcü ictimaiyyətinin də sosial rifah halının yaxşılaşmasında çox mühüm rol oynayıb.

Səfir bildirib ki, bu gün Azərbaycanın və Gürcüstanın birgə iştirakı ilə həyata keçirilən Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz, Bakı Tbilisi-Qars dəmir yolu layihələri regionun inkişafında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. TAP və TANAP kimi layihələr xalqlarımızın rifahının daha da yaxşılaşmasına xidmət göstərəcək.

Diplomat vurğulayıb ki, Azərbaycan Gürcüstan iqtisadiyyatına sərmayə qoyan ölkələr arasında ilk yerlərdən birini tutur. Laqodexi bölgəsində müxtəlif sahələrə də sərmayə qoyuluşu üçün imkanlar axtarılır.

Söhbət zamanı bildirilib ki, gürcü və Azərbaycan xalqlarının tarixi dostluq bağlarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində yerli icma üzvlərinin yardımı ilə bir çox uğurlu layihələr həyata keçirə bilərlər.

Soydaşlarımız milli-mədəni dəyərlərini qorumaq şərti ilə cəmiyyətə inteqrasiya prosesində fəal iştirak edə bilərlər.

Rayon bələdiyyəsinin sədri K.Camburiya Laqodexidə Azərbaycan sərmayədarları üçün geniş imkanlar olduğunu vurğulayıb və azərbaycanlı iş adamlarını bölgəyə dəvət edib.

Sonra çıxış edənlər Azərbaycanın və Gürcüstanın birgə iştirakı ilə regionda həyata keçirilən irimiqyaslı enerji, nəqliyyat və logistik layihələrin əhəmiyyətindən danışıblar.

Görüşdə gənclərin asudə vaxtlarının təşkili üçün müasir tipli idman komplekslərinin, mədəniyyət ocaqlarının yaradılması, məktəblərin təmiri və s. məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparılıb, təkliflər səslənib.

Xətayi Əzizov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Tbilisi