Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

CƏMİYYƏT

Məhkəmə, yoxsa arbitraj daha səmərəlidir?

Məhkəmə, yoxsa arbitraj daha səmərəlidir?

Bakı, 15 may, AZƏRTAC

“Arbitraj ən üstün hesab edilən mübahisələrin alternativ həlli üsuludur. Çünki, arbitraj qərarı mahiyyəti üzrə son və qətidir, heç bir orqan tərəfindən mübahisələndirilə bilməz. Mübahisələrin alternativ həlli üsulu kimi arbitraj bir sıra üstünlüklərə malikdir”.

Bunu AZƏRTAC-a Beynəlxalq Vəkillər Kollegiyasının Xarici Arbitraj Qərarlarının Tanınması və İcrası üzrə Arbitraj Altkomitəsində Azərbaycan üzrə məruzəçi Toğrul Quluzadə deyib.

O bildirib ki, arbitraj çeviklik xüsusiyyətinə malikdir: “Yəni, mübahisə tərəfləri arbitrajın keçiriləcəyi vaxtı, arbitrləri, prosesdə iştirak edəcək ekspertləri və digər prosessual şərtləri sərbəst müəyyənləşdirə bilərlər. Hətta, tərəflər öz mülahizələrinə əsasən arbitrləri mübahisənin mahiyyətinə uyğun müvafiq sahənin ekspertlərindən də seçə bilərlər. Bu isə məhz kommersiya mübahisələrinin daha effektiv həlli üçün əhəmiyyətlidir”.

T.Quluzadə bildirib ki, arbitrajın digər üstün xüsusiyyəti effektiv olmasıdır: “Effektivlik dedikdə vaxt və xərc baxımından səmərəlilik, həm də xarici arbitraj qərarlarının imtinaya əsas olmadan tanınması və icrası nəzərdə tutulur. Arbitrajın vaxt və xərc baxımından səmərəli olması bir sıra ədəbiyyatlarda mübahisə predmetinə çevrilsə belə, qeyd etməliyəm ki, arbitrajın vaxt və xərc səmərəliliyini tərəflər özləri tənzimləmə hüququna malikdirlər. Bu cür tənzimləmə prosesində tərəflərin hüquqşünaslarının rolu əhəmiyyətlidir. Hətta, bəzi hallarda sual verilir: məhkəmə, yoxsa arbitraj daha səmərəlidir? Bu suala birmənalı cavab vermək mümkün deyil, çünki burada həm tərəflərin səmərəlilik faktoruna hansı dərəcədə riayət etməsində, həm də yurisdiksiyadan, yəni müxtəlif ölkələrdə məhkəmə icraatına sərf edilən vaxt və vəsaitdən asılıdır.

Qeyd etdiyim kimi, arbitrajın səmərəlilik göstəricisinin digər elementi xarici arbitraj qərarlarınn tanınma və icrasıdır. Xarici arbitraj qərarlarının tanınma və icrası ilə əlaqədar 1958-ci il Nyu-York Konvensiyası Azərbaycan da daxil olmaqla 172 ölkə tərəfindən ratifikasiya edilib.

Ümumi qayda olaraq, xarici məhkəmə qərarlarının tanınma və icrasının daha çevik və effektiv təmin edilməsi üçün ikitərəfli və ya çoxtərəfli dövlətlərarası beynəlxalq sazişlərin olması məqsədəmüvafiqdir. Lakin, bu cür beynəlxalq sazişlər dövlətlərin arzusundan asılı olaraq xarici məhkəmə qərarlarının tanınma və icrası üçün fərqli müddəalar nəzərdə tuta bilər. Bu isə tərəflərin hüquqşünasları üçün bir sıra hüquqi çətinliklərə və nəticə etibarilə, tərəflərin özləri üçün isə qeyri-effektivliyə səbəb ola bilər. Bu mənada 1958-ci il Nyu-York Konvensiyası 172 ölkəyə münasibətdə bu məsələni daha vahid harmonizə edilmiş formaya salır.

Ən mürəkkəb misal olaraq, beynəlxalq kommersiya mübahisələrində cavabdehin aktivləri müxtəlif ölkələrdə yerləşə bilər və iddiaçı həmin xarici arbitraj qərarını müxtəlif ölkələrdə tanınma və icraya yönəltmək arzusunda ola bilər. Bu isə o deməkdir ki, tərəflərin hüquqşünasları müxtəlif ölkələrin xarici məhkəmə qərarlarının tanınması və icrası üçün mövcud olan hüquq normalarını bilməli və hər bir xarici ölkədə ayrı-ayrılıqda tətbiq etməlidir. Bu isə vaxt, xərc və imtinaya əsas olmadan tanınma və icraya yönəldilməsini qeyri-effektiv edir.

Bu cür problem xarici arbitraj qərarlarının tanınması və icrası zamanı 173 ölkəyə münasibətdə yaranmır. Çünki 1958-ci il Nyu-York Konvensiyası ən əlverişli beynəlxalq hüquq aləti olaraq tərəflər üçün xarici arbitraj qərarlarının aydın, çevik və vahid tanınma, və icra şərlərini müəyyən edir”.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Azərbaycan gimnastı Dünya Kubokunun daha bir finalına vəsiqə qazanıb

Qızıl Avropa Liqası: Azərbaycan millisi Belçikaya məğlub olub

Azərbaycan qadın voleybol millisi Rumıniyaya məğlub olub

SOCAR-ın Müşahidə Şurasının iclası keçirilib

Londonda Xocalı soyqırımı qurbanlarına həsr olunmuş müsabiqəyə təqdim edilən rəsm əsərləri nümayiş etdirilib

ABŞ-ın Meyn ştatının nümayəndə heyəti Laçın və Şuşaya səfər edib

Ceyhun Bayramov Almaniyanın xarici işlər naziri ilə telefonla danışıb

Fənn müsabiqələri və Lütfi Zadə adına riyaziyyat-məntiq olimpiadasının final turunun tarixi açıqlanıb

ADNSU-da şəhid məzunun xatirəsinə həsr olunmuş sənədli film təqdim edilib

Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun üzvləri Laçın şəhərinə səfər ediblər

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbəsi dünyanın nüfuzlu forumlarında iştirak edib

DSMF və İşsizlikdən sığorta fondu ilə bağlı qanun layihəsi plenar iclasa tövsiyə olunub

BDU-da 28 May – Müstəqillik Gününə həsr edilmiş tədbir

Milli Məclisin növbəti iclasında yeddi məsələ müzakirə olunub

Türkiyə Prezidenti TDT-yə üzv və müşahidəçi ölkələrin Məhkəmə-Hüquq şuraları sədrlərinin toplantısında iştirak edib

Ərdoğan: Qlobal sistem bütün amilləri ilə indiki reallıqlara uyğun olaraq yenidən qurulmalıdır

Cəlilabad Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinə “Kənd təsərrüfatında yaşıl innovasiyalar” mövzusunda infotur təşkil edilib

Prezident İlham Əliyevin liderliyi ilə suverenliyimiz qətiyyətlə təmin edilir ŞƏRH

“İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə Azərbaycan modeli” - açıq mühazirə

“Elektromobillik üzrə Milli Planın hazırlanması” işçi qrupunun növbəti iclası keçirilib

Bakıda III Türk Dünyası Ədəbiyyat və Kitab Festivalı keçirilir

Lənkəranda “Gənc xilasedici və yanğınsöndürən” yarışlarının zona birinciliyi keçirilib

“Zəfərlə taclandırılmış müstəqillik” adlı dəyirmi masa keçirilib

Azərbaycanın qadın güləşçisi Avropa çempionu olub

Ali məktəb tələbələri arasında respublika olimpiadası qaliblərinin mükafatlandırılma mərasimi keçirilib

İstanbulda dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan bədii gecə keçirilib

Azərbaycanda idman dırmanması üzrə marşrutqurma kurslarına start verilib

Bir sıra ölkələrə quş qripi ilə əlaqədar tətbiq edilmiş məhdudiyyət aradan qaldırılıb

AMEA-nın əməkdaşları arasında keçirilən futbol yarışının qalib komandaları təltif edilib

İstiqlal Muzeyində “Vəhdət” adlı sərgi təşkil olunub

Avropa çempionatı: Azərbaycanın qadın güləşçisi gümüş medal qazanıb

Azərbaycan nümayəndə heyəti Beynəlxalq Nəqliyyat Forumunun Sammitində iştirak edib

Bakı Ali Neft Məktəbi ilə Buxarest Universiteti arasında anlaşma memorandumu imzalanıb

Azərbaycan Prezidentinin qətiyyətli mövqeyinin nəticəsi ŞƏRH

Tanınmış boksçu diskvalifikasiya oluna bilər

Çilinin ALMA Rəsədxanasının nümayəndələri Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında olublar

Qazaxın kəndlərinin qaytarılması Azərbaycanın suverenliyini daha da möhkəmləndirdi ŞƏRH

Birinci Qarabağ müharibəsinin şəhidi Ağsuda torpağa tapşırılıb

“Azərpoçt” “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində poçt markaları buraxıb

ADAU-da “Narkomaniyaya yox deyək!” adlı konfrans keçirilib

Beynəlxalq axtarışda olan şəxslər Rusiyadan Azərbaycana gətiriliblər

Qırğızıstanın nümayəndə heyəti Azərbaycandakı qida təhlükəsizliyi sistemi barədə məlumatlandırılıb

DİM: Apellyasiya Komissiyası tərəfindən 580 şagirdin yazı işinə düzəliş edilib

Nazir Məcnun Məmmədov Yevlaxda vətəndaşları qəbul edib, fermerlərlə görüşüb

Azərbaycanın iki sərbəst güləşçisi Bakıdakı Avropa çempionatının finalında

BMT-nin Baş katibi: Sülh Afrikanın problemlərinin həllinin açarıdır

Xəbərdarlıq: Dolu düşəcək, dağlıq ərazilərdə qar yağacaq

İşğaldan azad olunmuş ərazilərə avtobus reyslərinə iyun ayı üçün biletlər satışa çıxarılır

“Qarabağ”ın qapıçısının “Spartak”a keçə bilməməsinin səbəbi açıqlanıb

İşğaldan azad olunan ərazilərə köçürülən sakinlərdən 2 minə yaxın şəxsin məşğulluğu təmin edilib

Şri-Lankada güclü külək altı nəfərin həyatına son qoyub

Xalq artisti, aktyor Tofiq Mövləvi vəfat edib

Su şəbəkəsinə qoşulmaq üçün Vahid Pəncərə sistemi yaradılıb

Avstraliyada geni redaktə edilmiş buğda təqdim edilib

Atçılıq təsərrüfatlarında epizootoloji monitorinqlər keçiriləcək

Motosiklet qəzası keçirən Çexiya prezidenti xəstəxanadan evə buraxılıb

İlahiyyat İnstitutunun “Ziyalılarla görüş” layihəsi davam edir

Azərbaycan ilə Moldovanın Daxili İşlər nazirlikləri arasında əməkdaşlıq haqqında saziş imzalanıb VİDEO

Qalib Azərbaycan hər bir azərbaycanlının qürur mənbəyidir ŞƏRH

Azərbaycan Tibb Universiteti ilə Özbəkistanın Səmərqənd Tibb Universiteti birgə elmi konfranslar təşkil edəcək

Türkiyəyə dörd ay ərzində 12,6 milyondan çox insan səfər edib

"Made in Azerbaijan" brendi ilk dəfə "The Saudi Food Show" sərgisində

Rüstəm Orucov: Dünya çempionatlarındakı final görüşlərimi xatırlayanda kədərlənirəm

Multikulturalizm Mərkəzində “Mən fəxr edirəm ki, Azərbaycanlıyam” kitabının təqdimatı keçirilib

Yanğına qarşı qabaqlayıcı tədbirlərin səmərəliliyini artırmaq məqsədilə növbəti regional müşavirə keçirilib

Deka Dalak: Men ştatı ilə Azərbaycan arasında təhsil mübadiləsi sahəsində əməkdaşlıq müsbət nəticə verərdi

“Gəncə” voleybol klubu kapitanı ilə vidalaşıb

® “ABB Naxçıvan” filialını da yeniləyib!

Qazaxın dörd kəndinin qaytarılması Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan xalqına növbəti hədiyyəsidir ŞƏRH

Hərbi Prokurorluq əməkdaşları Daxili Qoşunların Vətən Müharibəsi qəhrəmanları ilə birgə ağac əkiblər

İtkin düşmüş hesab olunan daha bir şəhidimiz dəfn edilib

Minifutbol turnirinə yekun vurulub

Sus kəndində daha 39 ailəyə evlərinin açarları təqdim olunub – YENİLƏNİB VİDEO

İdeoloji iş və mənəvi-psixoloji təminat üzrə zabitlər və psixoloqlar ilə toplantı keçirilib

Turizm və Menecment Universitetində “Ekoloji gələcək həftəsi” çərçivəsində silsilə tədbirlər keçirilib

Çindən Avropaya Xəzər dənizi üzərindən sınaq avtomobil daşımaları həyata keçirilib

Mütəxəssis: Havanın qeyri-sabit keçməsi ipəkqurdunun barama sarıma dövrünü bir neçə gün uzadacaq

Katiblik rəhbəri: Kommunal xidmətlərə qoşulmada əlçatanlığın təmin olması çox vacibdir

Ədəbiyyat Muzeyində “Yaşa, yaşa, çox yaşa!” adlı ədəbi-musiqili tədbir keçirilib

Naxçıvanda keçirilən kros qaçışına 700-dən çox insan qatılıb

Qazax rayonunun dörd kəndinin azad olunması Prezident İlham Əliyevin siyasi uzaqgörənliyinin nəticəsidir RƏY

Azərbaycan Şahmat Federasiyasının növbəti konfransı keçirilib

Səhiyyə Nazirliyi Müstəqillik Günü ilə bağlı Şəkidə “İlk tibbi yardım - ikinci həyata addım” adlı fləş-mob keçirib

Rusiya Ermənistandakı səfirini məsləhətləşmələr üçün geri çağırıb

Strateji tərəfdaşlıq münasibətlərində Azərbaycan-Tacikistan nümunəsi ŞƏRH

“Barselona” Xavi Ernandeslə yollarını ayırıb

Sərvər Bəşirli: “Vəfa mükafatı” verilərkən qardaş ölkənin nümayəndəsi kimi təqdim ediləndə çox həyəcanlandım VİDEO

“Qoca Şərqin ilk Cümhuriyyəti” - elmi konfrans

Qazaxıstan Prezidenti Astananın Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesində rolundan danışıb

Bir qarış torpağın Ermənistana güzəştə gedilməməsi Prezident İlham Əliyevin prinsipial qələbəsidir ŞƏRH

İ.D.Abasovun 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Şəmkirdə ərzaq satışı mağazasında nöqsanlar aşkarlanıb

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2008-ci il 10 mart tarixli 2715 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Ezamiyyə xərclərinin 1 günlük normalarına əlavələrin və həmin əlavələrin tətbiq olunduğu rəhbər işçilərin siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Qazax rayonunun azad olunan dörd kəndində Azərbaycan Bayrağı ucaldılıb VİDEO

AQTA Zaqatalada baş verən zəhərlənmə hadisəsi ilə bağlı laborator analizlərin yekun nəticələrini açıqlayıb

AİB İndoneziya üçün 500 milyon dollarlıq krediti təsdiqləyib

Çində ruhi xəstə bıçaqla 8 nəfəri öldürüb

Azərbaycanın sərbəst güləşçiləri Gürcüstanda beynəlxalq turnirə qatılacaqlar

Şimali Kipr Türk Respublikasının nümayəndə heyəti BDU-da

Azərbaycan və İtaliyanın baş prokurorları əməkdaşlığın inkişafı haqqında Anlaşma Memorandumu imzalayıblar