Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

Berlin divarının inşasından 65 il ötür: Almaniya tarixinin acı dərsləri və dinc sülh nümunəsi REPORTAJ VİDEO

Berlin, 13 avqust, AZƏRTAC

Bu gün Berlin daha bir tarixi və hüznlü günü – 65 il əvvəl şəhəri və Almaniyanı iki yerə bölən Berlin divarının tikintisinə başlanmasını yad edir. 1961-ci il avqustun 13-də keçmiş Almaniya Demokratik Respublikasının (ADR) rəhbərliyi əhalinin Qərbə kütləvi axınının qarşısını almaq məqsədilə Berlinin şərq və qərb hissələri arasında sərhəd qurğularının inşasına başladı. Hündürlüyü 4 metrə, şəhər mərkəzindən keçən hissəsi 43 kilometrə, ümumi uzunluğu isə 155 kilometrə çatan bu divar şəhəri, ailələri və bütövlükdə alman xalqını iki yerə böldü. Sonrakı illərdə bu sistem daha da möhkəmləndirilərək tikanlı məftillər, beton divarlar, müşahidə qüllələri və keçid məntəqələrindən ibarət geniş sərhəd xəttinə çevrildi. Aradan illər keçsə də, divarın qalıqları həmin acı tarixin canlı şahidi kimi qalmaqdadır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bölünmənin 65-ci ildönümü ilə əlaqədar bu gün Berlinin müxtəlif yerlərində anım mərasimləri keçirilib, divarı aşaraq Qərbi Berlinə keçməyə cəhd edərkən həyatını itirən 140 nəfərin xatirəsi ehtiramla yad olunub.

Günün əsas mesajları isə dövlət rəhbərliyi səviyyəsində səsləndirilib. Federal Kansler Fridrix Merts azadlıq və demokratiyanın verilmədiyini və onun uğrunda hər zaman mübarizə aparılmalı olduğunu xatırladıb: “Bu gün ölkəmiz bölündüyü dövrdən daha uzun müddətdir ki, vahiddir, biz azadlıq və sülh şəraitində yaşayırıq. Berlin divarının bizə verdiyi dərs isə bu gün də öz əhəmiyyətini qoruyur: azadlıq və demokratiya verilmir. Biz həmişə bu amallar uğrunda mübarizə aparmalıyıq”.

Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer isə divarın inşasını ümidsiz bir uğursuzluğun bariz sübutu adlandıraraq qeyd edib: “Həmin gündən etibarən divar canlı bir şəhəri, ailələri, dostluqları və insan talelərini iki yerə böldü. O, uşaqları valideynlərindən, nəvələri babalarından və nənələrindən ayırdı və Almaniyanın bölünməsini 28 il müddətinə “möhkəmləndirdi”.

Anım günü münasibətilə şəhərin mərkəzində, Brandenburq qapısı yaxınlığında keçmiş sərhəd qurğularını və bölünmə tarixini xatırladan xüsusi stendlər və 30 metrlik instalyasiya ucaldılıb. Paytaxt sakinləri və turistlər burada qurulan informasiya panelləri vasitəsilə 28 il davam edən bölünmənin izlərini əks etdirən fotolar və məlumatlarla tanış olaraq, həmin dövrün “canlı” şahidinə çevrilirlər.

Günün mərkəzi tədbiri isə Bernauer küçəsində keçirilib. Bu küçə Berlin divarının tarixində xüsusi yer tutur. Divarın tikilməsi nəticəsində küçənin bir tərəfində binalar Şərqi Berlində, onların qarşısındakı hissə isə Qərbi Berlində qalıb. Bu səbəbdən Bernauer küçəsi bölünmənin və ailələrin bir-birindən ayrılmasının ən bariz simvollarından birinə çevrilmişdi. Lakin insanlar bu bölünmə ilə razılaşmır, Şərqi Berlindən qaçmaq üçün pəncərələrdən küçəyə atılır, yerin altı ilə gizli tunellər qazırdılar. Bu səddi keçməyə cəhd edənlərin bir çoxu həyatını itirdi. Rəsmi məlumatlara görə, divarın mövcud olduğu illərdə qaçış cəhdləri zamanı ən azı 140 nəfər həlak olub. Bu küçədə yerləşən Barışıq kilsəsi zolağın ortasında qaldığı üçün Şərqi Almaniya hakimiyyəti tərəfindən partladılmışdı. Şərqdən gələn metro qatarlarının dayanmadan keçdiyi qaranlıq stansiyalar isə tarixə “ruh stansiyaları” kimi daxil olub.

Uzun illər bu mənzərənin canlı şahidi olmuş Berlin sakini Herbert Hansen həmin acı günləri belə xatırlayır: “65 il əvvəl bu divar ucaldılanda mən Şərqi Almaniyada idim, ailəmin bir hissəsi isə Qərbdə idi. Bir günün içində doğmalarımızı görmək qeyri-mümkün oldu. Sərhəd birbaşa binaların fasadından keçirdi. Həmin vaxtlar neçə-neçə insan azadlığa qovuşmaq üçün pəncərələrdən tullandı, bəziləri həlak oldu”.

Tarix göstərdi ki, heç bir süni maneə insanların azadlıq əzmini boğa bilməz. Berlin divarları iki xalqı bir-birindən ayırmaq məqsədilə inşa olunsa da, birlik əzmindən heç vaxt geri çəkilməyən və sarsılmayan alman xalqı cəmi 28 il sonra bu maneəni tarixə qovuşdurdu. 1989-cu il noyabrın 9-da divarın yıxılması Almaniyanın demokratik, azad və vahid gələcəyə doğru yolunu açdı.

H.Hansen Berlinin bu kədərli təcrübəsinin bütün dünyaya vacib bir sülh mesajı olduğunu vurğulayır: “28 il davam edən bu bölünmə tamamilə əsassız idi. Amma ən mühüm dərs odur ki, divar yıxılanda tək bir güllə də atılmadı, hər şey dinc yolla həll olundu. Bu gün dünyada müharibələrin, qırğınların yaşandığı bir dövrdə digər xalqlar da Berlindən və alman xalqından sülh nümunəsi götürməlidirlər“.

Beləliklə, Berlin divarının süqutu alman xalqının demokratiya, azadlıq və birlik iradəsinin simvoluna çevrilməklə yanaşı, dinc yolla tarixi ədalətin bərpasının nümunəsi oldu. Bernauer küçəsindəki memorial kompleks həmin dövrün canlı şahidi olaraq qalır. Varşava küçəsi ətrafında yerləşən və divarın saxlanılan 1,3 kilometrlik ən uzun hissəsi - “East Side Gallery” isə dünyanın müxtəlif ölkələrini təmsil edən rəssamların çəkdikləri əsərlərlə artıq bölünmənin deyil, azadlığın, sülhün və dünya demokratiyası tarixinin mühüm dönüş nöqtəsinin rəmzi kimi qəbul edilir.

Elvin Mövsüm
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Berlin
Berlin divarının inşasından 65 il ötür: Almaniya tarixinin acı dərsləri və dinc sülh nümunəsi  REPORTAJ  VİDEO

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Aİ-nin beş ölkəsi Ruandada deportasiya olunacaq miqrantlar üçün mərkəz yaratmaq barədə razılığa gəlib

Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

Emin Mahmudov millidə son oyununa çıxıb

Seul üçtərəfli görüşün Koreya yarımadasında sülhə töhfə verəcəyinə ümid edir

“Azərbaycan” qəzetində şəhid Elgün İsmayılov adına ənənəvi yaradıcılıq müsabiqəsinə yekun vurulub

Boğaziçi Universitetində “Azərbaycan Mədəni İrs Səyahəti II – Xarıbülbülün oyanışı” adlı tədbir keçirilib

Biləsuvarda VI Hind quşu festivalı təşkil olunacaq

Culfada baş verən yol qəzasında 72 yaşlı qadın ağır xəsarət alıb

Mao Nin: Üçtərəfli görüşdə liderlər dünyada sülhün qorunmasını müzakirə edəcəklər

İsmayıllının dağ kəndində qaz problemi - “Azəriqaz” məsələyə münasibət bildirdi

Avropanın beş ölkəsi Ruandada miqrantlar üçün geriqaytarma mərkəzinin yaradılmasını planlaşdırır

Samara azərbaycanlılarının dəstəyi ilə “Gənc qvardiya”nın üzvü Əli Dadaşov haqqında film çəkilib

Tramp Çinə səfəri zamanı Kim Çen Inla görüşə biləcəyini açıqlayıb

Belarusda “Nar bayramı”na həsr olunan tədbir keçirilib VİDEO

Belarusda “Nar bayramı”na həsr olunan tədbir keçirilib VİDEO

Tramp Si Cinpin və Putinlə görüşdə Ukraynadakı müharibəni müzakirə edəcəyini bildirib

Milli Məclisin plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıb YENİLƏNİB

Qütb burulğanının erkən dağılması Avropa və Asiyada kəskin soyuqlara səbəb ola bilər

“Lulla”nın həmtəsisçisi: Məqsədimiz uşaqlara ana dilini sevdirməkdir

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahilboyu ərazilərində torpaqların idarə olunması Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə həvalə edilib

Naxçıvan Dövlət Universitetində Pakistanla birgə Kənd Təsərrüfatı üzrə Araşdırma Mərkəzi yaradıla bilər

Dublin sammiti Azərbaycanın Avropa ilə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığının genişləndirilməsi baxımından mühüm platformadır - ŞƏRH

İƏT Nazirlər Şurasının iclasında Azərbaycanın regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətindəki səylərindən bəhs edilib

İlhan İşbaş: Azərbaycanın enerji və nəqliyyat sahəsində Avropa üçün strateji əhəmiyyəti artır

Lənkəranın tarixi, təbiəti və memarlıq incisi – Dairəvi qala

Muxtar respublikada payızlıq taxıl əkini 2 dəfəyə yaxın artıb

COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət edib

Dublin görüşü Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinin və regional əməkdaşlığın inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir RƏY

Sosial və İqtisadi məsələlər üzrə Üçtərəfli Komissiyanın iclası olub

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi 306 milyon dolları ötüb

Xəzər sahilinin vahid idarəetmə modeli iqtisadi səmərəlilik və ekoloji dayanıqlığı gücləndirə bilər - ŞƏRH

Məktəb direktorlarının işə qəbulu müsabiqəsində 463 namizəd uğur qazanıb

Aydın Talıbzadə: Teatrda ənənə ilə yeniliyin balansı qorunmalıdır

BMT avtonom silahların qadağan edilməsi üçün beynəlxalq müqavilənin imzalanmasına çağırıb

Nüfuzlu turnirdə avtomobil qazanan tennisçinin sürücülük vəsiqəsi yoxdur

Bakıda “X Beynəlxalq Bankçılıq Forumu 2026” keçiriləcək

COP31-də Xəzər dənizinin problemləri müzakirə olunub

Ceyhun Bayramov britaniyalı həmkarı ilə regional təhlükəsizliyi və ikitərəfli əməkdaşlığı müzakirə edib

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub VİDEO

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub VİDEO

Süni intellektin cəmiyyətə təsiri və təhlükəsiz istifadəsi araşdırılır

BDU Gürcüstanın 5 universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır

ABRSM nümayəndəsi Bakı şəhərinin musiqi və incəsənət məktəblərinə olub

Valideynlərlə əməkdaşlığa həsr olunmuş konfranslar yekunlaşıb

Qazaxıstan gələn il Çinlə üçüncü dəmir yolu sərhəd-keçid məntəqəsini açmağı planlaşdırır

Azərbaycana marağın artması ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi töhfə ilə sıx bağlıdır - ŞƏRH

® Ədliyyə işçilərinə özəl – 3 faiz endirimli, komissiyasız kredit

Avropa İttifaqı və FED “UniCredit”in “Commerzbank”ı satın almasına razılıq verib

Aytən Eynalova: Azərbaycanda artıq üç ildən çoxdur ki, dəstəkli məşğulluq modeli tətbiq olunur

İntellektual bölmələrdə yeni mərhələ: texnologiya peşəkarlarının potensialından daha geniş istifadə olunacaq

Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçilib

Daşınmaz əmlakın qeydiyyatı məsələləri ilə bağlı vətəndaşların müraciətləri dinləniləcək

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

COP29-un prezidenti: Meşələrin qorunması gələcəyimizin təminat altına alınması deməkdir

Qara dənizdə batan gəmidə aralarında 4 azərbaycanlının da olduğu heyət üzvləri xilas edilib

Cənubi Qafqazda baş verən dəyişikliklər Avropa ilə əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə zəmin yaradır – RƏY

Bakıda saxta "İvanovka" məhsulları istehsal edən sex bağlanıb VİDEO

Bakıda saxta "İvanovka" məhsulları istehsal edən sex bağlanıb VİDEO

Akademik Əhəd Canəhmədovun elmi xidmətləri beynəlxalq mükafatla qiymətləndirilib

Bakı–Xankəndi Azərbaycan Velosiped Yarışına hazırlıq məsələləri müzakirə edilib

“Bir pəncərə” sistemi Azərbaycanın qlobal rəqəmsal logistika mərkəzinə çevrilməsinə yeni imkanlar yaradır – ŞƏRH

Qəlbində muğam sevgisi, səsində Qarabağın ruhu – böyük səhnələrə addımlayan Fatimə Kərimova VİDEO

Qəlbində muğam sevgisi, səsində Qarabağın ruhu – böyük səhnələrə addımlayan Fatimə Kərimova VİDEO

® “Expresspay” terminallarında 500 manat üzəri nağd ödənişlərdə yenilik

Azərbaycan və ABŞ güləş federasiyaları arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə edilib

Azərbaycan Avropa ilə dialoqda yeni mərhələyə hazırlaşır: Bakı sammiti nə vəd edir?

Qusarda 6 yaşayış məntəqəsini birləşdirən avtomobil yolunun təmiri davam edir VİDEO

Qusarda 6 yaşayış məntəqəsini birləşdirən avtomobil yolunun təmiri davam edir VİDEO

COP31-də Ermənistanın törətdiyi ekosiddən bəhs edən “Bir ovuc dünya” sənədli filmi nümayiş olunub

"Süni intellekt və əmək bazarı: İşlər yox olur, yoxsa dəyişir?" - panel sessiya VİDEO

"Süni intellekt və əmək bazarı: İşlər yox olur, yoxsa dəyişir?" - panel sessiya VİDEO

Argentinada başına top dəyən futbolçu vəfat edib

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Milli Paralimpiya Komitəsi beynəlxalq idman seminarında təmsil olunub

Narkomanlığa qarşı mübarizədə dövlət və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının əməkdaşlığı genişləndirilir

Tbilisidə Azərbaycan universitetlərinin təhsil sərgisi təşkil ediləcək

Respublika fənn olimpiadalarında iştirak üçün son iki gün

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2003-cü il 8 fevral tarixli 18 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Peşə fəaliyyətinin ayrı-ayrı növləri və yüksək təhlükə mənbəyi ilə bağlı olan fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin dövlət narkoloji tibb müəssisəsində tibbi müayinədən (tibbi yoxlamadan) keçməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 12 oktyabr tarixli 427 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “İnternet telekommunikasiya xidməti göstərən operatorların və provayderlərin uçotunun aparılması Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

537 nömrəli marşrutun hərəkət sxemi dəyişdirilib VİDEO

537 nömrəli marşrutun hərəkət sxemi dəyişdirilib VİDEO

Binəqədidə restoranda baş verən yanğın söndürülüb - FOTOLAR YENİLƏNİB VİDEO

Binəqədidə restoranda baş verən yanğın söndürülüb - FOTOLAR YENİLƏNİB VİDEO

Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətləri qarşılıqlı etimad üzərində qurulub ŞƏRH

Elm və Təhsil Nazirliyinə 15 gündə 27 mindən çox müraciət daxil olub

Anatomiya Muzeyinin ən qədim eksponatları: mumiyalanmış insan qalıqları

Prezident İlham Əliyevin Dublin görüşləri Azərbaycanın Avropa siyasi arxitekturasında güclənən mövqeyinin bariz nümunəsidir

Dublin Bəyannaməsinə dair şərh:Böyük Britaniya Orta Dəhlizə daha çox maraq göstərir

Macarıstanda mənzil bazarında qiymət artımı yavaşlayıb, icarə haqları azalıb

Gələn il daha 15 müəssisənin “Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına dəstək” proqramına qəbulu nəzərdə tutulub VİDEO

Gələn il daha 15 müəssisənin “Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına dəstək” proqramına qəbulu nəzərdə tutulub VİDEO

Muxtar Babayev: İqlim maliyyəsi ölkələr üçün əlverişli və əlçatan olmalıdır

Dublində Naxçıvan dəmir yolu layihəsinə diqqət yetirilməsi onun beynəlxalq əhəmiyyətini yenidən gündəmə gətirir - ŞƏRH

Bakıda keçiriləcək bal yarmarkasının tarixi və yeri dəyişdirilib

Azərbaycan Maskat Fəaliyyət Planı Forumunda təmsil olunub

Arif Əsədov: Futbolçu imicini qorumaq üçün doğru zamanda karyerasını bitirməlidir

AQTA-nın Məşvərət Şurasının üzvü: Pestisid və gübrələrin düzgün saxlanılması təhlükəsizlik üçün əsas şərtdir

Azərbaycanın hərbi qulluqçusu İtaliyada NATO kursunu müvəffəqiyyətlə başa vurub

Eksternat təhsil üzrə imtahanlarda iştirak üçün sənəd qəbuluna başlanılır

SOCAR Rumıniyada 110-cu yanacaqdoldurma məntəqəsini istifadəyə verib

Azərbaycan ilə Gürcüstan sərhəddə yük və sərnişin qatarlarının keçid müddətinin azaldılmasını müzakirə edib

Səhnəyə həsr olunan 30 ilin təntənəsi: “Leyli və Məcnun” operası yubiley işığında

Güləş İrsi və İcması Komitəsinin növbəti iclası olub

4SİM sənaye müəssisələrini texnoloji və yaşıl transformasiya mövzusunda bir araya gətirib

BMU tələbələrinin komandası NASA hakatonunda birinci yeri tutub

Rektor: BDU Gürcüstan universitetlərində Azərbaycan dilinin tədrisinə dəstək verməyə hazırdır

BDU-da Azərbaycan Televiziyasının xüsusi auditoriyası açılacaq

Yeni “25-ci kadr” platformasında “Qızıl Ayı” mükafatlı film təhlil olunub

Nicat Dadaşov: “25-ci kadr”ı Bakının daimi intellektual kino məkanına çevirməyi hədəfləyirik