Altı yaşlı uşağı dərsə necə uyğunlaşdırmaq olar? - müəllim izah edir VİDEO
Bakı, 9 oktyabr, AZƏRTAC
Məktəb həyatına başlayan uşaqlar üçün yeni mühitə uyğunlaşmaq, dərs rejiminə alışmaq və müəyyən edilmiş qaydalara əməl etmək ilkin mərhələdə çətinlik yarada bilər. Xüsusilə, altı yaşlı uşaqların uzun müddət eyni yerdə oturması, diqqətini dərsə yönəltməsi və hərəkətlərini məhdudlaşdırması onların gündəlik həyatında ciddi dəyişiklik deməkdir. Buna görə də ibtidai siniflərdə tədris prosesi qurularkən uşaqların yaş xüsusiyyətləri nəzərə alınmalı, məktəb qaydalarına alışmaları tədricən təmin edilməlidir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində 276 nömrəli məktəbin ibtidai sinif müəllimi Mədinə İsrafilova deyib. O bildirib ki, istər məktəbəqədər təhsil müəssisəsindən, istərsə də evdən məktəbə gələn uşaq tamamilə fərqli mühitə düşür. Məktəbdə onu müəyyən edilmiş qaydalar, dərs cədvəli, dərs və tənəffüs vaxtlarının bölgüsü, eləcə də uzun müddət diqqətli olma tələbi gözləyir. Bu dəyişikliklərə uyğunlaşmaq isə hər bir uşaq üçün eyni dərəcədə asan olmur.
Məktəb mühiti uşağın əvvəlki gündəlik rejimindən fərqləndiyi üçün ilk vaxtlarda müəyyən çaşqınlıq yaşaması təbii haldır: “Uşaq istər bağçadan gəlsin, istərsə də evdən, fərqi yoxdur. O, rahat olduğu mühitdən çıxaraq daha intizamlı, qayda-qanunların üstünlük təşkil etdiyi bir şəraitə düşür. Azərbaycan təhsil sistemində intizama xüsusi önəm verilir. Oturma qaydasından tutmuş, oturmalı olduğu müddətə qədər müəyyən tələblər var. Uşaq 45 dəqiqə ərzində yerində oturmalı, müəllimi dinləməli, dərs zamanı danışmamalıdır. Bunlar altı yaşlı uşaq üçün kifayət qədər sərt qaydalardır. Birinci sinfə başlayan uşaq bəzən təəccüblənir ki, necə yəni, indi yerimdən qalxa bilmərəm, danışa bilmərəm? Bu, əslində, normal haldır. Çünki uşaq yeni mühitə və yeni tələblərə uyğunlaşmağa çalışır. Belə bir mərhələdə müəllimin əsas vəzifələrindən biri uşağa məktəb qaydalarını birdən-birə və sərt şəkildə qəbul etdirmək deyil, onu bu qaydalarla tədricən tanış etməkdir. İlk gündən çoxsaylı qadağaların qoyulması uşağın məktəb mühitini çətinliklə əlaqələndirməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də müəllim həm sinifdə nizam-intizamı qorumalı, həm də uşağın yaşına və psixoloji xüsusiyyətlərinə uyğun yanaşma nümayiş etdirməlidir. Uşağı sinfə daxil olduğu andan etibarən sərt qadağalarla qarşılamaq olmaz. Onu yavaş-yavaş məktəb qaydaları ilə tanış etmək, oturma müddətini tədricən artırmaq vacibdir. Uşaq zəngin, tənəffüsün və dərsin nə demək olduğunu, hansı vaxtda dərsə diqqət yetirməli, hansı vaxtda dincələ biləcəyini öyrənməlidir. Oturma müddəti də, məsələn, 20 dəqiqədən 45 dəqiqəyə qədər mərhələli şəkildə artırıla bilər. Əsas məsələ bu keçidin mümkün qədər yumşaq təşkil edilməsidir. Çünki istəyimiz uşağın məktəb qaydalarına alışması ilə yanaşı, hər gün məktəbə həvəslə gəlməsidir”.
Müəllim qeyd edir ki, uşağın məktəb həyatına uğurlu başlaması üçün onun yeni mühitə uyğunlaşmasına vaxt verilməlidir. Məktəbə ilk addımlarını atan şagirdlərdən dərhal bütün qaydalara mükəmməl əməl etmələrini gözləməkdənsə, onlara bu vərdişləri mənimsəməkdə kömək göstərmək vacibdir. Müəllimin səbirli və mərhələli yanaşması uşağın məktəb rejiminə alışmasına, dərs prosesində özünü daha rahat hiss etməsinə və məktəbə müsbət münasibət formalaşdırmasına şərait yaradır. İbtidai təhsilin ilk mərhələsində əsas məqsəd yalnız intizam qaydalarına əməl olunmasını təmin etmək deyil, həm də uşağın məktəbə marağını qorumaq, onun yeni mühitdə özünü rahat hiss etməsinə və təlim prosesinə tədricən qoşulmasına kömək etməkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
