Vətən müharibəsinin naxçıvanlı qəhrəmanı: şəhid mayor Sadiq Həsənovun döyüş yolu VİDEO
Naxçıvan, 7 noyabr, AZƏRTAC
Bəzən bir ömrün taleyi uşaqlıqdan qurulan bir arzunun işığında yazılır. O arzu illər keçdikcə insanın amalına, həyat yoluna, ən böyük məqsədinə çevrilir. 1986-cı il sentyabrın 14-də Naxçıvan şəhərində dünyaya göz açan Sadiq Həsənovun da qəlbində hərbçi olmaq arzusu hələ uşaq yaşlarından kök salmışdı. Dayısının hərbi papağını başına qoyub şinelini geyindiyi o günlərdə başlayan arzu onu ömrünün sonunadək Vətənə xidmətə səslədi. Bu yolun sonunda isə onu ən uca zirvə – şəhidlik gözləyirdi. 2020-ci ilin Vətən müharibəsində 23 gün ərzində Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşərək bir sıra yaşayış məntəqələrinin azad edilməsində şücaət göstərən, Qubadlı rayonunun Balasultanlı kəndində canını Vətən uğrunda fəda edən Sadiq Həsənovun ömür yolu şəhidlik zirvəsində tamamlandı. O, bu gün doğmalarının qəlbində heç vaxt bitməyən həsrət, övladlarının yaddaşında əbədi qürur, xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsində isə Vətən sevgisinin və fədakarlığın rəmzi kimi yaşayır.
Şəhid Sadiq Həsənovun ailə üzvləri AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri ilə söhbətlərində onun uşaqlıq arzularından, hərbi xidmət illərindən, döyüş yolundan və geridə qoyduğu əzizlərinin qəlbində yaşatdığı silinməz izlərdən danışıblar.
Atası Əli Sadiqov oğlunun həyat yolunu xatırlayarkən onun hərbçi olmaq istəyinin uşaqlıqdan necə böyük bir sevgiyə çevrildiyini kövrək duyğularla dilə gətirir. “Mən Sadiq haqqında nə qədər danışsam da, az olar. Uşaq vaxtından hərbçi olmağı özü seçmişdi. Dayısı hərbçi idi. Gələndə onun papağını başına qoyar, şinelini geyinərdi. Çox mərd uşaq idi”, – deyə ata xatırlayır.
Uşaqlıq arzusu hərbi xidmətə, Vətən sevgisi qəhrəmanlığa çevrildi
Sadiq üçün hərbi sadəcə bir peşə deyil, uşaqlıqdan qəlbində böyütdüyü müqəddəs bir arzu idi. O, bu arzusunun ardınca gedərək 2000-ci ildə Naxçıvanda fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyə qəbul olunur. Ardınca təhsilini Bakıda Heydər Əliyev adına Hərbi İnstitutda davam etdirir. Lakin ayağının altının düz olması onun hərbi xidmət yolunda ciddi maneəyə çevrilir. Oğlunun illərlə ürəyində yaşatdığı istəyin yarımçıq qalmasını qəbul edə bilməyən Əli Sadiqov Bakıya gedərək hərbi rəhbərliklə görüşür.
“Sadiq hərbçi olmaq üçün çox çalışmışdı. Mən də onun arzusunun gerçəkləşməsi üçün əlimdən gələni etdim. Sağ olsunlar, sözümü yerə salmadılar. Təhsilini başa vurduqdan sonra müxtəlif bölgələrdə xidmət etdi”, – deyə ata bildirir.
Beləliklə, uşaqlıqda hərbi papaq geyinərək başlayan arzu gerçəyə çevrilir. Sadiq Həsənov Tərtər, Füzuli, Naftalan, Gəncə və digər bölgələrdə hərbi xidmət keçir, mayor rütbəsinədək yüksəlir. Xidmət etdiyi ərazilərin əksəriyyəti döyüş bölgələri, qaynar nöqtələr olur. Vətənin keşiyində dayanan oğlunun yanında olmaq istəyən valideynləri imkan düşdükcə onun xidmət yerinə gedir, bəzən bir ay onunla birlikdə qalırlar. Hər dəfə ayrılıq olsa da, ailənin qəlbində bir təsəlli vardı: Sadiq öz arzusunu yaşayır, Vətənə xidmət edirdi.
Hərbi forma onun həyatının ayrılmaz parçası olsa da, Sadiq ailəsi üçün hər şeydən əvvəl qayğıkeş ata, diqqətcil həyat yoldaşı və doğmalarına bağlı bir insan idi. Onun həyatında Vətən sevgisi ilə ailə sevgisi bir-birini tamamlayırdı.
Sadiq Həsənov 2010-cu ildə Sona Fərəcova ilə ailə həyatı qurur. Həyat yoldaşı da onunla birlikdə hərbi xidmət etdiyi bölgələrə köçür, Tərtərdən başlayaraq Gəncə, Naftalan, Ordubad və Naxçıvanda birgə yaşayırlar. Sona Fərəcova həyat yoldaşının hərbçi həyatının çətinliklərini, tez-tez dəyişən yaşayış yerlərini, döyüş bölgələrinin narahatlığını və uzun ayrılıqlarını yaxından yaşayır. On il davam edən ailə həyatlarının böyük hissəsi hərbi hissələrdə, qaynar nöqtələrdə keçir.
“Onu ailə başçısı kimi, ailəsini sevən, uşaqlarına qayğı göstərən ata kimi xatırlayıram. Hərbçi olduğuna görə həyatımızın çox hissəsi xidmət etdiyi bölgələrdə keçib. Təxminən beş il onunla eyni yerdə yaşaya bilmişiksə, qalan vaxtlarda əsasən döyüş bölgələrində, qaynar nöqtələrdə xidmət edib”, – deyə Sona Fərəcova bildirir.
Son telefon danışığı və Balasultanlıda bitən ömür yolu
2020-ci il sentyabrın 27-də Vətən müharibəsi başlayanda Sadiq cəbhədə olsa da, ailəsini narahat etməmək üçün bunu onlara bildirmir. Həyat yoldaşı ilə əlaqə saxlayır, yaxşı olduğunu deyir, sanki hər şey əvvəlki qaydasındadırmış kimi onu arxayın etməyə çalışır.
“Danışanda məni inandırmağa çalışırdı ki, müharibədə deyil, öz iş yerindədir. Səhər və axşam eyni saatlarda əlaqə saxlayır, yaxşı olduğunu deyirdi. Sonuncu dəfə 2020-ci il oktyabrın 18-də danışdıq. Ondan sonra əlaqəmiz olmadı”, – deyə şəhidin həyat yoldaşı həmin günləri xatırlayarkən kövrəlir.
Bu, onların son telefon danışığı olur. Həyat yoldaşının səsi, söylədiyi sözlər, son dəfə “yaxşıyam” deməsi Sona Fərəcovanın yaddaşında əbədi qalır. O günlərdə Sadiq ailəsini qorumaq üçün həqiqəti gizlətsə də, əslində Vətənin azadlığı uğrunda ən ağır döyüşlərdən birində idi.
23 gün ərzində Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində döyüşərək bir sıra yaşayış məntəqələrinin azad edilməsində şücaət göstərən Sadiq Həsənov oktyabrın 20-də Qubadlı rayonunun Balasultanlı kəndində şəhid olur. Ailəsinə bu xəbər oktyabrın 21-də çatdırılır. Nəşi oktyabrın 24-də doğma Naxçıvana gətirilərək şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılır. Uşaqlıqdan Vətənə xidmət arzusu ilə yaşayan Sadiq doğma torpağına bu dəfə şəhid kimi qayıdır.
Atası Əli Sadiqov isə oğlunun şəhid olduğunu əvvəlcə bilmir. Şəhərdən evə qayıdarkən qarşılaşdığı mənzərə onun həyatının ən çətin anlarından biri kimi yaddaşına həkk olunur.
“Şəhərdən qayıdanda gördüm ki, bir QAZ-69 dayanıb, içindən kiçik qardaşım düşdü. Elə həmin an hiss etdim ki, nəsə olub. Sadiq şəhid olanda hamı bilirdi, mən bilmirdim”, – deyə ata kövrək duyğularla danışır.
Ata üçün övlad itkisini sözlə ifadə etmək çətindir. Uşaqlıqda hərbi papaq geyinib böyüyən, arzusuna çatmaq üçün mübarizə aparan, Vətənin keşiyində dayanan oğlunun şəhidlik xəbərini eşitmək bir ömrün ən ağır sınağıdır. Ancaq bu ağrının içində bir qürur da var: Sadiq öz arzusu ilə seçdiyi yolda, Vətən uğrunda canından keçib.
Övladlarının qəlbində əbədi yaşayan qəhrəman ata
Sadiq Həsənov Vətən müharibəsində göstərdiyi qəhrəmanlığa görə ölümündən sonra Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə dövlət təltiflərinə layiq görülüb. O, “Vətən uğrunda”, “İgidliyə görə”, “Qubadlının azad olunmasına görə”, “Xocavəndin azad olunmasına görə”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medalları və 3-cü dərəcəli “Rəşadət” ordeni ilə təltif edilib.
Şəhid ailələrinə göstərilən dövlət diqqəti və qayğısı Sadiqin ailəsini də əhatə edib. Həyat yoldaşı Sona Fərəcova iki övladı ilə birlikdə dövlət tərəfindən təqdim olunan üçotaqlı mənzildə yaşayır. Bu ev onun üçün Sadiqdən qalan ən qiymətli əmanətləri – övladlarını böyütdüyü, onların gələcəyini qurduğu, atasının xatirəsini yaşatdığı doğma ocaqdır.
“Bu evdə Sadiqin əmanətləri olan övladlarımı böyüdürəm. Çalışıram ki, atalarının adını daim uca tutsunlar, ona layiq övladlar kimi yetişsinlər”, – deyə Sona Fərəcova bildirir.
Sadiqin qız övladları üçün ata sevgisi zamanla azalmayan, əksinə, xatirələrdə daha da dərinləşən bir duyğudur. Onunla birlikdə keçirdikləri günlər, ailəvi səyahətlər, gülüşlər və unudulmaz anlar bu gün onların ən qiymətli yadigarına çevrilib. Atalarının yoxluğu hər zaman hiss olunsa da, onun Vətən uğrunda göstərdiyi qəhrəmanlıq qızlarının qəlbində böyük qürur yaradır.
Naxçıvan şəhər 12 nömrəli tam orta məktəbin VIII sinif şagirdi Lalə Həsənzadə atasını sevgi və qürurla xatırlayır: “Atamla çoxlu xatirələrimiz olub. Bir çox yerlərə səyahət etmişik. Atam gəzməyi çox sevirdi. Mən atamla fəxr edirəm. Bu gün Zəfər Gününü qeyd ediriksə, burada atamın da payı var”.
Digər qızı İnci Həsənzadə də atasının xatirəsini qəlbində yaşadır. Onun üçün Sadiq Həsənovun sevgisi, birlikdə keçirdikləri günlər və Vətən uğrunda göstərdiyi qəhrəmanlıq ömür boyu unudulmayacaq. Atasının adı onun həyatında həm sevgi, həm də məsuliyyət, həm də fəxr etdiyi böyük bir mirasdır.
Bu gün Sadiqin adı ailəsinin qəlbində sevgi ilə, övladlarının dilində qürurla, xalqımızın yaddaşında ehtiramla yaşayır. Onun ömrü yarımçıq qalsa da, uşaqlıq arzusu yarımçıq qalmadı. Çünki o arzu Vətənə xidmət idi. Bir vaxtlar dayısının hərbi papağını başına qoyan o balaca oğlan bu gün Vətən tarixinin qəhrəmanlarından biridir. Onun uşaqlıq arzusu şəhidlik zirvəsinə yüksəldi, adı isə tarixdə əbədi qaldı.
Müxbir- Nail Əsgərov