AİB Asiya inkişaf icmalını dərc edib
Bakı, 27 aprel, AZƏRTAC
İstixana qazlarının sıfır tullantılarına nail olunmasına dair qlobal səylər əhəmiyyətli dərəcədə iqtisadi və sosial faydalar gətirə bilər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Asiya İnkişaf Bankının (AİB) yeni hesabatına əsasən, Asiyanın inkişaf etməkdə olan ölkələri üçün bu faydalar vəziyyətin yumşalması xərclərini 5 dəfə üstələyə bilər.
Bu gün dərc edilmiş “Asiya inkişaf icmalı: Asiya sıfır tullantılara qlobal keçid prosesində” tematik hesabatında deyilir ki, üstünlüklərə, o cümlədən iqlim dəyişikliyi səbəbindən iqtisadi itkilərin qarşısının alınması və daha təmiz hava sayəsində bu ölkələrin əhalisinin sağlamlığının yaxşılaşdırılmasına məqsədyönlü siyasi islahatlar hesabına nail oluna bilər.
Paris Sazişinə əsasən, dünyanın istiləşməni 2°C-dən aşağı salmaq üçün dərhal birgə işləməyə başladığı bir ssenariyə əsasən, bölgəyə xərclər, hətta iqlimin və ya havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasından fayda nəzərə alınmasa belə, ildə ümumi daxili məhsulun (ÜDM) təxminən bir faizini təşkil edəcək.
AİB-in baş iqtisadçısı Albert Park deyib: “İqlim siyasətinin özünü doğrultması üçün biz karbon tullantılarına qiymətin müəyyən edilməsi kimi iqtisadi nöqteyi-nəzərdən səmərəli yanaşmaları qəbul etməliyik. Dünya iqlim məqsədlərimizə nail olmaq və davamlı artım və heç kəsi geridə qoymayan inkişafı təmin etmək üçün birgə işləməlidir”.
Asiya və Sakit okean iqlim dəyişikliyi ilə mübarizənin ön cərgəsindədir: 2019-cu ildə istixana qazlarının qlobal tullantılarının demək olar ki, yarısı regionun payına düşüb. Hesabata əsasən, iqtisadi məqsədlər və Asiya-Sakit okean regionunun məqsədlərinə eyni zamanda fəlakətli iqlim risklərinin qarşısının alınması ilə nail olunması regionun artım modellərinin dəyişməsi olmadan mümkün deyil. Bu dəyişikliklər kömür və digər qazıntı yanacaq növlərinın bərpaolunan enerji mənbələri ilə tez zamanda əvəz edilməsi, enerji səmərəliliyinin artırılması və meşələr kimi “karbon uducuları”nın qorunub saxlanmasını tələb edir.
Hesabatda deyilir ki, 2100-cü ilə qədər təxminən 4 dərəcə orta qlobal istiləşmə ssenarisinə əsasən, iqlim dəyişikliyindən zərər zamanla artacaq, bu da əsrin sonuna qədər Asiyanın inkişaf etməkdə olan ölkələrində ÜDM-in 24 faiz azalmasına səbəb olacaq. AİB bu sahədə qərar verən şəxslərə diqqəti əsas üç istiqamətdə cəmləşdirməyi tövsiyə edir: karbon tullantılarına qiymətqoyma və qazıntı yanacaq növləri və torpaqdan istifadəyə dair subsidiya islahatları, maliyyə vəsaitlərini səfərbər etmək və daha təmiz enerjini təşviq etmək üçün tənzimləmə və stimullar, sosial müdafiə və əhalinin məşğulluğunun dəstəklənməsi.
Hesabat AİB-in aparıcı iqtisadi nəşri olan Asiya inkişaf icmalının (ADO) bir hissəsidir.
1966-cı ildə təsis edilmiş Asiya İnkişaf Bankı inkişaf edən, inklüziv, möhkəm və dayanıqlı regionun yaranmasına çalışır. Bu qrupa 49-u Asiya-Sakit Okean regionunda yerləşən 68 ölkə daxildir.