AŞPA-NIN PAYIZ SESSİYASINDA
Deputatlar Avropa Şurasını bölgədə sabitliyin bərqərar olması, qaçqın və məcburi köçkünlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması və onlara humanitar yardım göstərilməsi üçün öz səlahiyyətlərindən istifadə etməyə çağırmışlar.
ERMƏNİSTAN-AZƏRBAYCAN VƏ DAĞLIQ QARABAĞ
PROBLEMİ TEZLİKLƏ HƏLLİNİ TAPMALIDIR
Günün ikinci yarısında Ermənistan tərəfindən 1361 və 1374 nömrəli qətnamələrin yerinə yetirilməsi barədə monitorinq komitəsinin üzvü, Polşadan olan deputat Yerji Jaskernianın hesabatı dinlənilmişdir. Məruzəçi Ermənistanın Avropa Şurası qarşısında götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən danışarkən, hansı səbəbdənsə, ölkədə baş alıb gedən xaosun üzərindən sükutla keçmiş, ancaq bəzi iradlarını bildirmişdir. Onun iradları hakimiyyətdə olan qüvvələrlə müxalifət arasında dialoqun bu günə kimi baş tutmamasından, hüquq mühafizə orqanlarının fəaliyyətindəki nöqsanları sadalamaqdan, baxışlarına görə həbs edilənlərə şərait yaradılmadığını, Konstitusiyaya dəyişikliklərlə bağlı referendumun gecikdirilməsini bildirməkdən ibarət olmuşdur.
Məruzə bir çox deputatlar tərəfindən tənqidlə qarşılanmışdır. Hətta almaniyalı deputat Marianna Tritz məruzənin səthi hazırlandığını demişdir. Çıxış etmiş avropalı deputatların əksəriyyəti Ermənistan-Azərbaycan və Dağlıq Qarabağ probleminə toxunaraq, Avropa Şurasını münaqişənin sülh yolu ilə həllində ciddi addımlar atmamaqda günahlandırmış, münaqişənin yenidən alovlanacağından ehtiyat etdiklərini gizlətməmiş, Dağlıq Qarabağda keçirilmiş hərbi təlimlərdən narahatlıqlarını söyləmiş, problemin aradan qaldırılması ilə bağlı son zamanlar iki ölkənin prezidentləri arasında danışıqların fəallaşmasını müsbət hal kimi qiymətləndirmişlər.
Başqalarına qara yaxmaq xislətindən əl çəkməyən Ermənistan deputatları ölkələrində yaranmış ağır vəziyyəti Azərbaycanın üzərinə yıxmağa səy göstərmiş, sessiya iştirakçılarının diqqətini Ermənistan iqtisadiyyatının iflic vəziyyətinə düşməsindən, əhalinin əksəriyyətinin kasıblığın son həddində yaşamasından və digər problemlərdən yayındırmağa çalışaraq, ölkənin blokada şəraitində olmasından, Sumqayıt hadisələrindən danışmışlar. Hətta Şavaş Koçaryan dolayısı yolla Azərbaycanı çeçen yaraqlıları ilə əlbir olmaqda ittiham etməyə səy göstərmişdir.
Milli Məclisin deputatı Rafael Hüseynov ermənilərin ittihamlarına sərt cavab vermişdir. O, çıxışında demişdir: “BMT-nin dörd qətnaməsində, Avropa Şurasının bir sıra sənədlərində əksini tapdığı kimi, Ermənistan işğalçı dövlətdir və biz indi AŞPA üzvü olan yeganə işğalçı dövlətin bu qurum qarşısında öhdəliklərini necə yerinə yetirməsi, bu quruma nə dərəcədə layiq olması məsələsini müzakirə edirik.
Avropa Şurasının ali vəzifələrindən biri insan haqlarını müdafiə etmək, hər bir fərdə münasibətdə qanunun aliliyinə, ədalət prinsiplərinə riayət edilməsinə nail olmaqdır. Dəfələrlə olub ki, biz burada zorakılığa məruz qalmış konkret bir jurnalistin, siyasi fəaliyyətlərinə görə həbs olunmuş ayrı-ayrı şəxslərin məsələlərini müzakirə etmiş, onlarla bağlı ədalətin, haqqın bərpasına çalışmışıq. Avropa Şurasının fəaliyyətinin fəlsəfəsinə və bu fəlsəfənin məntiqinə uyğun olaraq, bir nəfər uğrunda aparılan mübarizə ilə müqayisədə haqqı tapdalanan yüz min və bir neçə milyonu müdafiə etməkdən ötrü aparılan mübarizə yüz dəfə, min dəfə artıq olmalıdır.
Lakin biz Azərbaycanın bir milyon insanını qaçqın və məcburi köçkünə çevirmiş, dünyanın gözü qarşısında qonşu dövlətin ərazisinin 20 faizini işğal altında saxlayan, terrorizmin, narkobiznesin inkişafına rəvac verən Ermənistanla bağlı daim bir paradoksun şahidi olmuşuq. Avropa Şurasının üzvü ola-ola işğalçı siyasətini davam etdirən, Cənubi Qafqaz bölgəsində bütün region və qanunazidd, Avropa üçün təhlükə törədən fəaliyyətlər göstərən Ermənistana münasibətdə indiyədək heç bir ciddi tədbir görülməmişdir. AŞ-nin üzvü olduğu 4 il ərzində Nizamnamə tələblərini daim pozan Ermənistana qarşı üzvü olduğumuz qurumun səlahiyyətləri və qanun çərçivəsində sanksiyaların tətbiq edilməsi zəruriyyəti ilə əlaqədar dəfələrlə məsələ qaldırsaq da, heç bir tədbir görülməyibdir.
Elə indi müzakirə etdiyimiz məruzə də bir çox acı həqiqətlərə göz yumularaq yazılmışdır. Sanki bu məruzənin də məqsədi Ermənistanı imtahan etməkdən, nöqsanları üzə çıxararaq onların aradan qaldırılmasına nail olmaqdan daha çox, bu ölkənin rəhbərliyini və onun apardığı zəruri siyasəti müdafiə etmək xarakteri daşıyır.
Ermənistan prezidenti R.Koçaryanın 2004-cü ilin yay sessiyasında AŞPA kürsüsündən Azərbaycanın işğalında bilavasitə iştirak etməsi, Şuşada, Xocalıda dinc insanların qətlə yetirilməsində iştirakı ilə fəxr etdiyini söyləməsi təsadüfi deyildir. Avropa Şurası kürsüsündən belə sözlər söyləmək Avropa Şurasını və onun prinsiplərini təhqir etmək deməkdir. Səbəbkar da elə Ermənistana qarşı son dərəcə yumşaq, ehtiyatlı münasibət göstərmiş AŞPA özüdür.
İşğalçıya və işğala məruz qalana, cinayətkara və cinayətə məruz qalana eyni münasibət bəsləyərək, bunu tarazlaşdırma kimi qələmə vermək qətiyyən düzgün deyildir. AŞPA bu gün dünyanın ən nüfuzlu təşkilatlarından biridir. Bu nüfuzu qorumaq, sabah daha artıq etmək üçün biz gərək həqiqətlər nə qədər sərt olsa belə, onları dilə gətirməkdən çəkinməyək. Həqiqət isə budur ki, Ermənistan apardığı bu siyasətlə AŞ üzvləri sırasında olmağa layiq deyil və bu gün təqdim olunan məruzəni də mən Ermənistanla bağlı əsil həqiqətləri kifayət qədər obyektiv və müfəssəl şəkildə əks etdirmədiyimdən qeyri-qənaətbəxş sayıram”.
Azərbaycanlı deputatın çıxışı sürəkli alqışlarla qarşılanmışdır.
Axırda məruzə ilə bağlı hazırlanmış qətnamə layihəsinə düzəlişlər edilmişdir. Azərbaycanlı deputat Asim Mollazadə düzəlişlərin birində “danışıqlarda Dağlıq Qarabağın erməni icmasının nümayəndələrinin iştirakı” ifadəsinə qəti etirazını bildirmişdir. Onun etirazı səsə qoyulmuş və yekdilliklə qəbul edilmişdir.