Hörmətli Rumıniya nümayəndə heyətinin üzvləri,

Xanımlar və cənablar!

Rumıniya Prezidenti cənab Trayan Beseskunun Azərbaycana rəsmi səfəri ikitərəfli münasibətlərdə çox önəmli bir addımdır. Bizim ölkələrimiz çox uğurlu əməkdaşlıq edir. Rumıniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ikinci ölkə olubdur və Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra biz daim Rumıniya tərəfindən dəstək görürük. Bu gün də bu dəstəyi hiss edirik və Rumıniya Prezidentinə, Rumıniya hökumətinə öz dərin minnətdarlığımızı bildirmək istəyirik.

Bizim əlaqələrimiz çoxşaxəlidir. Hazırda çox intensiv siyasi dialoq aparılır. Qeyd etməliyəm ki, son bir il yarım ərzində cənab Besesku ilə çoxsaylı görüşlərimiz olubdur. Bugünkü görüş sayca dördüncüdür. Bu, özlüyündə onu göstərir ki, bizim aramızda çox sıx əlaqələr var, daim məsləhətləşmələr keçiririk, geniş fikir mübadiləsi aparılır. O cümlədən bu gün bizim aramızda çox səmimi, açıq danışıqlar keçirildi. Həm təkbətək görüşdə, eyni zamanda, nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə. Müxtəlif məsələlər - ikitərəfli münasibətlər, iqtisadi əlaqələr, siyasi əlaqələr, Azərbaycanın Avratlantik strukturlara inteqrasiyası və Rumıniyanın bu siyasətə öz dəstəyini verməsi, nəhəng enerji layihələri, Azərbaycanın uğurlu neft strategiyası və gələcək əməkdaşlıq prinsipləri müzakirə olundu. Bütün bu məsələlər diqqət mərkəzində idi. Bütün bu məsələlər barədə çox geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır və bizim aramızda heç bir fikir ayrılığı yoxdur. Bu, çox sevindirici haldır. Çünki bu, bir daha onu göstərir ki, ikitərəfli münasibətlər çox geniş formatda həyata keçirilir. Bu münasibətlər çoxşaxəlidir, çox sahələri əhatə edir və əlbəttə ki, münasibətlərin hərtərəfli inkişafı üçün çox gözəl zəmin yaradır.

Bununla bərabər, regionda gedən proseslər, regional vəziyyət, regionda təhlükəsizlik tədbirlərinin möhkəmlənməsi məsələləri də müzakirə olunmuşdur. Bizim regionun çox böyük imkanları, çox böyük perspektivləri var. Nəqliyyat infrastrukturunun yeniləşməsi, yeni nəqliyyat dəhlizlərinin açılması işində, enerji daşıyıcılarının dünya və Avropa bazarlarına çatdırılmasında, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsində Azərbaycanın rolu və artan imkanları, əlbəttə ki, regionu çox önəmli nöqtəyə gətirib çıxarır.

Nəzərə alsaq ki, artıq Qara dəniz-Xəzər dənizi regionlarının birgə fəaliyyəti bugünün reallığıdır, regionda sabitliyin möhkəmlənməsi, təhlükəsizlik tədbirlərinin güclənməsi bizi çox maraqlandırır və narahat edir. Rumıniyada, Buxarestdə keçirilən Qara dəniz forumunda bu fikirlər səslənmişdir. Artıq bizim regionda gedən əməkdaşlıq meyilləri geniş formatda regional işbirliyinin əsasını qoyur. Şübhəsiz ki, bu işdə Rumıniya və Azərbaycanın birgə səylərinin vacibliyi göz önündədir. Bütün bunları nəzərə alaraq, bir daha demək istəyirəm ki, regionda sülhün, təhlükəsizliyin bərqərar olması bizim hamımızın marağındadır.

Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi regionda ən başlıca təhlükə mənbəyidir. Bu münaqişə regionda sabitliyin pozulmasına gətirib çıxara bilər və regional əməkdaşlığa çox böyük maneədir. Azərbaycanın mövqeyi dəyişməz olaraq qalır: həm tarixi baxımdan, eyni zamanda, hüquqi baxımdan Dağlıq Qarabağ Azərbaycan torpağıdır. Biz tələb edirik ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bu məsələyə dair dörd qətnaməsi icra olunsun və Ermənistanın işğalçı qüvvələri zəbt olunmuş torpaqlardan qeyd-şərtsiz çıxsın. Azərbaycanlılara qarşı Ermənistan tərəfindən aparılmış etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində didərgin düşmüş insanlar öz doğma torpaqlarına qayıda bilsinlər. Etnik təmizləmə siyasətinin nəticələri aradan qaldırılsın və məsələ beynəlxalq hüquq normaları və prinsipləri əsasında öz həllini tapsın.

Azərbaycan bütün ölkələrin ərazi bütövlüyünü tanıyır və əlbəttə, tələb edir ki, Azərbaycanın da ərazi bütövlüyü tanınsın. Deyə bilərəm ki, Ermənistan istisna olmaqla, bütün dünya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır. Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv olanda Dağlıq Qarabağla birlikdə üzv olmuşdur. Ona görə də, məsələnin həlli yalnız və yalnız hüquqi müstəvidə öz həllini tapa bilər və Azərbaycanın mövqeyi dəyişməz olaraq qalır. Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müxtəlif tədbirlər görülə bilər. Biz demişik, bu gün də mən bunu təkrar etmək istəyirəm ki, Dağlıq Qarabağa Azərbaycanın tərkibində yüksək muxtariyyət statusu verilə bilər. Ancaq Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan ayrılması, Azərbaycanın ərazisində ikinci erməni dövlətinin yaradılması, yaxud da ki, Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşməsi məsələləri müzakirə mövzusu deyil və olmayacaqdır.

Rumıniyanın bu məsələdə mövqeyi bizi həm sevindirir, həm də ruhlandırır. Rumıniyanın mövqeyi indi imzalanmış Birgə bəyannamədə öz əksini tapmışdır. Bu mövqeyə görə, bu yanaşmaya görə biz Rumıniya hökumətinə, şəxsən Rumıniya Prezidentinə çox minnətdarıq. Bu mövqe bütün münaqişələrə şamil edilməlidir. Bütün münaqişələr eyni yanaşma ilə öz həllini tapa bilər, heç bir istisna halı olmamalıdır.

Əgər hansısa bir halda istisna olarsa, bu, çox çətin və çox acınacaqlı nəticələrə gətirib çıxara bilər. Dünyada, Avropada, bizim bölgəmizdə buna oxşar münaqişələr də var, buna oxşar problemlər də var və əgər hansısa bir halda məsələ beynəlxalq hüquq əsasında yox, hansısa başqa prinsiplər əsasında öz həllini taparsa, bundan bütün bölgə böyük zərər çəkə bilər. Bir daha demək istəyirəm ki, hesab edirəm, Azərbaycanın mövqeyi məsələnin həlli işində prinsipial rol oynayır, bizim mövqeyimiz dəstəklənir. Biz bu dəstəyi hiss edirik və getdikcə bu dəstək artır.

Ümud etmək istəyirəm ki, Avropa qonşuluq siyasətinə qoşulan Azərbaycan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində Avropanın imkanlarından da bəhrələnə bilər. Biz çox istəyirik ki, Minsk qrupu ilə yanaşı, digər təşkilatlar da bu məsələ ilə bağlı öz mövqelərini bildirsinlər, bu işdə fəal iştirak etsinlər. Biz çox şadıq ki, GUAM ölkələrinin təşəbbüsü ilə dondurulmuş münaqişələrə dair məsələ Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Məclisinin 61-ci sessiyasının gündəliyinə salınmışdır. Rumıniya dövləti bu məsələdə öz mövqeyini ortaya qoymuşdur, Azərbaycanın və digər GUAM ölkələrinin mövqeyini dəstəkləmişdir. Yenə demək istəyirəm ki, bütün bunlar bizim səmimi münasibətlərimizi bir daha əks etdirir və Rumıniya Prezidentinin Azərbaycana indiki səfəri münasibətlərimizi daha da möhkəmləndirəcəkdir. Biz bunu arzulayırıq, bunu istəyirik. Rumıniya bizim üçün çox yaxın, dost ölkədir. Mən əminəm ki, bizim aramızda olan əlaqələr bundan sonra daha da genişlənəcək, dərinləşəcək və xalqlarımız bir-birilərinə daha da yaxın olacaqlar. Təşəkkür edirəm.