AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN GİRİŞ NİTQİ
Mən çox şadam ki, iki il ərzində görülən işlər gözəl nəticələrini vermişdir. Azərbaycanda son iki il ərzində 340 mindən artıq yeni iş yeri yaradılmışdır, çoxlu müəssisələr, fabriklər, sosial obyektlər açılmışdır. Bütün bunlar Azərbaycan xalqına xidmət edir, ölkəmizi möhkəmləndirir. Bütün bu uğurların təməlində 1990-cı illərin ortalarında başlanmış ciddi iqtisadi islahatlar proqramı dayanır.
Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə başlanmış genişmiqyaslı islahatlar öz bəhrəsini verməkdədir. Eyni zamanda, uğurlu neft strategiyamız da Azərbaycana çox böyük xidmət göstərmişdir. İndi bizim maliyyə vəziyyətimiz yaxşılaşıbdır. Ölkədə gedən böyük abadlıq-quruculuq işlərinin təməlində də məhz 1990-cı illərin ortalarından həyata keçirilən Heydər Əliyevin neft strategiyası durur. İndi Azərbaycan öz neft-qaz potensialını artıq dünya bazarlarına çıxarır. Bu ildə bizim təbii sərvətlərimizi dünya bazarına çatdırmaq üçün iki nəhəng kəmər tikiləcəkdir.
Azərbaycanda iqtisadi artım dünyada ən yüksək sürətlə gedir. Bunu artıq bütün dünya bilir. Ötən il ümumi daxili məhsul 26 faizdən çox, sənaye istehsalı 33,5 faiz, əhalinin pul gəlirləri 27 faiz artmışdır. Əlbəttə ki, bizim büdcəmiz də artır və artmalıdır. Artıq 2006-cı ilin büdcəsi 4 milyard dollara bərabərdir. 2005-ci illə müqayisədə artım təxminən 70 faiz təşkil edir və bu bizə yeni imkanlar, yeni maliyyə mənbələri yaradır. Gərək biz bundan səmərəli istifadə edək. Gərək bütün səylərimizi xalqımızın, Vətənimizin inkişafına yönəldək.
Regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramı iki il bundan əvvəl qəbul edilmişdir. Bu, çox müfəssəl bir sənəddir. Orada, demək olar ki, ölkəmizin bütün iqtisadi zonalarında görüləcək işlər, əsas istiqamətlər öz əksini tapmışdır. Ancaq həyat yerində durmur, ortaya yeni vəzifələr çıxır, yeni məsələlər üzə çıxır. Bildiyiniz kimi, mənim rayonlara səfərlərim çərçivəsində zona müşavirələri keçirilir və hər müşavirədən sonra o zonanın inkişafı üçün lazım olan tədbirlər planı hazırlanır və sərəncam imzalanır.
Bir sözlə, son iki il ərzində regional inkişaf proqramına ciddi dəyişikliklər edilmişdir. Eyni zamanda, Azərbaycanın sənaye potensialının sürətlə inkişafı, tikintinin geniş vüsət alması, əlbəttə, enerjiyə tələbatımızı da artırıbdır. Bu məqsədlə 2006-cı ildə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində yeni elektrik stansiyaları tikiləcək, biz bu proqramı qəbul edəndə bunlar nəzərdə tutulmamışdı. Yəni bir çox məsələ var ki, iki il bundan əvvəl onu nəzərdə tutmaq mümkün deyildi. Ancaq indi bunlar öz əksini tapır və həyata keçirilir. O cümlədən, bu yaxınlarda şəhərətrafı kənd və qəsəbələrin inkişafına dair müşavirə keçirilmişdir və yaxın gələcəkdə müvafiq sərəncam və tədbirlər planı imzalanacaqdır. Çünki biz bu regional inkişaf proqramı ilə bütün regionları əhatə etdik, amma Bakının kəndləri kənarda qaldı. Nəzərə almalıyıq ki, şəhərətrafı kənd və qəsəbələrdə 700 min əhali yaşayır. Bu da çox ciddi, çox böyük maliyyə resursları tələb edən proqramdır. Bu imkanlar da bizdə var.
Azərbaycanda aparılan uğurlu iqtisadi siyasət, bizim neft strategiyamızın müvəffəqiyyətlə davam etdirilməsi və maliyyə nizam-intizamının möhkəmlənməsi, şəffaflığın təmin olunması bizə imkan verir ki, maliyyə resurslarımız çox sürətlə artsın. Əgər biz büdcə gəlirlərini nəzərdən keçirsək, görərik ki, son iki il ərzində bizim büdcəmiz 1 milyard 500 milyon dollardan 4 milyard dollara gəlib çatıbddır və bu da son hədd deyildir. Artıq mən hökumət qarşısında, Maliyyə Nazirliyi qarşısında vəzifə qoymuşam ki, gələn ilin büdcəsinin əsas parametrləri müəyyən edilsin. Gələn ilin büdcəsi də kəskin şəkildə artmalıdır. Buna imkan var və bu artım ilk növbədə, qeyri-neft sektorunun hesabına olmalıdır. Biz Neft Fondunda yığılan vəsaiti çox qənaətlə xərcləməliyik. Bunu xərcləmək o qədər də çətin deyildir. Ancaq biz bunu bir əmanət kimi saxlamalıyıq. Ən önəmli, ən vacib məsələlərə yönəltməliyik.
İlk növbədə, digər resurslardan istifadə etməliyik və qeyri-neft sektorunun hesabına, vergilərin hesabına büdcəmiz kəskin şəkildə artmalıdır və artacaqdır. 2008-ci ilə qədər hər il büdcəmiz artmalıdır. Bu, bizə imkan verəcək ki, bütün infrastruktur layihələrimizi uğurla həyata keçirək, ölkəmizi müasirləşdirək, yeni, güclü iqtisadiyyat yaradaq, ölkəmizin sənaye potensialını gücləndirək. İndi biz neft amilindən çox məharətlə istifadə etməliyik. Azərbaycanın uzunmüddətli sənaye inkişafı konsepsiyası və proqramı hazırlanmalıdır və güclü sənaye kompleksi yaradılmalıdır. Bu, keçmişdə bizdə var idi. Sovet İttifaqı zamanı bu var idi. Amma o müəssisələrin bir çoxu köhnəlib, müasir tələblərə cavab vermir və beləliklə, yeni, müasir sənaye potensialının inkişafı lazımdır. Biz bütün bunları edəcəyik. Mən buna şübhə etmirəm. Bunu etmək üçün bütün şərtlər var. İlk növbədə, dövlətin düşünülmüş iqtisadi inkişaf konsepsiyası, proqramı var, siyasi iradə var, cəmiyyətdə bu barədə fikir birliyi var. Azərbaycandakı ictimai-siyasi vəziyyət bütün islahatları - həm siyasi, həm də iqtisadi islahatları keçirmək üçün çox müsbətdir.
Artıq Azərbaycanda güclü sahibkarlar sinfi yaranıbdır və bilirsiniz ki, sahibkarlığın inkişafı bizim siyasətimizin ən vacib istiqamətlərindən biridir. Son iki il ərzində Azərbaycanda sahibkarlıqla məşğul olanların sayı xeyli dərəcədə artıbdır. Bunu təmin etmək üçün həm dövlətin qayğısı var, dəstək var, eyni zamanda, əməli-praktiki tədbirlər də var. Bilirsiniz ki, sahibkarlara kömək üçün, onların gözəl nəticələr əldə etməsi üçün dövlət büdcədən güzəştli şərtlərlə kreditlər ayırır və bunların həcmi ildən-ilə artır. Bu il təxminən 100 milyon dollar səviyyəsindədir. Bu vəsait sahibkarlara veriləcək və onun müqabilində yeni iş yerləri, müəssisələr, fabriklər və s. yaradılacaqdır. Eyni zamanda, regionları hərtərəfli inkişaf etdirmək üçün güclü infrastruktur olmalıdır ki, onu da sahibkar yarada bilməz. Sahibkar yol çəkə bilməz, elektrik stansiyası tikə bilməz, aeroport tikə bilməz. Tikə bilər, amma bu, onun bilavasitə vəzifəsi deyildir. Bu vəzifəni dövlət öz üzərinə götürübdür.
Ona görə indi Azərbaycanda müxtəlif yerlərdə yeni aeroportlar tikilir, yeni yollar salınır, məktəblər tikilir. Keçən il 400-ə yaxın məktəb tikilib, təmir edilib və əlavə sinif otaqları tikilibdir. Xəstəxanaların tikintisinə başlamışıq. Uzun illər idi ki, bu, çox geridə qalmış bir sahə idi. 2005-ci ildən başlayaraq, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində ən müasir standartlara cavab verən yeni diaqnostika-müalicə mərkəzlərinin təməl daşı qoyulubdur. Bir il ərzində, demək olar ki, Azərbaycanın bütün bölgələrində ən müasir avadanlıqla təchiz edilmiş yeni tibb ocaqları yaradılacaqdır. Bütün bunlar regionların inkişafı deməkdir. Bütün bunlar xalqın daha da yaxşı yaşaması deməkdir. Bütün bunlar ölkəmizin möhkəmlənməsi deməkdir. Bizim də vəzifəmiz budur.
Bütün bu planların təməlində bir məqsəd dayanır: ölkəmiz daha da möhkəmlənsin, daha da zənginləşsin, Azərbaycan hərtərəfli inkişaf etsin, Azərbaycan xalqı daha da yaxşı yaşasın, daha da yaxşı maaş alsın, pensiya alsın və Azərbaycan bölgədə öz mövqelərini daha da möhkəmləndirsin. Bunu etmək üçün indi şərait də bizim üçün çox əlverişlidir.
Azərbaycan artıq öz neft-qaz potensialını işə salır. Son aylar ərzində bölgədə yaşanan enerji böhranı onu göstərdi ki, Azərbaycanın önəmi artıbdır. Biz bundan istifadə etməliyik. Öz enerji potensialımızdan istifadə etməliyik. Eyni zamanda, Azərbaycan artıq Asiyadan və başqa ölkələrdən Avropaya gedən enerji dəhlizini təmin edən bir ölkədir, yəni biz artıq tranzit ölkəyə çevrilmişik. Təkcə nəqliyyat baxımından yox, eyni zamanda enerji daşıyıcılarını Asiyadan, başqa ölkələrdən Avropaya çatdırmaq üçün. Bu istiqamətdə bizim fəaliyyətimiz düşünülmüşdür və uzunmüddətlidir.
Kənd təsərrüfatının inkişafı regional inkişaf proqramının, demək olar ki, əsasını təşkil edir. Çünki regionlarda əhalinin böyük əksəriyyəti kəndlərdə yaşayır, kənd təsərrüfatı ilə məşğul olur. Biz bu sahəyə də çalışırıq ki, kömək göstərək. “Aqrolizinq” Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması bu istiqamətdə atılmış çox mühüm addımdır. Onun vasitəsilə artıq kəndlərə texnika gətirilib, gübrə alınıb paylanılır. Bir sözlə, fermerlər üçün ilkin şərait yaradılır. Onlara kreditlər verilir, texnika verilir, gübrə verilir ki, onlar daha da yaxşı işləyə bilsinlər.
Bir sözlə, bütün bu iki il ərzində görülmüş işlər onu göstərir ki, istiqamət düzgün seçilmişdir, prioritetlər düzgün müəyyən edilmişdir və proqramın icrasında da müsbət meyillər kifayət qədərdir. Amma problemlər də var, çatışmayan cəhətlər var və biz bunları vaxtlı-vaxtında araşdırmalıyıq, tədbirlər görməliyik ki, bu proqram, 2008-ci ilə qədər nəzərdə tutulmuş bütün tədbirlər həyata keçirilsin.
İndi isə Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişaf naziri Heydər Babayevə söz verilir.