AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN GİRİŞ NİTQİ
-Hörmətli cənab prezidentlər! Hörmətli hökumət başçıları!
Əziz qonaqlar, xanımlar və cənablar!
Mən, ilk növbədə, sizin hamınızı Azərbaycanda salamlamaq istəyirəm və Bakı Enerji Sammitində iştirak etmək üçün buraya gəldiyinizə görə sizə minnətdarlığımı bildirirəm. Biz hazırkı beynəlxalq tədbirə çox böyük önəm veririk. Burada dost ölkələr olduqca geniş şəkildə təmsil edilibdir. Enerji təşəbbüslərimizi açıq və mehribanlıq şəraitində müzakirə etmək imkanımız oldu.
Bu gün regionumuzda enerji təhlükəsizliyi məsələləri sahəsində artıq gözəçarpan nailiyyətlər vardır. Azərbaycan dünyada quruda və dənizdə ilk dəfə neft hasil edən ölkədir. Lakin biz yalnız müstəqillik əldə etdikdən sonra öz sərvətlərimizin sahibinə çevrildik. Azərbaycan müstəqil olduqdan əvvəl burada böyük həcmdə neft hasil edilirdi. Ancaq müstəqillik əldə olunan zaman hasilatın həcmi, əfsuslar olsun ki, daxili tələbatımızı ödəmirdi. Biz enerji imkanlarımızı bərpa etmək üçün bir çox sərmayələr cəlb etməyə və dünyanın aparıcı neft şirkətləri ilə sıx əməkdaşlıq etməyə çalışdıq.
Biz dünyanın aparıcı enerji şirkətləri ilə əməkdaşlığın bəhrəsini görürük. Hazırda Azərbaycanda yerli və xarici şirkətlər arasında, o cümlədən, hökumətlə çox yaxşı tərəfdaşlıq ruhu mövcuddur. Fəal praktik əməkdaşlığın 14 illik dövrü ərzində burada heç zaman mübahisələrimiz və ya razılaşmalara yenidən baxılması cəhdləri müşahidə olunmayıbdır. Bu, etimadı və proqnozlaşdırmanı artırır. İftixar hissi ilə deyə bilərəm ki, Azərbaycanda başladığımız layihələr daha geniş enerji əməkdaşlığına yol açır. Bu, Azərbaycan neftini Avropa və dünya bazarlarına çıxaran boru kəməri ilə başladı. Həmin iş özlüyündə bizim üçün tarixi bir hadisə idi, çünki coğrafi mövqeyimiz Avropa və dünyanın neft bazarlarına birbaşa çıxışı təmin etmirdi. Lakin bundan əvvəl biz hələ sərmayələri cəlb etməli və hasilatı artırmalı idik. Bütün bunlar burada yaxşı əməkdaşlıq ruhunda yerinə yetirilmişdir. Azərbaycanda geniş beynəlxalq əməkdaşlığın olması hazırkı sürətli iqtisadi inkişafımızda çox mühüm rol oynayır. Biz enerji təhlükəsizliyinə, iqtisadi sabitliyə nail olduq. Bunun nəticəsində, müstəqilliyimizi möhkəmləndirdik və müstəqil siyasəti həyata keçirmək imkanı əldə etdik.
Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəmərinin çəkilməsi və eyni zamanda, Qara dəniz sahilinə çıxan Bakı-Supsa boru kəmərinin istismarı, habelə Bakı-Novorossiysk xəttinin işə salınması Xəzər regionunda olduqca geniş beynəlxalq tərəfdaşlığın çox mühüm mərhələlərini təşkil etmişdir. Bu gün hər üç boru kəməri işləyir və nefti Azərbaycandan Avropa və dünya bazarlarına nəql edir.
Biz Odessa-Brodı layihəsini, onun Plotsk və Qdanska qədər genişləndirilməsini ciddi şəkildə müzakirə edirik. Həmin layihə həyata keçirilməsi üçün çox yaxşı potensiala malikdir. “Sarmatiya” adlı müştərək şirkət təsis edilibdir. Texniki-iqtisadi əsaslandırma işləri aparılır. Bu ilin sonuna qədər biz həmin layihənin əhatəli texniki-iqtisadi əsaslandırma sənədini alacağıq. Bu, Xəzər dənizinin nəhəng enerji resursları üçün Avropa bazarlarına əlavə nəqledilmə yolunu açacaqdır. Eyni zamanda, bu layihə Xəzər-Qara-dəniz-Baltik dənizi regionlarında yerləşən dövlətlər arasında çox səmərəli regional əməkdaşlığı daha da möhkəmləndirəcəkdir.
Bu gün toplantımızın iştirakçıları arasında həmin regionları, yəni Xəzər-Qara dəniz-Baltik dənizi regionlarını təmsil edən dövlət, hökumət başçıları və nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri var. Bu, tərəfdaşlığın çox mühüm rəmzidir. Bu, o deməkdir ki, həmin böyük region daha da birləşir. O deməkdir ki, enerji layihələri, enerji siyasəti və mövcud olan, eləcə də tikiləcək boru kəmərləri regional tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Nəticədə, həmin tərəfdaşlıq regionda daha çox proqnozlaşdırmanı və əməkdaşlığı təmin edəcəkdir. Əminəm ki, həmin əməkdaşlıq hamımızın xeyrinə olacaqdır.
Ümid edirik ki, enerji siyasəti və enerji sahəsində birgə səylər ölkələrimiz arasında daha çox dostluq və əməkdaşlığa xidmət edəcəkdir. Bu yaxınlarda Azərbaycan mühüm qaz hasilatçısına çevrilmişdir. Bu, əvvəllər müşahidə olunmamışdır. Yalnız iki il bundan əvvəl biz qazın idxalını dayandırdıq və onun ixracına başladıq. Bu gün Azərbaycan qazı artıq regional bazara çıxarılır. Biz Gürcüstan və Türkiyəni qazla təchiz edirik. Qazımızın müəyyən həcmi Türkiyədən ötürücü qurğu vasitəsilə Yunanıstana verilir. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan qazı hazırda artıq Avropa İttifaqının bazarına çıxarılır. Əminəm ki, qazın nəqlinə dair gələcək enerji layihələri - nəzərdə tutulan və mövcud layihələrin hamısı burada müzakirə ediləcək, bütün mühüm nailiyyətlər və planlar qəbul edəcəyimiz Bəyannamədə əks olunacaqdır.
Azərbaycanda nəhəng qaz yataqları aşkar edilmişdir və minimum hesablamalara görə, həmin yataqlarda qazın həcmi bizim daxili tələbatımız və ixrac əməliyyatları üçün, ən azı, bir əsrlik dövr üçün kifayətdir. Bu gün böyük qaz yataqlarının işlənilməsi uğurla gedir və hasilat sürətlə artır. Hazırda qaz ehtiyatlarının işlənilməsinə və eyni zamanda, Azərbaycan qazını Avropa bazarlarına çatdıran tamamilə yeni və müasir infrastruktur yaradılmasına və boru kəmərlərinə xeyli sərmayə qoyulmuşdur. Qazı dənizdəki platformalardan suyun altı ilə quruya çəkilmiş, sonra isə, bazarlara çatdıran geniş boru kəməri şəbəkəmiz mövcuddur. Bu baxımdan, biz fərəh hissi ilə deyə bilərik ki, enerji siyasəti sahəsində ölkəmizin qarşısında duran bütün əsas vəzifələr uğurla yerinə yetirilmişdir. Bu gün, biz daha geniş enerji tərəfdaşlığı qurmaq, hasilatçı, tranzit və istehlakçı ölkələrin tələbatlarına maksimum dərəcədə cavab vermək üçün hansı əlavə işlərin görülə biləcəyi barədə gələcəyə, irəliyə doğru baxırıq. Yalnız bu cür birgə səylər uğurları təmin edə bilər.
Çox şadam ki, Azərbaycanda dostlarımız, sammit iştirakçıları arasında həmin tərəfdaşlıq ruhu mövcuddur. Bu, davam etməlidir. Əminəm ki, sammit gələcəkdə birgə fəaliyyətimizdə mühüm mərhələyə çevriləcəkdir. Hazırda istismar olunan boru kəmərləri uğurlu və davamlı şəkildə işləyəcəkdir. İnanıram ki, hazırda müzakirə olunan boru kəməri layihəsi öz həllini tapacaqdır. Bizi ayıran yox, birləşdirən layihələrin həyata keçirilməsinə töhfə verməyə hazırıq. Enerji siyasəti ölkələrimiz arasında daha çox proqnozlaşdırmanı, əməkdaşlığı və dostluğu təmin edə bilər və etməlidir. Əminəm ki, elə bu nəticə sammitin əsas nailiyyəti olacaqdır.
Mən sammitdə iştirak etdiyinizə görə sizin hamınıza bir daha minnətdarlığımı bildirirəm.