-Əziz dostlar!

Mən, ilk növbədə, əməyimi yüksək qiymətləndirdiyinə, mənə bu universitetin Fəxri professoru kimi yüksək ad verilməsinə görə Məxdumqulu adına Türkmənistan Dövlət Universitetinə dərin minnətdarlığımı bildirmək istərdim.

Sizi əmin etmək istəyirəm ki, mən bundan sonra da öz fəaliyyətimdə iki qardaş xalq - türkmən və Azərbaycan xalqları arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə, ölkələrimizin münasibətlərinin bugünkü kimi dinamik inkişaf etməsinə çalışacağam.

Qonaqpərvər Türkmənistan torpağında olmağıma çox şadam. Bu gün mənim rəsmi səfərim başlanmışdır. Bu səfərin ilk dəqiqəsindən etibarən mən səmimi, mehriban qonaqpərvərliyi hiss edirəm. Bu gün biz çox hörmətli Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Məlikquliyeviç Berdiməhəmmədovla ölkələrimiz arasında ikitərəfli münasibətlərin geniş spektrini müzakirə etdik. Biz həmçinin regional məsələləri, öz həllini tələb edən məsələləri müzakirə etdik və əlaqələrimizin inkişafından ümumi razılığımızı bildirdik.

Bizim münasibətlərimizin inkişafı üçün çox möhkəm təməl mövcuddur. Bu təməl bizim ortaq tariximiz, bizim mədəniyyətimizdir. Türkmən və Azərbaycan xalqları əsrlər boyu qardaşlıq, dostluq, mehriban qonşuluq şəraitində yaşamışlar. Biz iki müstəqil dövlət arasında münasibətləri bu möhkəm tarixi təməl üzərində qururuq.

Ölkələrimizin müstəqil dövlətlər kimi təşəkkülü dövrü çox uğurlu olmuşdur. Bu gün sözün tam mənasında deyə bilərik ki, həm Türkmənistan, həm də Azərbaycan özlərinin müstəqil dövlətlər kimi təşəkkülü yolunda əsas məsələləri həll etmişdir. Bu gün ölkələrimizdə ictimai-siyasi sabitlik, xalqla iqtidar arasında birlik, çox möhkəm iqtisadi zəmin mövcuddur. Biz özümüzü təmin edən ölkələrik və bizi birləşdirən daha bir amil müstəqil siyasət, müstəqil xətt yeritməyə qadir olmağımız, bunun üçün iradəmizin olmasıdır. Bizim münasibətlərimizin möhkəmlənməsində çox böyük rol oynayan əsas prinsiplər bunlardır.

Bu gün biz həm siyasi, həm iqtisadi əlaqələri, humanitar sahədə, nəqliyyat və energetika sahələrində əlaqələri, bizi birləşdirən çoxsaylı başqa mövzuları müzakirə etdik. Əməkdaşlığımızla bağlı çox məsələlərin həllinə yanaşmalarımız tamamilə eynidir. Əmtəə dövriyyəsi artır, son dövrdə o, bir neçə dəfə artmışdır. Çox qısa müddətdə iqtisadi xarakterli bir sıra məsələlər həll olunmuşdur. Biz beynəlxalq təşkilatlarda fəal əməkdaşlıq edirik. Energetika sahəsində əməkdaşlıq üçün də yaxşı potensial mövcuddur. Ölkələrimiz özlərinin enerji təhlükəsizliyini tam təmin etmişdir və başqa dövlətlərin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında iştirak edir.

Bu amillər ölkələrimiz arasında münasibətlərdə mühüm rol oynamaqla bərabər, həm də bizim regionda - Mərkəzi Asiya, Qafqaz, Xəzər hövzəsi regionunda proseslərə müsbət təsir göstərir. Buna görə də mən dərin məmnunluq hissi ilə qeyd edirəm ki, son bir neçə ayda Türkmənistan və Azərbaycan rəhbərliyi arasında siyasi təmaslar tamamilə yeni səviyyəyə çıxmışdır. Bu gün mən artıq bu barədə demişəm və bir daha demək istəyirəm ki, bu ilin mayında Türkmənistan Prezidentinin ölkəmizə rəsmi səfəri, aparılmış danışıqlar, imzalanmış sənədlər bu əlaqələrə güclü təkan vermişdir. Ən başlıcası isə odur ki, imzalanmış sənədlər artıq reallaşdırılır və bu gün biz nəzərdə tutduğumuz, qərara aldığımız məsələlərin praktik şəkildə gerçəkləşməsini görürük.

Bunlar bir daha göstərir ki, münasibətlərimizin möhkəmlənməsi üçün çox güclü siyasi iradə vardır. Bir daha vurğulamaq istəyirəm ki, bunun üçün çox möhkəm, güclü tarixi təməl mövcuddur. İndi ölkələrimizin sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı bir sıra məsələlərin uğurla həll edildiyi bir vaxtda biz gələcəyə baxırıq ki, ölkələrimizi daha da yaxınlaşdırmaq, iqtisadi inteqrasiyanı, siyasi dialoqu daha da möhkəmlətmək üçün, ölkələrimizin vətəndaşlarının bir-birini daha yaxşı tanımaları üçün daha nə etmək lazımdır.

Bu məqsədlə gələcəkdə insanlarımızın bir-birini daha yaxşı tanıması, dostlaşması üçün bu gün müxtəlif mədəni tədbirlər, mədəni mübadilələr, ölkələrimizin mədəniyyət xadimlərindən ibarət nümayəndə heyətlərinin mübadiləsini təşkil etmək qərara alınmışdır.

Mən xalqlarımızın dillərində oxşar cəhətlərin lap çox olmasını qeyd etmək istəyirəm. Əlbəttə, mən bunu bilirdim, təbii ki, bu barədə eşitmişdim və bu gün buna şəxsən əmin oldum. Aşqabadda obyektlərin, binaların üzərindəki yazıları oxuyanda tərcüməçi lazım deyil. Bu gün, biz bu salona daxil olandan əvvəl universitetin gənc tələbələri mənə kompyuter proqramlarını göstərdilər. Orada türkmən dilində yazılmış mətni başa düşmək üçün də mənə tərcüməçi lazım deyildi, hər şeyi başa düşürdüm. Bu, çox böyük sərvət, çox böyük dəyərdir. Bu, bizim xalqlarımızın bir-birinə nə qədər yaxın olmasını, ünsiyyət saxlamağımızın nə qədər asan olmasını göstərir. Ona görə də biz bu münasibətləri öz əməllərimizlə, konkret addımlarımızla, təşəbbüslərimizlə möhkəmlətmək üçün hər şeyi etməliyik. Bir daha demək istəyirəm, bu münasibətlər bizim xalqlarımız üçün, tariximiz üçün vacibdir, bu, həm də əsrlər boyu dost və qardaş kimi birgə yaşamış əcdadlarımızın ruhuna ehtiram əlaməti olacaqdır. Bu, həm də regional əməkdaşlıq üçün yaxşı amil olacaqdır.

Regionda müsbət proseslər də gedir, müəyyən narahatlıq ocaqları da var. Qafqaz regionunda hələ tam sabitlik bərqərar olmamışdır. Regionumuzda etimad tədbirlərini möhkəmlətmək üçün hələ çox iş görülməlidir. Bizim yerləşdiyimiz region son vaxtlar get-gedə dünya üçün daha böyük maraq doğurur. Mərkəzi Asiya, Qafqaz, Xəzər hövzəsi zonası bu gün həm geosiyasi, həm iqtisadi, həm də enerji baxımından, enerji ehtiyatlarının nəqlinin şaxələndirilməsinin, enerji müstəqilliyinin və enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından böyük maraq doğurur.

İndiki halda Türkmənistanın və Azərbaycanın zəngin təbii ehtiyatları, ölkələrimizin öz enerji potensialını müstəqil şəkildə reallaşdıra bilməsi, əlbəttə, ölkələrimiz qarşısında yeni perspektivlər açır, habelə əməkdaşlıq, iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsi üçün, həm regionda, həm də dünyada mövqelərimizin möhkəmlənməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Əminəm ki, gələcəkdə bizim regionda, həm də təkcə burada yox, onun hüdudlarından kənarda da inteqrasiya, energetika, nəqliyyat layihələri, başqa layihələr və proseslər xeyli dərəcədə Türkmənistan ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin səviyyəsindən asılı olacaqdır. Bizim münasibətlərimizdə olan müsbət ovqat, birgə işləmək, birgə təşəbbüsləri həyata keçirmək, əməkdaşlıq etmək arzumuz və ən başlıcası, bu əməkdaşlığın konkret nəticələri nikbinlik doğurur. Mən əminəm ki, Türkmənistanla Azərbaycan arasındakı qardaşlıq, dostluq münasibətləri gələcəkdə daha da möhkəmlənəcək, xalqlarımız bir-birinə daha yaxın olacaq, bu isə həm ölkələrimizin inkişafına, həm də regional əməkdaşlığa kömək edəcəkdir.

Mən bu gün bu ali məktəbdə ölkələrimizin gələcəyi üçün təhsilin əhəmiyyəti barədə də bir neçə söz demək istərdim. Bu gün Türkmənistanda sizin ölkənin rəhbərliyinin və şəxsən Prezidentin təhsillə bağlı məsələlərə qayğı göstərməsini görmək mənim üçün çox xoş oldu. Təhsil gələcək deməkdir, təhsil intellektdir, təhsil inkişafdır. Dünyanın heç bir ölkəsi öz intellektual potensialını reallaşdırmadan uğurla inkişaf edə bilməz.

Əgər biz dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin tarixinə və təşəkkül yoluna nəzər salsaq görərik ki, inkişaf üçün əsas təkan məhz intellektual potensial, təhsilin inkişaf səviyyəsi, müasir texnologiyaların inkişaf səviyyəsi olmuşdur. Bu gün Türkmənistanda təhsil məsələlərinə çox böyük əhəmiyyət verildiyini görmək mənə çox xoşdur. Bizim ölkədə də eyni hadisələr baş verir. Bizdə də bu məsələ prioritet məsələdir, çalışırıq ki, Azərbaycanın bütün vətəndaşlarının, gənclərin keyfiyyətli təhsil almaq, yaxşı mütəxəssis kimi yetişmək imkanı olsun, onlar öz əməli işləri ilə ölkəmizin inkişafına töhfə versinlər.

Biz məktəb tikintisi ilə əlaqədar çox böyük bir proqram həyata keçiririk. Son beş ildə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində ən müasir avadanlıqla təchiz edilmiş 1600 müasir məktəb tikilmişdir. İslahatlara və təhsil prosesinin keyfiyyətinə xüsusi diqqət yetiririk ki, bu proses müasir tələblərə tam uyğun olsun, eyni zamanda, xalqımızın ənənələrinə əsaslansın.

Biz böyüməkdə olan nəslin vətənpərvərlik ruhunda, milli, mənəvi dəyərlərimiz ruhunda tərbiyə edilməsinə çox böyük əhəmiyyət veririk. Bu, bizim inkişafımızın əsası, hər bir xalqın inkişafının əsasıdır. Ölkələrimiz son 17 ildə müstəqildir. O vaxta qədər, əsrlər boyu bizim öz taleyimizi müstəqil şəkildə müəyyən etmək imkanımız olmamışdır. Lakin biz öz milli ləyaqətimizi, milli identikliyimizi və milli ruhumuzu qoruyub saxlamışıq. Bu, çox cəhətdən bizim tariximiz, mədəniyyətimiz, ədəbiyyatımız, bizim dilimiz, bizim böyük alim və mütəfəkkirlərimiz sayəsində mümkün olmuşdur. Bu, çox böyük, heç bir şeylə müqayisə edilə bilməyəcək sərvətdir.

Mən qəti əminəm ki, hər bir ölkənin gələcəyi daha çox təhsilin keyfiyyətindən asılıdır. Ona görə də bu gün bu yüksək mükafatı - Türkmənistan Dövlət Universitetinin Fəxri professoru diplomunu almaq mənə çox xoşdur və əməyimi bu cür qiymətləndirdiyinizə görə sizin hamınıza bir daha dərin təşəkkürümü bildirmək istəyirəm.

Mən bizi dəvətə görə, səmimi qəbula görə, Türkmənistan Prezidentinə, bizə göstərilən qonaqpərvərliyə görə qardaş Türkmənistanın bütün vətəndaşlarına təşəkkür etmək istəyirəm. Əminəm ki, ölkələrimizin gələcəyi də bugünkü günümüz kimi gözəl və xoşbəxt olacaqdır. Öz tərəfimdən sizin hamınızı bir daha əmin etmək istəyirəm ki, mən öz fəaliyyətimdə Türkmənistanın və Azərbaycanın qardaş xalqlarının bundan sonra da dostluq, həmrəylik şəraitində yaşaması, əlbir işləməsi, ölkələrimizin və xalqlarımızın inkişafı üçün yeni şərait yaratması naminə əlimdən gələni edəcəyəm.

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.

X X X

ÇARYAD TUGİYEV: Hörmətli İlham Heydər oğlu!

İcazə verin, bu yüksək ada layiq görülməyiniz münasibətilə Sizi Məxdimqulu adına Türkmənistan Dövlət Universitetinin professor-müəllim heyəti, aspirantları və tələbələri adından, Türkmənistanın bütün elmi ictimaiyyəti adından səmimi qəlbdən təbrik edim, Sizə möhkəm cansağlığı və iki dost dövlətin daha da yaxınlaşması işində böyük uğurlar arzulayım. Qoy Türkmənistan-Azərbaycan dostluğu möhkəmlənsin!

######