Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

Beyinə zərər verən 15 səbəb

Beyinə zərər verən 15 səbəb

Bakı, 28 dekabr, AZƏRTAC

Beyin çox həssas bir orqandır və demək olar ki, hər şeydən təsirlənir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, professor, nevroloq Derya Uludüz bəzi vərdişlərdən travmalara, stressdən az su içməyə qədər bir çox amilin bu həyati orqana mənfi təsir etdiyini bildirib.

Nevroloq qeyd edib ki, düzgün işləməyən beyin, düzgün işləməyən bədən deməkdir. Bu səbəbdən beynimizi zədələyən səbəbləri nəzərdən keçirib dəyişdirməli və ya aradan qaldırmalıyıq. O, beyinə zərər verən, onu təhdid edən 15 səbəbi açıqlayıb.

Fiziki travma - huşunu itirmə, şok keçirmə və qəzalar beyinə təsir edir. Beyin sarsıntısından sonra baş ağrısı, bir neçə dəqiqə ərzində huşunu itirmə, zədə zamanı baş verənləri xatırlamama, eşitmə və görmə qabiliyyətinin pozulması, diqqətin azalması və çaşqınlıq ola bilər. Bütün bunlar təcili müdaxilə tələb edən vəziyyətlərdir.

Maddə asılılığı - narkotiklər beynin ən böyük düşmənidir. Bunlar beynin normal fəaliyyətini pozmaqla yanaşı, beyin damarlarında da tıxanmalara səbəb olur.

Siqaret - beyinə və bədənə qan axınını məhdudlaşdırır. Siqaret çəkən insanlarda diqqəti toplamaqda çətinlik yarana bilər. Siqaret çəkənlərin təkcə dərisi deyil, beyni də sürətlə qocalır.

Spirt - hətta orta dərəcədə spirt istehlakı beyin funksiyalarına təsir göstərir. Spirtli içki qəbul edən insanların beyinləri daha kiçik olur. Ancaq beyin ölçüsü çox vacibdir. Prefrontal korteksin (beynin planlaşdırma, qabaqcadan düşünmə və mühakimə ilə məşğul olan hissəsi) funksiyasını pozur.

Həddindən artıq çəki - yağlar zərərli maddələri saxlayır. Bədəndə nə qədər çox yağ varsa, beyin bir o qədər pisdir, çünki o, zərərli maddələrdən təsirlənir. Yağın həddən artıq çoxluğu da beynin kiçilməsinə səbəb olur. Piylənmə idrak qabiliyyətinin zəifləməsi və Alzheimer riskini də artırır.

Yanlış qidalanma - qeyri-sağlam qidalanma beynin həcmini, funksiyasını və struktur inkişafını pozur. Buna görə də şəkər, yağ və karbohidratların həddindən artıq istehlakından çəkinmək lazımdır. Sağlam bir beyin üçün pəhriz zeytun yağı və “Omeqa-3” kimi təbii yağlara, təzə, mövsümi tərəvəz və meyvələrə, çiy qoz-fındıq, paxlalılar və bütün taxıllara diqqət yetirilməlidir.

Yalnızlıq - yalnızlıq çox vaxt mənfi düşüncələrə səbəb olur. Bu, beyində beta-amiloid toplanmasına səbəb olur və zamanla demensiyaya qapı açır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, qısa müddət ərzində də olsa ünsiyyət qurmaq beyni aktivləşdirmək üçün kifayətdir. Yaxın dostlarla söhbət etməklə beyni aktivləşdirmək mümkündür.

Xroniki stres - ağır iş yükü, maddi çətinliklər və evlilik problemləri xroniki stresin səbəbləridir. Daimi stres altında olan beyin stress hormonu - kortizol ifraz edir. Kortizol iştahanı və şəkər istəklərini artırır, bu da çəki artımına səbəb olur. Əzələ gərginliyini və xroniki ağrıları, o cümlədən qan təzyiqini artırır. Bütün bunlar beyin sağlamlığını pozur.

Yuxusuzluq - düzənsiz yuxu, yuxu pozğunluğu həmişə fiziki, beyin sağlamlığına mənfi təsir edir.

Həddindən artıq kofein - hər şeyin artığının zərərli olması, təbii ki, tərkibində kofein olan qidalara da aiddir. Gün ərzində həddindən artıq kofein qəbulu beyinə mənfi təsir edir. Yaddaşda, diqqətdə, qavrayışda, düşüncədə, dildə və şüurda əsas rol oynayan maddənin həcmini azaldır.

Həddindən artıq televizora baxmaq - həddindən artıq televizora baxmaq uşaqlarda hiperaktivlik, böyüklərdə isə Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqələndirilir. Gündə iki saatdan çox televizora baxmaq piylənmə riskini artırır. Artıq çəki də beyinə zərərlidir.

Şiddətli kompüter oyunları - bu oyunlar zorakılığa səbəb olur. Zaman keçdikcə uşaqlar bu oyunlara aludə olurlar. Belə oyunlar beyinə mənfi təsir edən amillər sırasındadır.

Su itkisi - bədənin 70 faizi və beynin 80 faizi sudan ibarətdir. Əgər kifayət qədər su içilməsə, beyin funksiyası da azalır.

İntensiv sosial şəbəkə istifadəsi - daim mesajlaşmaq və internetdə sosial şəbəkələrdə vaxt keçirmək diqqət problemlərinə səbəb olur. Zamanla üz-üzə ünsiyyətdə çətinlik yaradır.

Hərəkətsizlik - beynin də hər bir əzələnin ehtiyac duyduğu kimi məşqlərə ehtiyacı var. Hərəkətsizlik səbəbindən qan axını zəiflədiyi üçün beyinə kifayət qədər qan çatmır. Yaddaş da bu vəziyyətdən mənfi təsirlənir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Rusiya Prezidenti: Ölkələrə iqtisadi təzyiq metodu artıq keçmişdə qalıb

Şencendə APEC-in 33 zirvə toplantısı işə başlayıb

Azərbaycanın artan geosiyasi əhəmiyyəti Avropa ilə münasibətlərin yeni mərhələsini şərtləndirir - ŞƏRH

Qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyənlər üçün test imtahanının vaxtı və qaydaları açıqlanıb

Elnur Səfərli: Təxminən hər dörd şagirddən biri öz bacarıqlarına uyğun peşə seçimi edir

Messi Argentina Futbol Assosiasiyasından adının kommersiya məqsədilə istifadəsini dayandırmağı tələb edəcək

Nazir: Azərbaycan ilə Almaniya arasında ticarət dövriyyəsi bu ilin 9 ayında 1 milyard dollar olub

Qazaxıstanda məhkəmə iki yüksəkvəzifəli məmur barəsində həbs qətimkan tədbiri seçib

Türk xalqları folklorunun müqayisəli öyrənilməsinə həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans işə başlayıb

“İrəvan tarixi sənədlərin dili ilə” kitabının təqdimatı olub

Sədr müavini süni intellektin tətbiqi barədə: Yeni iş yerləri bağlananların sayından çox olacaq

Qlobal bazarlarda texnologiya şirkətlərinin səhmlərinin kütləvi satışı müşahidə olunur

Böhran Almaniyanın iri avtomobil istehsalçılarından yan keçməyib

Azərbaycan-Hindistan mədəni əməkdaşlığının inkişaf perspektivləri nəzərdən keçirilib

Akademik: Dissertasiya mövzularının adlarında Azərbaycan dilinin saflığı qorunmalıdır

Azərbaycan-İsrail arasında mədəni əlaqələr ildən-ilə genişlənir

Albaniyada etirazlar zamanı polislə nümayişçilər arasında qarşıdurma baş verib

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan-Almaniya əlaqələri tarixi dostluq münasibətlərinə əsaslanır

Qızılın qiyməti ötən ilin sentyabrından bəri ilk dəfə 3800 dollardan aşağı enib

BƏƏ gəmisi Hörmüz boğazında hücuma məruz qalıb, 1 nəfər itkin düşüb, 11 nəfər xəsarət alıb

Agentliyin direktoru: Dual təhsildə tələbələrin sayı 2200-ə yüksəlib

Milli Məclisdə büdcə zərfinə daxil olan qanun layihələri müzakirə edilir

“Azəriqaz”ın rəhbərliyi Naxçıvanda vətəndaşların müraciətlərini dinləyəcək

Keşlə yağış kollektorunda bərpa və yenidənqurma işləri yekunlaşır

“Nvidia” Çinə süni intellekli çiplərin satışını dayandırır

Gürcü Ədəbiyyatı İnstitutunun nümayəndə heyəti AMEA-da olub

Kembric lüğətində 2026-cı ilin ən populyar kəlməsi müəyyən edilib

Agentlik sədri: Süni intellekt daha strateji və yaradıcı düşünməyimiz üçün bizə geniş meydanlar açır

Naxçıvanda dövlət əmlakının icarəsindən muxtar respublika büdcəsinə daxilolmalar 37,1 faiz artıb

İlqar Bayramlı: Müasir əmək bazarına uyğun 33 yeni peşə ixtisası yaradılıb

COP31-də binalarda enerji səmərəliliyinin artırılmasında bələdiyyələrin rolu mövzusunda müzakirə təşkil olunub

Çində saç tökülməsinə qarşı ən effektiv daraq hazırlanıb

Azərbaycanlı gənc alim Çində bərpaolunan enerji texnologiyaları ilə bağlı tədqiqatlarını təqdim edib

“Anthropic”in gəlirlərinin 2030-cu ildə 500 milyard dolları ötəcəyi gözlənilir

Naxçıvanda sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı 40 lisenziya verilib

Nazir müavini: Aqrar sektorda peşəkar kadr potensialına ehtiyac duyulur

“Nvidia”nın gəlirləri 103 faiz artıb

Ötən gün ölkə ərazisində 52 cinayətin üstü açılıb, axtarışda olan 116 nəfər saxlanılıb

Vaşinqtonda Azərbaycanla ABŞ-nin kənd təsərrüfatı şirkətləri ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub VİDEO

Vaşinqtonda Azərbaycanla ABŞ-nin kənd təsərrüfatı şirkətləri ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub VİDEO

Peşə təhsilində tələbələrin sayı 40 minə çatıb

Azərbaycan və Gürcüstan enerji sahəsində əməkdaşlığın yeni perspektivlərini nəzərdən keçirib

Çin və Rusiya liderlərinin görüşü keçirilib

Neft bazarında təklif təzyiqi qiymətlərin ucuzlaşmasına səbəb olur

Azərbaycan boksçusu ilə döyüşdə erməni rəqibi diskvalifikasiya olunub

Füzuli rayonunda salınan yeni badam bağları FOTOLAR

Misin qiyməti son 5 ayın minimumuna yaxınlaşıb

HTP çərçivəsində Çində təhsil imkanı

Bakıda Gələcəyin Peşələri Sammiti başlayıb

Norveçin “Equinor” enerji şirkətinə kiberhücum olub

Ünvanlı dövlət sosial yardımı alan ailələrin sayı açıqlanıb

Dövlət satınalmaları üzrə 509,9 milyon manata qənaət edilib

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb VİDEO

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb VİDEO

Azərbaycan klubları FIBA Avropa Kubokunda növbəti oyunlarını keçirəcəklər

Neft ucuzlaşıb VİDEO

Neft ucuzlaşıb VİDEO

AzTU Gürcüstan universitetləri ilə əməkdaşlıq müqavilələri imzalayıb

İran ordusu Küveytdəki aviabazada ABŞ hərbi obyektlərini hədəfə alıb

Azərbaycan nefti 98 dollara satılır VİDEO

Azərbaycan nefti 98 dollara satılır VİDEO

İndoneziyada 5,9 bal gücündə zəlzələ qeydə alınıb

“Qələbə” dairəsində pik saatlarda yaranan nəqliyyat sıxlığı aradan qaldırılıb VİDEO

“Qələbə” dairəsində pik saatlarda yaranan nəqliyyat sıxlığı aradan qaldırılıb VİDEO

Bakının Mərdəkan qəsəbəsində yataqxana binasında yanğın baş verib VİDEO

Bakının Mərdəkan qəsəbəsində yataqxana binasında yanğın baş verib VİDEO

Trampa sui-qəsd planı hazırlayan Pakistan vətəndaşı 27,5 il həbs cəzası alıb

Azərbaycanın KSQT yanında daimi nümayəndəsi etimadnaməsini təqdim edib

“Eternity-2026” təliminin iştirakçıları Zəfər parkını ziyarət ediblər

Papua-Yeni Qvineyada 6 bal gücündə zəlzələ olub

Bakının bir sıra yollarında nəqliyyat sıxlığı yaranıb – SİYAHI

Rumıniyada 5,3 bal gücündə zəlzələ baş verib

Rubio: ABŞ Tramp və Kim Çen In arasında görüşü nəzərdən keçirir

ABŞ İrana qarşı əməliyyatda müddəti bitmiş sursatlardan istifadə edib

Kanada Ukraynaya silah tədarükü üçün əlavə vəsait ayırıb

COVID-19-a yoluxmuş şəxslərin yarıdan çoxunda beş il ərzində qoxu hissi bərpa olunmayıb - TƏDQİQAT

ABŞ Qeşm adasına zərbə endirdiyini təsdiqləyib

Rutte: NATO-nun Ukraynaya silah tədarükü üçün bir neçə milyard dolları çatışmır

Fransada bahalaşmaya və aşağı əməkhaqlarına qarşı kütləvi etiraz aksiyaları keçirilib

Lənkəranda bıçaqla ehtiyatsız davranan yeniyetmə xəsarət alıb

Marmara Universitetində Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin mediada işıqlandırılması müzakirə edilib

ABŞ yeni termonüvə bombası hazırlamağı planlaşdırır

UEFA Millətlər Liqası: Danimarka Norveçə, Uels isə Portuqaliyaya məğlub olub

İsveç Ukraynaya hərbi yardımı artırır

Əziz Ələkbərli: Gülarə Əliyevanın zəngin musiqi irsinin yaşadılması mühüm əhəmiyyət daşıyır

Ukrayna “Ramştayn” formatında keçirilən konfransın nəticələrini dəyərləndirib

Rutte: NATO ölkələri Ukraynaya silah alınması üçün ABŞ-yə 10 milyard dollardan çox vəsait ödəyib

Aktoti Raimkulova: Gülarə Əliyevanın yaradıcılığı bütövlükdə Türk dünyasının mədəni sərvəti və irsidir

Salyanda piyadanın ölümü ilə nəticələnən yol qəzası olub VİDEO

Salyanda piyadanın ölümü ilə nəticələnən yol qəzası olub VİDEO

Azərbaycanın Kudo üzrə yeganə dünya çempionu ikinci dəfə Avropa çempionu olub

Tanınmış bəstəkar Gülarə Əliyevanın xatirəsi anılıb VİDEO

Tanınmış bəstəkar Gülarə Əliyevanın xatirəsi anılıb VİDEO

Rusiyada An-12 təyyarəsinin qəzaya uğraması nəticəsində 17 nəfər həlak olub YENİLƏNİB

Qazaxın kəndlərində təsərrüfat sahiblərinin və fermerlərin müraciətləri dinlənilib

MDB ölkələri terror təhlükələrinə qarşı birgə mübarizə sahəsində əhəmiyyətli təcrübə toplayıblar

Alim: Süni intellekt tarixçini əvəz etməyəcək, amma keçmişin öyrənilməsinə yanaşmanı dəyişəcək

Azərbaycan və ABŞ arasında aqrar sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə edilib

Mobil telefon uşaq üçün bir növ “təsəlli örtüyü”nə çevrilib - Neyropsixiatr Teo Kompernollenin ŞƏRHİ

Qazaxda V İdman Festivalına start verilib

Göyçayda aqrar təsərrüfatlara növbəti baxış keçirilib

Özbək xoreoqraf: Azərbaycan rəqsi ilə ən yaxın oxşarlıqlar Fərqanə məktəbində müşahidə olunur

2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə birinci oxunuşda qəbul edilib - YENİLƏNİB VİDEO

2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə birinci oxunuşda qəbul edilib - YENİLƏNİB VİDEO

“Nvidia”nın maliyyə hesabatından sonra bazar dəyərində 335 milyard dollarlıq dəyişiklik gözlənilir

Muxtar Babayev: Azərbaycan üçün su təhlükəsizliyi strateji milli prioritetdir

Ankara Dövlət Konservatoriyasında “Nizami” simfoniyası təqdim ediləcək

COP31: Azərbaycan pavilyonunda “Xəzər dənizi üzrə yüksəksəviyyəli tədbir” keçirilib

Yoxlama oyunu: Azərbaycan millisi Omana ikinci dəfə qalib gəlib