Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

QAN YADDAŞI

Bir gecənin dəhşətləri

Bir gecənin dəhşətləri

Bakı, 24 fevral, AZƏRTAC

-İndi mən atamı itirdiyim yaşdayam. Üç övladım, dörd nəvəm var. Qızlarımdan birinə anamın adını vermişəm. İndi yeni nəvə gözləyirəm - əgər oğlan nəvəm dünyaya gəlsə, atamın adını verəcəyəm. Heç olmasa övladlarım, nəvələrim onların adını daşısın, bəlkə onların nakam taleyini davam etdirələr...

Xocalı sakini Vidadi Hüseynov danışdıqca əsir, titrəyir... 1992-ci ildəki məşum fevral gecəsinin şahidlərindən biri də odur.

-Evimiz şəhərin Daşbulaq adlanan hissəsində idi. Ailəliklə təsərrüfatla, qoyun-quzu, mal-davar saxlamaqla məşğul olmuşuq. Həmin axşam heyvanlara yem verəndən sonra tövləyə saldım - 16 baş qaramal, 40-a qədər qoyun, 4 camış, iki atımız var idi. Sonra adəti üzrə ermənilərlə həmsərhəd posta getdim. Həmin vaxt ara-sıra atəş səsləri eşidilsə də, artıq buna adət etmişdik. Haradasa saat 11-dən sonra aləm bir-birinə qarışdı. Xocalının ətrafında olan Xankəndi, Əsgəran, Noragüh və digər yerlərdə olan ermənilər elə bil bu məqamı gözləyirmiş. Atəş səsindən ağız deyəni qulaq eşitmirdi. Həmin atəş səsləri altında ermənilərin şəhərə soxulduğunu hiss edən sakinlər evləri tərk etməyə başlamışdılar, qadınların qışqırtısı, körpələrin çığırtısı bir-birinə qarışmışdı, - deyə Vidadi Hüseynov xəyalən 32 il əvvələ qayıdır. - Mənim getdiyim sərhəd postu evimizdən xeyli aralı idi, atəş səsləri isə hər an şəhərin içərilərinə doğru yaxınlaşırdı. Hamı Qarqarçayın sahilinə üz tutmuşdu.

Çayı keçməyə çalışanlar arasında kimlər yox idi? Kimə yaxınlaşıb evdəkiləri soruşsam da, gördüm deyən olmadı. Sahil boyu xeyli aşağı-yuxarı axtardım, atamgili görən olmamışdı, - deyə Vidadi qəhərli səslə danışır. - Güman yüz yerə gedir, onlar daha əvvəl də çayı keçə, arxadan gələnlərin də arasında ola bilərdilər... Ancaq hər anın öz hökmü var idi, vaxt itirmək olmazdı. Çayı keçib meşəyə çıxanda artıq ayaqlarım sözümə baxmırdı. İki barmağımı don vurmuşdu. Buz kimi soyuq çaydan çıxandan sonra tanımadığın, bələd olmadığın meşə ilə güllə yağışı altında getmək də asan deyildi. Üstəlik meşənin hər tərəfində hər an erməni yaraqlıları ilə üzləşə bilərdin.

O, Ağdama doğru üz tutan adamlara qoşulub don vurmuş ayaqları ilə iki gün meşə ilə yol gedib. “Əli avtomatlı ermənilər hər ağacın, hər kolun arxasında çıxa bilərdilər. Ona görə gündüzlər meşənin qalın yerlərində gizlənir, yalnız axşamlar yol gedirdik. Ac olsaq da, yemək heç yada da düşmürdü, arada qarın içində itburnu kollarının üstündə olan meyvələri dərib yeyənlər də olurdu. Dil-dodağım tez-tez quruyur, qabıqlanırdı, qarı götürüb ağız-burnumu ovuşdurur, yeyirdim. Ailə üzvlərimin fikri isə başımdan getmirdi. Nəhayət, fevralın 28-də Ağdamın Abdal-Gülablı kəndinə çatdıq. Çatan kimi kənd sakinləri, Xocalıdan gələnlərin yolunu gözləyənlər əl-ayağımızı ovuşdurur, ölümün ağzından keçib güc-bəla ilə özünü çatdıranlara ilkin yardım göstərirdilər. Məni dərhal Ağdam rayon xəstəxanasına apardılar, don vurmuş barmaqlarımın vəziyyəti yaxşı deyildi”.

Həmsöhbətimiz Xocalıdan Ağdama gələnə qədər yolboyu baş verən dəhşətli mənzərələri yada salıb: “Sinif yoldaşım Sevil kürəyinə şəllədiyi körpənin bir müddət nəfəsinin gəlmədiyini, aclıqdan, ya soyuqdanmı halsız vəziyyətə düşdüyünü görüb onun öldüyünü zənn edərək kürəyindən açıb yerə qoymuşdu. Onlardan arxada gələn qardaşı Elxan uşağın nəfəsinin gəldiyini görüb onu özü ilə gətirmişdi. İndi həmin uşaq böyüyüb, ailə həyatı da qurub. Salman kişinin oğlu Şakir həyat yoldaşı Gülzar və qayınatası Gülalı ilə xilas olmağa çalışarkən yolda hamiləliyin son aylarını yaşayan həyat yoldaşını yorğunluğu o dərəcədə haldan salıb ki, təkidlə yuxusu gəldiyini və bir neçə dəqiqə də olsa dincəlmək istədiyini deyib. Gülablı kəndi yaxınlığında “Təhrazın meşəsi” deyilən yerdə Gülzar qarın üstündəcə canını tapşırıb. Səfəralı kişinin oğlu atasını kürəyinə alıb Qarqarçayı keçirmişdi, qocanın ayaqları yer tutmadığından onu 2-3 kilometr belində gətirmişdi. Lakin hər tərəfdən ermənilərin mərmi və güllələr yağdırdığı uzun və keçilməz yolları başa vurmağın mümkünsüzlüyünü görən ixtiyar qoca təkidlə onu qoyub getməyi tələb etmişdi... Çəkisi 120 kiloqrama çatan Məryəm xala da yeriyə bilmədiyindən meşədə qalmışdı... Hansını deyəsən, hansını xatırlayasan?”.

Vidadi Ağdam xəstəxanasında cəmi bir gün müalicə alıb. Həkimlərin təkidinə baxmayaraq, səhəri günü əmisi oğlu Mübarizlə birlikdə Qaraqaya istiqamətinə gedərək ailə üzvlərini axtarıb. Günlərlə Ağdam məscidinə Xocalıdan gətirilən meyitlər və yaralılar arasında onları gəzib. Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə, beynəlxalq təşkilatlara müraciət edib, haradan nə soraq eşidibsə, harada bir işıq ucu qədər ümid varsa, onun dalınca gedib. Ancaq nə atası Hüseyn və anası Əzizə, nə bacısı Xoşbəxt, Süsən və Nəcibə, nə də qardaşı Zöhrab haqqında heç nə öyrənə bilməyib. Nə onları görən olub, nə meyitinə rast gələn. Faciə gecəsi camaat şəhəri tərk etməyə başlayanda atasının dayısı oğlu Eldar Abdullayev onların evlərinin qabağına gələrək bayırdan Hüseyni yubanmadan uşaqları götürüb çıxmağa çağırıb. Onun xəbərdarlığından sonra Hüseynovlar ailəsi çıxmağa hazırlaşıb. Lakin bu hadisədən sonra onlardan qətiyyən soraq tutmaq mümkün olmayıb...

“Tək qalmaq, bir gecənin içində doğmalarını itirmək böyük dərddir. Xocalı soyqırımı zamanı mən bütün ailə üzvlərimi itirdim. Ailə həyatı qurmuş yeganə bacım Gözəlin sağ qalmağına isə həmin vaxt həyat yoldaşının Laçında olan qohumlarının yas mərasiminə getməyi səbəb olmuşdu. 58 yaşında itirdiyim atam Hüseynin ocağında indi biz ikimiz qalmışıq”, - deyə indi Mehdiabadda məskunlaşan Xocalı sakini V.Hüseynov bildirib.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

“AzerGold”da keniyalı iş adamları ilə görüş keçirilib

Qazaxıstanda daşqınlar səbəbindən 8,5 min insan təxliyə məntəqələrində qalır

Azərbaycan Çernobıl Əlilləri İttifaqının üzvləri Fəxri xiyabanı və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

Havaya normadan artıq tullantı atan restoranların səlahiyyətli nümayəndələri barədə akt və protokol tərtib olunub

Fukuşima AES-dən suyun okeana axıdılması dayandırılıb

BMT-nin Baş katibi: Bəşəriyyət iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə daha sıx birləşməlidir

Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətləri Türk dünyasının birliyinə mühüm töhfələr verir

AMEA-da yeni şöbələr yaradılıb

Azərbaycan Kuboku: Bu gün finalçılar məlum olacaq

Dövlət Yol Polis əməkdaşları vətəndaşları yol hərəkəti qaydaları haqqında məlumatlandırıb

Azərbaycanda COVID-19 və qripə qarşı vaksinasiyanın səmərəliliyinin dəyərləndirilməsi üzrə aparılan tədqiqat yekunlaşıb

“Sumqayıt” klubunun baş məşqçisi “Barselona”nın düşərgəsinə yollanıb

Dünya birjalarında neft bahalaşıb

İlkin səhiyyə xidməti təkmilləşdirilir

Aprelin 23-də 19,2 kiloqramdan çox narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

DİN: Ötən gün Xankəndidə silah-sursat aşkarlanıb

Ötən gün aşkarlanan və təhvil götürülən silah-sursatın sayı açıqlanıb

“Deloitte” Azərbaycanda fəaliyyətini genişləndirir

Yevgeni Mixaylov: Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyi Azərbaycanın və Rusiyanın diqqət mərkəzindədir – ŞƏRH

DİN: Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 55 nəfər saxlanılıb

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakıda Qırğız kino günlərinin açılışı olub

Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin Müşahidə Şurasının iclası keçirilib

Çin “Şencou-18” kosmik missiyasını orbitə göndərməyə hazırlaşır

Bakının bir sıra yollarında sıxlıq müşahidə olunur - SİYAHI

Kürdəmirdə narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər saxlanılıb

Təzadlı obrazlar ustası

Panama sahillərində zəlzələ qeydə alınıb

Şimali Koreya nümayəndə heyəti son 5 ildə ilk dəfə İrana səfər edib

Hindistan 250 kilometr mənzilli ballistik raketi sınaqdan keçirib

Professor Merab Kiladze: Gürcüstan və Azərbaycan həkimləri tibbin bütün sahələrində uğurlu əməkdaşlıq edirlər

“Diaspor Akademiyası” layihəsi çərçivəsində səkkizinci təlim keçirilib

Varşava Azərbaycan Evində karyera təlimləri davam edir

BEA: Elektromobillərin qlobal satışları 2024-cü ildə rekord həddə çatıb

ABŞ Dövlət katibi Çində Rusiya ilə bağlı mövzuları da müzakirə edəcək

Səfir Nazim Səmədov etimadnamələrini Qambiya Prezidentinə təqdim edib

Tədqiqat: Zərərli qidaların niyə xərçəngə səbəb olduğu məlum olub

Bayden ABŞ-ın yeganə dünya lideri olduğunu söyləyib

“Yuventus” İtaliya Kubokunun finalına yüksəlib

Premyer Liqa: “Arsenal” London derbisində “Çelsi”ni darmadağın edib

Senat ABŞ-ın Ukraynaya hərbi yardımını təsdiqləyib

Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin sədri COP29-da iştiraka dəvət olunub

“COP29 və Azərbaycan üçün Yaşıl Baxış” forumu Gürcüstan mətbuatının diqqət mərkəzində olub

Milanda gecə saatlarında pizza və dondurma yemək qadağan olunacaq

İNALCO: Türk Mədəniyyəti və Dilləri Günündə Azərbaycan mədəniyyəti təqdim olunub

Ukrayna mülki aviasiyanın modernləşdirilməsinə dair sazişi ləğv edib

Rusiya müdafiə nazirinin müavini saxlanılıb

Nikol Paşinyan: Ermənistanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərindən kənarda heç bir ambisiyası yoxdur

Dövlət Departamenti: ABŞ Rusiyanın enerji sektoruna qarşı sanksiyaları davam etdirəcək

Elm, texnika, memarlıq, mədəniyyət və ədəbiyyat üzrə Dövlət Mükafatları Komissiyasının məlumatı

Rusiya XİN Bakı və İrəvan arasında sülh müqaviləsinin razılaşdırılmasının zəruri olduğunu bildirib

Bolat Nurqaliyev: Sülh prosesi başlayandan sonra Azərbaycan dünya səviyyəsində əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib VİDEO

Rusiya Prezidenti son 12 ildə BAM-ın gücünün üç dəfə artdığını açıqlayıb

Milli Məclisin növbəti plenar iclasında 18 məsələ müzakirə olunub

Ombudsman britaniyalı müəllifin təşəbbüsü ilə hazırlanan kitab üçün müsahibə verib

İmişlidə “Mercedes” marketə çırpılıb, yeniyetmə son anda qəzadan xilas olub: anbaan görüntülər VİDEO

AMB sədrinin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın Bankçılıq Missiyası ABŞ-da işgüzar səfərdədir

Xankəndi şəhərində tapdığı silah-sursatları polisə təhvil verməyən şəxs saxlanılıb

"Azərreyl"in kapitanı: Xoşbəxtəm ki, əziyyətimizin bəhrəsini gördük

Azərbaycan Prezidentinin Rusiya səfəri iki ölkə arasında əməkdaşlıq baxımından tarixi önəm daşıyır ŞƏRH

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin hesabat yığıncağı keçirilib

Azərbaycan Afrika və Yaxın Şərqin ən böyük kənd təsərrüfatı sərgilərindən birində təmsil olunur

SOCAR-ın prezidenti Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb

Azərbaycan və İspaniya iqtisadi-ticarət əlaqələrinin inkişaf etdirilməsini müzakirə edib

Portuqaliyalı ekspert: Azərbaycanda keçiriləcək COP29 iqlim dəyişikliyi ilə bağlı qlobal problemlərin həlli üçün daha səmərəli olacaq VİDEO

® “Rabitəbank”dan Ümumdünya Kitab Günündə Ağdam kənd məktəbinə dəstək

Azərbaycan-Əlcəzair əlaqələrinin daha da inkişaf etdirilməsi imkanları müzakirə olunub

Pekində “Azərbaycanda investisiya və ticarətin təşviqi” konfransı keçirilib VİDEO

Prezident: Bəzi ölkələr Azərbaycana qarşı soyuq müharibəyə başlayıblar

Ombudsman Aparatı uşaq hüquqları ilə bağlı təlim təşkil edib

Avstriyalı ekspert: Prezident İlham Əliyevlə görüşümüz çox maraqlı və faydalı oldu

“Laçın” dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsinin qurulmasının ildönümü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirilib

MSN-in istehsal etdiyi silahlar Vətən müharibəsində və antiterror tədbirlərində düşmənə gücünü döyüş şəraitində göstərib

Ceyms Şarp: COP29-a ev sahibliyi etmək Azərbaycan üçün geniş imkanlar yaradacaq

Qarabağ Regional DOST Mərkəzində 300-dək şəxsə reabilitasiya xidmətləri göstərilib

Alman filosofu İmmanuel Kantın 300 illiyinə həsr olunmuş ümuminstitut seminarı keçirilib

Ceyhun Bayramov Çexiyanın “CEVRO” İnstitutunda ölkəmizin xarici siyasət prioritetlərindən danışıb

Voleybol üzrə Azərbaycan çempionatlarının qalibləri mükafatlandırılıb

Peşə təhsil müəssisələrinin məzun və tələbələri "Casa Culinary Cup 2024" yarışmasında qalib olublar

Qazaxıstanlı doktorantlar Neft və Qaz İnstitutunda təcrübə keçiblər

Prezident İlham Əliyevin Norveç Baş nazirinə ünvanladığı COP29-a dəvət məktubu səfirə təqdim edilib

Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın uğurlarının səbəbini açıqlayıb

Qarşılıqlı anlaşma və möhkəm təmələ əsaslanan Azərbaycan-Rusiya münasibətləri ŞƏRH

Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün münbit zəmin mövcuddur

Tədqiqat bəzi meşələrin iqlim dəyişikliyinə müqavimətdə mühüm rolunu üzə çıxarıb

BDU-nun tələbə və əməkdaşları Gənclər Fondunun qrant müsabiqəsinin qalibi olublar

“Hibrid enerji sistemləri və onların gələcək perspektivləri” - elmi seminar

ABŞ Konqresi üzvlərindən ibarət nümayəndə heyəti ölkəmizdə mövcud mina problemi barədə məlumatlandırılıb

AzTU-da Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Mərkəzinin IV dalğası barədə infosessiya keçirilib

Prezident: Quru sərhədlərin bağlı qalmasından sonra Azərbaycanda təhlükəsizliyin gücləndiyini görürük

® “PAŞA Holding” üçün taksi biznesində növbəti mərhələ

Qarbi Abdelbaset: QH çərçivəsində əlaqələr Əlcəzair-Azərbaycan münasibətlərin inkişafına imkan yaradıb

“Azərreyl”in qadın komandası da Azərbaycan çempionu olub

Prezident İlham Əliyev: Biz qonşularla yaxşı və bəzi hallarda əla münasibətlər qura bilmişik

Baş prokuror paytaxtın Sabunçu rayonunda vətəndaşları qəbul edib

ADA Universitetində “COP29 və Azərbaycan üçün Yaşıl Baxış” mövzusunda beynəlxalq forum keçirilib
Prezident İlham Əliyev forumda iştirak edib YENİLƏNİB VİDEO

“Reuters”: İlon Maskın “SpaceX” şirkətində xəsarət alan işçilərin sayı artır

Türkiyə millisinin futbolçusu Fransada üçüncü dəfə qarət olunub

Magistraturaya ikinci cəhd qəbul imtahanı keçiriləcək

Çexiya cəmiyyəti avroya keçməyə hazırdır?