GƏNCƏ VƏ QARS QARDAŞLAŞMIŞ ŞƏHƏRLƏRDİR
Müstəqil dövlətçilik yoluna qədəm qoymağımız Azərbaycanla Türkiyəni bir-birinə daha sıx tellərlə birləşdirdi. Azərbaycan Respublikasının prezidenti Heydər Əliyev keçən ilin mart ayında Türkiyə Böyük Millət Məclisindəki çıxışında bir millət, iki dövlət olan ölkələrimizin münasibətlərini bir daha dəqiq ifadə etmişdir: “Türkiyə-Azərbaycan dostluğu əbədidir, sarsılmazdır. Azərbaycan xalqı bu dostluğu, bu qardaşlığı yüksək qiymətləndirir və bunu özü üçün ən önəmli bir hal hesab edir. Biz bu dostluğa sadiq olacağıq. Biz həmişə sizinlə bir yerdə olacağıq. İnanıram ki, siz də həmişə Azərbaycanla bir yerdə olacaqsınız”.
Ölkəmizin başçısı Heydər Əliyevin Türkiyəyə həmin rəsmi səfəri zamanı imzalanan sənədlər arasında Gəncə və Qars şəhərlərinin qardaşlaşması haqqında protokol da vardır. Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eyvaz Babayevin və Qars şəhər bələdiyyəsinin başqanı Naif Əlibəyoğlunun imzaladıqları həmin sənəddə hər iki şəhərin elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, ticarət və sair sahələr üzrə əməkdaşlığı barədə müddəalar öz əksini tapmışdır. Bu sənəddə xalqlarımızın eyni kökdən olması ilə bərabər, hər iki şəhərin tarixi qaynaqlara söykənən qədimliyi də nəzərə alınmışdır.
Qardaşlaşmış şəhərlərin əməkdaşlığı keçən ilin iyun ayında daha da reallaşdı. Qars vilayətinin valisi Nevzat Turhaninin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Gəncəyə gəldi. Böyük mehribanlıqla qarşılanan qonaqlar dahi söz ustası Nizami Gəncəvinin məqbərəsini ziyarət etdilər, şəhərin diyarşünaslıq muzeyində Gəncənin tarixi ilə yaxından tanış oldular, sənaye müəssisələrində iş adamları və əməkçilərlə görüşüb söhbətlər etdilər. Iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi barədə müzakirələr aparıldı. Qonaqlar Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında “Böyük ipək yolu Avrasiya ölkələrinin qardaşlıq yoludur” mövzusunda simpoziumda iştirak etdilər. Burada Qars Qafqaz Universitetinin rektoru doktor Necati Qayaya, Qars vilayətinin valisi Nevzat Turhaniyə və Qars şəhərinin bələdiyyə başqanı Naif Əlibəyoğluna respublika Ziyalılar Cəmiyyətinin fəxri diplomları və xatirə hədiyyələri təqdim edildi. 1918-ci ildə Şərqdə ilk dəfə elan edilən Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin yerləşdiyi binada yaradılmış muzeylə tanışlıq da Qars nümayəndələrində dərin təəssürat doğurdu.
Sonra Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının rektoru, Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü Məmmədtağı Cəfərovun rəhbərliyi ilə akademiyanın bir qrup alimi heyvandarlığın elmi əsaslar üzrə inkişafına dair simpoziumda iştirak etmək üçün Qars şəhərinə dəvət olundu. Iki gün davam edən simpoziumda hər iki ölkənin alimləri heyvandarlığın inkişafı sahəsində ətraflı fikir mübadiləsi apardılar. Qars şəhərinin tarixi abidələri ilə tanışlıq alimlərimizdə xoş təəssürat oyatdı. Qarslılar öz yurdlarının tarixi haqqında haqlı iftixar hissi ilə danışırdılar.
Maraqlıdır, çox da böyük olmayan bir ərazidə nə qədər tarixi abidə, muzey vardır! Bu abidələr içərisində ən möhtəşəmi Qars qalasıdır. Onun üstündə Mustafa Kamal Atatürkün nəhəng şəklinin yanında Türkiyənin dövlət bayrağı dalğalanır. Şəklin altında bu sözlər yazılmışdır: “Vətən sənə minnətdardır”.
Bu yaxınlarda şəhər bələdiyyəsinin dəvəti ilə Qarsda qonaq olan gəncəli heykəltəraş Şərif Şərifov deyir:
- Qars vilayətində 25 gün qaldım, demək olar ki, bütün tarixi abidələrlə yaxından tanış oldum. Dostların xahişi ilə Qars şəhərinin üç yerində ucaldılacaq monumental kompozisiya işləyib təhvil verdim. Milli koloriti nəzərə almağım çox xoşlarına gəldi. Onlarla əməkdaşlığı davam etdirməyimi arzuladılar. Türklərin böyük ehtiram və hörmət bəslədikləri möhtərəm prezidentimiz Heydər Əliyevin adını daşıyan istirahət parkı salmaq fikrindədirlər. Həmin parkda ucaldılacaq heykəllərin hazırlanmasında onlara yardımçı olmağı məndən xahiş etdilər. Şəhərin mərkəzində xalq qəhrəmanı Koroğlunun da heykəlini ucaltmaq fikrindədirlər.
Bəli, Azərbaycan-Türkiyə dostluğu çərçivəsində Gəncə və Qars şəhərlərinin qardaşlıq əlaqələri getdikcə genişlənir. Bu əlaqələr möhkəm təməl üzərində qurulmuşdur.
Sabir Əliyev
AZƏRTAC-ın müxbiri
Gəncə-Türkiyə-Gəncə