PLANETİMİZ SU ÇATIŞMAZLIĞI TƏHLÜKƏSİ İLƏ ÜZLƏŞƏ BİLƏR
Paris, 13 mart (AZƏRTAC). YUNESKO-da martın 16-22-də İstanbulda keçiriləcək Beynəlxalq Su Forumunda BMT adından çıxış edəcək YUNESKO-nun baş direktoru Koişiro Matsuuranın dünyanın su problemi ilə bağlı hazırladığı məruzənin ilkin dinləməsi olmuşdur.
Məruzədə planetimizdə suya olan tələbatın heç vaxt indiki kimi aktual olmadığı və suya olan ehtiyacın getdikcə artdığı qeyd edilir. Yaranmış vəziyyətin immiqrasiyanın artması, ərzaq məhsullarına tələbatın dəyişdiyi, enerji təhlükəsizliyinə ehtiyac, iqlim dəyişiklikləri və sair hadisələrlə bağlılığı göstərilir.
Baş direktorun hazırladığı məruzədə suya olan tələbatın getdikcə artdığı, hətta bəzi ölkələrdə sudan istifadə hallarında böhranlı vəziyyət yarandığı, su çatışmazlığına iqlim dəyişkənliyinin əsas səbəb olduğu diqqətə çatdırılır. Artıq ölkələr, şəhərlər, kəndlər və qəsəbələr arasında su uğrunda mübarizə hiss olunduğu bildirilir.
Tezliklə su probleminin siyasi problemə çevriləcəyini söyləyən baş direktor demişdir ki, əgər su çatışmazlığı probleminin həlli istiqamətində müəyyən addımlar atılmazsa, dünya əhalisinin 67 faizi, yəni 5,5 milyard insan ağır vəziyyətlə üzləşəcəkdir.
Su çatışmazlığı Afrikada özünü artıq büruzə verməkdədir. Sutəmizləyici qurğulardan istifadə edilmədiyi qitədə əhalinin 80 faizi müxtəlif xəstəliklərə düçar olmuşdur. Qitədə hər il bu xəstəliklərdən 3 milyon adam dünyasını dəyişir. Difteriya xəstəliyi hər gün 5 min uşağın, yəni hər 17 saniyədə bir uşağın ölümünə səbəb olur.
Hazırda planetimizdə 6,6 milyard insan yaşayır və əhali arasında hər il 800 milyon artım qeydə alınır. Bu çoxalma ilə əlaqədar suya olan tələbat da gündən-günə artmaqdadır. Hesablamalar göstərir ki, 2030-cu ildə dünya əhalisinin 47 faizi su çatışmazlığından əziyyət çəkəcəkdir. Su təchizatının ağır olduğu və sürətli iqlim dəyişikliyinin baş verdiyi Afrikada 2020-ci ildə 75 milyondan 250 milyonadək insan su çatışmazlığı təhlükəsi ilə üzləşəcəkdir. Bu isə qitə əhalisinin digər ölkələrə axınını gücləndirəcək və həddindən artıq ağır və qorxulu vəziyyətə gətirib çıxaracaqdır.
Məruzədə qeyd olunmuşdur ki, köhnəlmiş su təchizatı sisteminin və sutəmizləyici qurğuların yeniləşdirilməsi üçün hər il 220 milyard dollar vəsait tələb olunur. Su infrastrukturlarına yaxın vaxtlarda sərmayə qoyulmazsa, bir neçə ildən sonra su çatışmazlığı təhlükəsi planetimizdə müdhiş vəziyyət yarada bilər. Məruzədə əhalinin sudan istifadə zamanı israfçılığa yol verməməsi üçün onları maarifləndirməyin, bütün ölkələri su israfçılığına qarşı ciddi mübarizə aparmağın vacibliyi xüsusi vurğulanır.
Əsgər Əliyev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Paris