TƏBABƏT XƏBƏRLƏRİ
Kuba diyetoloqları orqanizmin həyat qabiliyyətini artırmaq və onu bir çox xəstəliklərdən qorumaq üçün portağal yeməyi məsləhət görürlər. Tərkibində “S” vitamininin çoxluğu nəzərə alınmasa, portağalın müalicəvi xüsusiyyətlərə malik olduğunu çoxları bilmir. Portağal insan orqanizminin fiziki və emosional tarazlığı üçün lazım olan mineral duzlarla da zəngindir. Onun tərkibində dəmir, kalium, kalsium, fosfor və digər elementlər var. Bunlar isə qanın tərkibindəki zərərli maddələrlə mübarizə aparmağa kömək edir, öz funksiyalarını daha yaxşı yerinə yetirmək üçün hüceyrələrin həyat qabiliyyətini artırır.
Portağal şirəsi, sadəcə, yaxşı əhval-ruhiyyəni və güclü həyat fəaliyyətini qoruyub saxlamaq üçün məsləhət görülür. Bu meyvənin şirəsi ilə müalicə edilən xəstəliklərə gəldikdə isə, mütəxəssislər mədə xorası və qastrit istisna olmaqla, digər xəstəlikləri - revmatizm, yuxusuzluq, ürək döyüntüsü, öddaşı, intoksikasiya, babasil, iştahasızlıq, piylənmə və bir çox digər xəstəlikləri misal gətirirlər.
Portağal şirəsini içməzdən bilavasitə əvvəl hazırlamaq lazımdır ki, müalicəvi keyfiyyətlərini itirməsin.
x x x
Ana olmağa hazırlaşan qadınlara gün altında daha çox olmaq məsləhət görülür, çünki günəş şüasının və D vitamininin çatışmazlığı gələcəkdə uşaqda şizofreniyanın inkişafına gətirib çıxara bilər.
Avstraliyadakı Kvinslənd mərkəzinin professoru Con Makqraft siçovullar üzərində bir sıra təcrübələr keçirərək, müəyyən etmişdir ki, D vitaminindən məhrum olan dişi siçovulların törəmələrinin beynində şizofreniya xəstələrinin beynindəki kimi anomaliyalar müşahidə olunur. Üzərində təcrübə aparılan dişi siçovulların balaları özlərini həddindən artıq həyəcanlı aparırdı ki, bu da həmin heyvanlar üçün normal vəziyyət deyildir. Tədqiqatlar onu da sübut etdi ki, D vitamini çatışmazlığı olan yaşlı dişi siçovulların əsəb sisteminin hüceyrələrini əmələ gətirən genlər bir o qədər fəal olmur. Professor Makqraft öz təcrübələri əsasında belə nəticəyə gəlmişdir ki, hamilə qadınların orqanizmində “günəş” vitamininin çatışmazlığı dölün beyninin inkişafına mənfi təsir göstərir.
Alimin fikrincə, bu baxımdan, əslən Karib dənizi və yaxud Afrika regionlarından olub, şimal ölkələrinin ərazilərində, o cümlədən Böyük Britaniyada doğulmuş insanlarda şizofreniyanın inkişaf risqi dörd dəfə çoxdur. Çünki “ağbənizli” insanlarla müqayisədə, qara dərili adamların D vitamininə daha çox ehtiyacı var.
Günəş şüası ilə yanaşı, pendir, yağ, marqarin, xama, süd, balıq və s. ərzaq məhsulları və taxıl bitkiləri D vitamini mənbəyidir. Lakin professor Makqraft xəbərdarlıq edir ki, orqanizmdə bu vitaminin həddindən çox olması da təhlükəlidir və inkişaf etməkdə olan dölə mənfi təsir göstərə bilər.
X X X
Qadın gözəlliyi və məlahəti bütün zəmanələrdə “zərif məxluq”un həm yenilməz qüvvəsi, həm də var-dövlət mənbəyi olmuşdur, amma siqaret çəkmək bu gözəlliyə və məlahətə hələ gənclik illərində getdikcə daha çox qənim kəsilir. Dünya Səhiyyə Təşkilatının (DST) son tədqiqatına görə, gənclər siqaretə aludə olurlar, özü də siqaret çəkməkdə qızlar oğlanları geridə qoyurlar.
DST-nin məlumatına görə, 17 yaşınadək qızların 26,9 faizi, oğlanların isə 21,2 faizi siqaret çəkir. 12-14 yaşlı qızların 5,6 faizi gündə azı bir siqaret çəkərək, öz gözəlliyini və sağlamlığını tütünlə məhv edirlər. Bu yaşda belə zərərli vərdişə mübtəla olan oğlanların sayı isə hələlik 2,5 faizdir.
Həkimlər bu vəziyyətdən son dərəcə narahatdırlar. Odur ki, Fransada hətta yeni həkim ixtisası meydana gəlmişdir - yeniyetmələr üçün tütünşünas. Onlardan biri - Anna Bornö hesab edir ki, əgər bəşəriyyət bu zərərli vərdişin yayılmasının qarşısını almasa, yeniyetmələrin siqaret çəkməsi “üçüncü minilliyin sanitariya fəlakəti”nə gətirib çıxara bilər.
Nə üçün qızlar daha çox siqaret çəkirlər? Tütünşünas həkimin fikrincə, oğlanlara nisbətən onlar depressiyalara daha tez-tez məruz qalır və siqaretə oğlanlardan daha tez vərdiş edirlər. Qızlar yaşa dolduqdan sonra hər hansı stresi bir neçə qullabla aradan qaldırmağa öyrəşirlər. Bundan əlavə, kökəlməkdən qorxmaq kimi əzəli qadın iztirabı da burada müəyyən rol oynayır. Gündə 20 siqaret çəkmək 200 kalorini yandırır, iştahı öldürür və çoxları kökəlməmək üçün zərərli vərdişi tərk etməməyi üstün tutur.
Nikotinin zərbəsini birinci olaraq dəri qəbul edir və buna görə də tez qocalır, çünki tütün dərinin hüceyrələrində gedən oksidləşdirici-bərpaedici prosesləri pozan sərbəst radikallar əmələ gəlməsinə kömək edir. Həkimlər deyirlər ki, xoşbəxtlikdən, bu prosesi dayandırmaq mümkündür, - siqaret tərgidildikdən artıq bir neçə həftə sonra cavanlaşma aydın nəzərə çarpır. Saçlar da canlanır və sağlamlaşır. Dişlər xüsusi narahatlıq obyektidir - onların xəstəlikləri də əsasən siqaret çəkməklə bağlıdır. Fransanın bir sıra diş həkimləri xəstə siqareti tərgitməyincə, onların dişlərini müalicə etməkdən boyun qaçırırlar, çünki damaqlar çox gec sağalır. O ki qaldı gələcək analara, onlar bilməlidirlər - siqaret çəkən qadının uşağı sağlam olmaz, belə analarda uşaqsalma və vaxtından əvvəl doğuş bir neçə dəfə çox olur.
Təəssüf ki, yaşlı fransızların özləri pis nümunə göstərirlər və indi ölkədə siqaretçəkmənin nəticələrinin səbəb olduğu xəstəliklərdən hər il 55 min kişi və beş min qadın ölür. Həkimlərin proqnozuna görə, on ildən sonra bu rəqəm artıb 165 və 55 minə çata bilər. Bəs insanları bu ölüm təhlükəsindən kim müdafiə edəcəkdir? Həkimlər deyirlər: “Yalnız özləri, bir şərtlə ki, siqareti birdəfəlik tərgitsinlər”.
X X X
Afrika Birliyi Təşkilatı xəbərdarlıq edir ki, Böyük Səhradan cənubdakı Afrika ölkələrində 28,1 milyon adamın tutulduğu QİÇS epidemiyası bu region dövlətlərinin “milli təhlükəsizliyinə” və inkişafına real qorxu törədir.
İTAR-TASS xəbər verir ki, proqnozlara görə, 2005-ci ildə afrikalı 47 yaşınadək çətin ki yaşasın. Bu isə son iyirmi il ərzində onun ömrünün 15 il gödəlməsi deməkdir. BMT-nin məlumatına görə, elə indinin özündə Botsvanada, Malavidə, Mozambik və Svazilenddə ömür uzunluğu 40 ildən də azdır. Ekspertlər həmçinin proqnozlaşdırılar ki, 2010-2015-ci illərdə Namibiya və Zimbabvedə ömür uzunluğu 50 il, 4 milyon adamın QİÇS-dən əziyyət çəkdiyi CAR-da isə 42 il olacaqdır.
Bölmənin digər xəbərləri
