Bakı, 10 mart, AZƏRTAC

Martın 10-da Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqında Milli Teatr Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə Mədəniyyət Nazirliyinin rəhbərliyi, tanınmış mədəniyyət və incəsənət xadimləri iştirak ediblər.

Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının sədri, Xalq artisti Azər Paşa Nemətov çıxış edərək Milli Teatr Gününü əhəmiyyətindən söz açıb, bununla əlaqədar hər il ölkəmizdə müxtəlif tədbirlərin təşkil olunduğunu qeyd edib: “Bu əlamətdar gün əvvəlki bayramlardan həm də ona görə fərqlənir ki, torpaqlarımız işğaldan azad edilib, bundan sonra Şuşada, Ağdamda, Füzulidə olan teatrlarımız bərpa ediləcək və doğma torpaqlarında fəaliyyətlərini davam etdirəcəklər”.

Xalq artisti vurğulayıb ki, teatrlarımızın yeni inkişaf yoluna çıxmasında ölkəmizə rəhbərliyinin bütün dövrlərində daim mədəniyyət və incəsənətin böyük hamisi kimi bu sahədə çalışanların sonsuz rəğbətini qazanmış Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin xidmətləri misilsizdir. Ulu Öndərin bu siyasəti hazırda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Məhz Prezident İlham Əliyevin bilavasitə təşəbbüsü ilə son illərdə ölkədə teatr sənətinin inkişafı ilə bağlı bir sıra fundamental dövlət sənədləri qəbul olunub.

Kollektivi bu gün münasibətilə təbrik edən Azər Paşa Nemətov, onlara yeni yaradıcılıq axtarışlarında uğurlar arzulayıb.

Tədbirdə çıxış edən mədəniyyət naziri Anar Kərimov bildirib ki, bu gün peşəkar Azərbaycan teatrının 148 yaşı tamam olur. Lakin Azərbaycanda teatr sənətinin kökləri çox qədimdir. Xalqın əmək fəaliyyəti, həyat tərzi, dünyagörüşü, dini inam və inancları ilə bağlı olan bayramlar, ayin və mərasimlər, oyun və rəqslər hərəkət, xor və dialoq kimi teatr elementləri ilə zəngin olmuşdur. 1873-cü il mart ayının 10-da isə Azərbaycanda peşəkar teatrın əsası qoyulub. Həmin gün görkəmli ictimai xadim Həsən bəy Zərdabi və onun tələbəsi, dramaturq Nəcəf bəy Vəzirovun təşəbbüsü ilə M.F.Axundzadənin “Lənkəran xanının vəziri” komediyası Bakıda realnı məktəbin tələbələri tərəfindən tamaşaya hazırlanıb.

Nazir diqqətə çatdırıb ki, zəngin və mürəkkəb tarixi yol keçən Azərbaycan teatrının müasir inkişaf səviyyəsinə çatmasında görkəmli dramaturqlar, aktyor və rejissorlar böyük rol oynayıblar. Həsən bəy Zərdabinin, Mirzə Fətəli Axundzadənin, Cəlil Məmmədquluzadənin, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, Nəcəf bəy Vəzirovun, Nəriman Nərimanovun, Hüseyn Cavidin, Cəfər Cabbarlının, İlyas Əfəndiyevin milli teatrın təşəkkülündə və inkişafında xidmətləri danılmazdır.

“Azərbaycan teatrı hər zaman qüdrətli aktyor məktəbi ilə fəxr edib. Realist aktyor məktəbinin banisi Cahangir Zeynalov, romantik aktyor məktəbinin yaradıcısı Hüseyn Ərəblinski, onların silahdaşları və davamçıları Mirzağa Əliyev, Hüseynqulu Sarabski, Abbas Mirzə Şərifzadə, Ülvi Rəcəb, Sidqi Ruhulla, Mərziyə Davudova, Ələsgər Ələkbərov, Hökümə Qurbanova, Möhsün Sənani, Ağasadıq Gəraybəyli, Lütfəli Abdullayev, Nəsibə Zeynalova, Bəşir Səfəroğlu, Barat Şəkinskaya, Leyla Bədirbəyli, Məlik Dadaşov, Həsən Turabov, Fuad Poladov kimi korifey sənətkarların yaratdıqları bənzərsiz obrazlar milli teatra böyük şöhrət qazandırıb.

SSRİ Xalq artisti Adil İsgəndərovun ölkənin aparıcı teatrı funksiyasını daşıyan və milli teatr sənətinin ideya-bədii istiqamətini müəyyən edən Azərbaycan Dövlət Dram Teatrına baş rejissor təyin olunması ilə bu sənət ocağının repertuar siyasətində, yaradıcılıq üslubunda, janr axtarışlarında ciddi islahatlar başlanıb. Sonra Mehdi Məmmədovun, daha sonra Tofiq Kazımovun gəlişi ilə milli teatrda yeni forma və üslub axtarışları geniş vüsət alıb. 1980-ci illərin sonlarından başlayan milli azadlıq hərəkatı, 1990-cı ilin əvvəllərində baş verən 20 Yanvar hadisələri, Xocalı soyqırımı, Azərbaycan torpaqlarının 20 faizinin erməni işğalçıları tərəfindən zəbt edilməsi teatr prosesinə də təsir etmişdir. İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı, Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrı, Ağdam Dövlət Dram Teatrı, Füzuli Dövlət Dram Teatrı doğma yurdlarından didərgin düşərək, fəaliyyətlərini qaçqın teatrlar kimi davam etdirmək məcburiyyətində qalıb”, - deyə Anar Kərimov söyləyib.

Nazir diqqətə çatdırıb ki, ən yeni tariximizin şanlı səhifələrini təşkil edən 44 günlük Vətən müharibəsində Ordumuzun və Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qazandığı misilsiz Zəfər nəticəsində bu problem aradan qalxacaq, artıq adları çəkilən teatrlarımızın çoxu Mədəniyyət Nazirliyinin də dəstəyi ilə öz doğma yurd-yuvalarında fəaliyyətini davam etdirə biləcəklər: “Azərbaycanda teatr fəaliyyətinin hüquqi-normativ bazasının formalaşdırılıması da mühüm əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdəndir. Ölkə Prezidentinin imzaladığı “Teatr və teatr fəaliyyəti haqqında” Qanun (2006), “Azərbaycan teatr sənətinin inkişaf etdirilməsi haqqında” Sərəncam (2007), “Azərbaycan teatrı 2009-2019-cu illərdə” Dövlət Proqramı (2009) və digər sənədlər dövlətimizin teatr sahəsinə olan daimi diqqətini göstərir, teatr prosesinin inkişafına xidmət edir.

Multikultural dəyərlərin təşviq olunduğu ölkəmizdə Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrı, Qusar Dövlət Ləzgi Dram Teatrı və Qax Dövlət Gürcü Dram Teatrı fəaliyyət göstərir. Beynəlxalq teatr konfranslarının, teatr festivallarının keçirilməsi, bir sıra teatrların xarici festival və qastrollarda iştirakı, həmçinin nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlara üzv qəbul edilməsi milli teatrımızın dünya teatr məkanına inteqrasiyasını daha da sürətləndirib. Bu gün qlobal miqyasda böyük nüfuz qazanan, dünyanın qabaqcıl ölkələri ilə möhkəm iqtisadi, siyasi və mədəni əməkdaşlıq əlaqələri quran müstəqil Azərbaycanın incəsənəti, o cümlədən teatr sənəti özünün yeni inkişaf mərhələsinin astanasındadır. 2013-cü ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 10 Mart - Milli Teatr Günü kimi qeyd edilir”.

Çıxış edən digər qonaqlar Azərbaycan teatrının uğurlarından, teatrların maddi-texniki bazasının müasir dünya standartlarına uyğunlaşdırlmasından söz açıblar.

Sonra bir qrup mədəniyyət xadiminə “Sənətkar” medalı təqdim edilib.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru, “Heydər Əliyev” ordeni laureatı, Xalq rəssamı Ömər Eldarov Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının fəxri üzvlüyünə qəbul edilib və “Sənətkar” medalı ilə təltif olunub.