Bakı, 15 iyun, Anara Axundova, AZƏRTAC

AZƏRTAC Azərbaycanın gənc istedadları haqqında məqalələr silsiləsini davam etdirir. Bu materialda karyerasına yeni başlayan baletmeyster Aslana Əliyevadan bəhs edəcəyik. Həmsöhbətimiz Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının məzunudur, hazırda xalq rəqsləri baletmeysteri ixtisası üzrə bakalavr təhsili alır. O, bir sıra beynəlxalq müsabiqələrin və rəqs festivallarının laureatı və iştirakçısıdır.

Aslana Azərbaycanın Xalq artisti, xalq rəqslərinin əfsanəvi ifaçısı, xoreoqraf və baletmeyster Roza Cəlilovanın nəvəsidir. Onun sözlərinə görə, uşaqlıqdan rəqsə məhəbbət bəsləməsində nənəsinin böyük rolu olub.

“Mən bütün şüurlu həyatım boyu rəqs etmişəm. Elə bir gün yoxdur ki, rəqssiz keçsin”, - həmsöhbətimiz deyir. - Bir gün istirahətim var, amma bu gün məni məşqə, tamaşaya çağıra bilərlər (Gülür). Üç yaşım olanda rəqs etməyə başladım. Hələ uşaqlıqda nənəmin necə rəqs etdiyini görmüşəm”.

Aslana əvvəlcə gimnastika ilə məşğul olub, sonra Bakı Xoreoqrafiya Məktəbinin (indiki Bakı Xoreoqrafiya Akademiyası - müəllif) Klassik rəqs şöbəsinin 1-ci sinfinə daxil olub. İndi qız xoreoqraf olmaq üçün təhsil alır.

Gənc baletmeyster xatırlayır: “Mən həmişə rəqsləri xoreoqrafiya etmək istəmişəm. Buna marağım var. Uşaqlıqda qarşıma məqsəd qoymuşam - xoreoqraf olacağam. Klassik şöbəni bitirmişəm və xoreoqrafiya üzrə bakalavr pilləsində oxumağa gedəndə də Xalq rəqsləri şöbəsini seçmişəm. Azərbaycanın Əməkdar artisti Eteri Cəfərova, Mayra Almaszadə, Azərbaycanın Xalq artisti Cəmilə Bayramova, Azərbaycanın Əməkdar artisti Sənan Hüseynli kimi gözəl müəllimlərim olub. Həmçinin bu il Azərbaycan rəqsinin əsasları müəllimi, Azərbaycanın Xalq artisti Təranə Muradova mənə dərs deməyə başladı. Klassik bünövrədir. Asan olmasa da, keçməli oldum... Bizim sənət janrımız çox çətindir. Xoreoqrafiya, hər şeydən əvvəl, çoxlu səbir tələb edir. Bu, böyük bir yükdür - həm mənəvi, həm də fiziki. Çox yuxusuz gecələr keçirdim, əsəblərim gərildi, stres yaşadım... Amma Klassik rəqs şöbəsi mənim təhsilimdə özünü hiss etdirdi, indidən kursumuzda ən güclü bazalardan biri var. Populist xoreoqraflar arasında həmin şöbədən kursda olan yeganə şəxs mənəm”.

Klassik baza sayəsində Aslana klassik və xalq rəqsləri elementlərini uğurla birləşdirə bilir ki, bu da rəqsə xüsusi zəriflik və orijinallıq verir.

“Mənim Azərbaycan xalq üslubunda “Ölən qu quşu” əsərim var idi. Süjet əsasında rəqs etmək tapşırığı almışdım və mən düşündüm: niyə də olmasın? –deyə istedadlı qız düşüncələrini paylaşır.

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, onun məşhur nənəsi Roza Cəlilova həmişə deyirdi ki, Aslana onun yolunu davam etdirəcək, xoreoqraf olacaq.

Aslana etiraf edir: “Bizim sahədə ailənin və dostların dəstəyi çox lazımdır, amma mən həmişə bilirdim ki, özünü yüksəyə qaldırmasan, səni heç kim qaldırmayacaq. Heç vaxt nənəmin kim olması barədə danışmamışam. Mənə elə gəlirdi ki, bunu desəm, insanlar mənimlə başqa cür davranacaqlar... Çox vaxt görürəm ki, irəli getmək üçün qohum adından istifadə edirlər. Amma insanda mətanət, iradə yoxdursa, heç vaxt adlarla irəli gedə bilməz. Düşünürəm ki, hər şeyə yalnız öz zəhmətinlə nail olmalısan”.

Aslana Azərbaycan rəqsləri ilə yanaşı, başqa xalqların rəqslərini də öyrənir. Məsələn, o, salsa və baçata ilə məşğul olur, bu il özbək rəqsinin bütün incəliklərini öyrənmək imkanı qazanıb.

Gənc xoreoqraf deyir: “Universitetdən mənə zəng etdilər və təcrübə mübadiləsi proqramı çərçivəsində Özbəkistana göndərmək istədiklərini bildirdilər. Altı aya özbək rəqsinin bütün detallarını öyrənməli oldum. Bir az həyəcanlı idi, amma yenə də getdim. Mənə Özbəkistanın Əməkdar artisti Dilbər Muxamedovna Yunusova ilə işləmək qismət oldu. Müəllimim, Xoreoqrafiya kafedrasının dosenti İnna Qriqoryevna Qorlina da var idi. İşim çox ağır idi - səhər saat 9-dan axşam saat 2-3-ə kimi rəqs dərsi keçirdim. Əvvəlcə çətin oldu, amma sonra uyğunlaşdım. Özbəkistanda qazandığım təcrübə ömrümün sonuna qədər mənimlə qalacaq”.

Amma Aslana özbək rəqsini öyrənməklə kifayətlənməyib, Özbəkistandakı həmkarlarına Azərbaycan rəqsini də göstərmək istəyib. O, silsilə ustad dərsləri çərçivəsində özbək tələbələrə Azərbaycan rəqslərini öyrədib.

Aslana deyir: “Bahor” ansamblı üçün nənəmin rəqsi olan “Ağ çiçəyim”in xoreoqrafiyasını hazırladım. Bu rəqs üçün solo kostyumumu Özbəkistana apardım, ağ rəngdədir, onu çox bəyənirdim. Getməzdən əvvəl bu kostyumu Özbəkistan Xoreoqrafiya Akademiyasına hədiyyə etmək qərarına gəldim. Onlar isə mənə özbək zinət əşyaları verdilər. “Azərbaycan” süitasını da səhnələşdirmişəm. Orada əvvəlcə Heydər Əliyevin sözləri proloq kimi səslənir: “Mən fəxr edirəm ki, azərbaycanlıyam” və rəqs zamanı Bayrağımızı qaldırdım. Bu əsərə görə yüzdən 96 bal aldım”.

Aslananı buraxmaq istəmirdilər. İmtahan zamanı ona Özbəkistan Xoreoqrafiya Akademiyasına keçmək təklif olunub.

Gənc baletmeyster xatırlayır: “Bu, həqiqətən mənə toxundu. Hətta ağladım. Amma mən Bakıya qayıtdım - ailəm buradadır. Mənim üçün darıxırdılar, mən də onlar üçün darıxmışdım”.

Aslananın yaddaşında qalan daha bir parlaq təcrübə 2016-cı ildə Almatıda keçirilən “Orleu” Xoreoqrafiya Təhsil Müəssisələrinin V Beynəlxalq Müsabiqəsində iştirakıdır: “Mən 7-ci sinifdə oxuyanda anamla “Orleu”ya gedirdik. Xalq rəqsimizi oraya da apardım. Müsabiqəyə xoreoqrafiyadan üç balerina getdi, mən də xoreoqrafiya oxusam da, özüm müstəqil şəkildə yollandım. Amma dördümüzdən yalnız mən ikinci dərəcəli laureat adını və Nazarbayev Fondunun mükafatını aldım. Bunu çox yaxşı xatırlayıram”.

Təhsili və çıxışları ilə paralel olaraq, Aslana həm də Heydər Əliyev Fondunun nəzdində daun sindromlu insanlar üçün Reabilitasiya mərkəzində də çalışır.

Aslana bu barədə deyir: “Məni oraya dəvət edəndə, əvvəlcə bunun öhdəsindən gələ biləcəyimi düşünmürdüm. Xüsusi insanlar özəl yanaşma tələb edir. Amma ilk dərsdən ortaq dil tapdıq. Artıq iki ildir ki, orada işləyirəm və çox xoşuma gəlir. Xüsusi insanlarla işləmək böyük zövqdür. Onlar yüz dəfə sənin yanına gəlib, səni qucaqlayıb təşəkkür edəcəklər. Mən onları tez-tez bəzi məkanlara aparıram ki, tamaşa etsinlər. Bəzən bir çox peşəkarlardan daha yaxşı işləyirlər. Bu sahədə olduğum üçün şadam. Mən 18 yaşımda belə çətin bir işə başlayacağımı heç düşünməzdim. Amma mən onlarla böyümüşəm. Orada məndən yaşlı tələbələr var. Amma biz onların yanında müəllim və tələbə kimi deyil, dost kimiyik”.

Gənc qıza görə, Azərbaycan rəqsi ən zərif rəqs növlərindən biridir. İstedadlı qız hesab edir ki, milli rəqsimizi qorumaq və tərənnüm etmək lazımdır.

Həmsöhbətimiz deyir: “Bu rəqsdə qızın öz rolunu, kişinin isə öz rolunu yerinə yetirməsi vacibdir. İndi çox tez-tez görürəm ki, qadın rəqs partiyalarına ləzgi elementlərini - kəskin hərəkətləri əlavə edirlər və bunun fərqinə varmamaları ayıbdır. Ritmik rəqslərimiz var - bunlar, məsələn, yallılardır. Və ya regional rəqs növləri. Amma sözləri oxuyursansa, onlar sərt olmamalıdır. Rəqslərimizin öz tarixi var. Bəli, rəqsi inkişaf etdirmək lazımdır, amma bunu düzgün şəkildə etmək gərəkdir!”

Aslana hesab edir ki, xoreoqraf olmaq üçün Azərbaycan rəqsinin bütün tarixini öyrənmək lazımdır. O, xoreoqrafa lazım olan keyfiyyətlər sırasında səbri, müdrikliyi, şüurluluğu və əzmkarlığı göstərir. Qız təhsilini başa vurmağı və gələcəkdə özünü görkəmli xoreoqraf kimi təsdiqləməyi xəyal edir: “Mən həmişə müxtəlif ölkələrdə mədəniyyətimizi təbliğ etmək istəmişəm. Azərbaycan mədəniyyəti çox gözəldir - rəqslərimiz, musiqimiz, geyimlərimiz, ornamentlərimiz. Məncə, mədəniyyətimizi əziz tutmaq və onu ən yaxşı təqdimatla göstərmək lazımdır. Hər yerdə, bütün dünyada. Bir xoreoqraf kimi, gələcəkdə özümü doğrultmağa çalışacağam. Həyatımın bu mərhələsində çalışıram və bunun üçün əlimdən gələni edirəm”.