Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Bioloqlar: İmmunitetin “qısa yaddaşı” ömrü uzada bilər

Bioloqlar: İmmunitetin “qısa yaddaşı” ömrü uzada bilər

Bakı, 9 fevral, AZƏRTAC

Bioloqlar kor siçanlar üzərində tədqiqat apararaq müəyyən ediblər ki, həmin gəmiricilər immun sistemində uzunmüddətli “yaddaşın” olmaması səbəbindən qeyri-adi dərəcədə çox yaşayır. Bu xüsusiyyət immunitetin daim yenilənməsinə və səhvlərin toplanmamasına imkan yaradır. Tədqiqatın nəticələri “Nature Aging” jurnalında dərc edilib.

AZƏRTAC TASS informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, tədqiqatçıların fikrincə, əldə edilən məlumatlar məməlilərdə adaptiv immun sisteminin işinə dair ənənəvi fikirlərin tam olmadığını göstərib. Faktların çoxuna görə, kor siçanlarda immunitetin yaddaşı qısa müddət üçün istiqamətlənib. Bu, onları iltihabdan və autoimmun reaksiyalardan qoruyur.

Bioloqlar güman edirlər ki, müxtəlif növ canlıların ömrünün uzunluğu onların tipik bədən kütləsi ilə qarşılıqlı əlaqədədir. Məsələn, siçanlar, siçovullar və ya balaca quşlar nisbətən az, qartallar, fillər və böyük pişiklər yarımfəsiləsindən olan canlılar on illərlə, hətta daha çox yaşayır. Bəzən bu qanunauyğunluq pozulur. Kütləsi çox az olan “ölməz” Kap kor siçanı, habelə “Spalax golani”, “Spalax judaei” və “Spalax galili” növləri bu qəbildəndir. Bu gəmiricilər iyirmi il yaşayır, hətta müxtəlif xərçəng şişlərinə qarşı dözümlü olur.

Rusiya Elmlər Akademiyasının Bioüzvi Kimya İnstitutunun şöbə müdiri Dmitri Çudakovun rəhbərliyi ilə Rusiyadan və digər ölkələrdən olan bioloqlar “Spalax galili” növünün xərçəngə davamlılığının və uzunömürlülüyünün səbəblərini müəyyənləşdirmək üçün onun immun sisteminin quruluşunu tədqiq ediblər.

Bunun üçün alimlər antitelin yaranmasında və patogenlərin müəyyən olunmasında iştirak edən immun hüceyrələrinin sayının, müxtəlifliyinin və davranışının necə dəyişdiyini, habelə onların həyat fəaliyyətini idarə edən genlərin fəallığını izləyiblər. Əldə edilən məlumatlar eyni yaşda olan digər növ siçanlarda immunitetin analoji hissəsi ilə müqayisə olunub.

Məlum olub ki, kor siçanlarda immunitetin uzun müddət saxlanması və antitelin formalaşması ilə bağlı olan “yetkin” T-hüceyrələri və B-hüceyrələr son dərəcə azdır. Həmçinin bu immun cisimlərinin “ehtiyat” hissələrinin müxtəlifliyi və sayı orqanizmdə yaşla əlaqədar azalmayıb. Qeyd edilən xüsusiyyətlər uzunmüddətli immunitet yaradan, yaşa dolduqca T-hüceyrələrin və B-hüceyrələrin azaldığı məməlilər üçün səciyyəvi deyil.

Alimlərin fikrincə, uzunömürlü gəmiricilərin immunitetinin bu özünəməxsusluğu onları orqanizmə hücum edən və ya xroniki iltihab doğuran böyük miqdarda hüceyrələrin yaranmasından qoruya bilər. Qeyd edilən zərərli hallar müxtəlif orqanlarda, o cümlədən beyində xərçəngin yaranmasına və hüceyrələrin kütləvi məhvinə səbəb olur. İmmunitetin faydalı xüsusiyyəti gəmiricələrə “havayı” verilmir – immunitetdə “uzunmüddətli” yaddaşın olmaması orqanizmi mikrob və virusların hücumuna həssas edir, həmin gəmiricilər hər belə hücumda antitelin yaranması və infeksiyanın aradan qaldırılmasının tam tsiklini keçməli olur.

Kor siçanların immunitetinin T-hüceyrələri və B-hüceyrələrinin “ehtiyat hissələrini” necə tamamladığı hələ ki məlum deyil. Alimlər ümid edirlər ki, gələcək tədqiqatlar sayəsində bu suala cavab vermək mümkün olacaq.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Yaylaqlara köç edəcək təsərrüfat rəhbərləri üçün mina təhlükəsizliyinə dair təlimlər keçiriləcək

Moldova Texniki Universitetinin rektoru AzTU-nun nümayəndə heyəti ilə görüşüb

Hakan Fidan və Antonio Quterreş arasında telefon danışığı olub

“COP tələbləri: İqlim dəyişikliyi və təbii fəlakətlərə qarşı müqavimət” adlı tədbir keçirilib

Azərbaycan həndbol çempionatı: “Kür” liderliyini möhkəmləndirib

AzTU nümayəndə heyəti Moldovada beynəlxalq konfransda iştirak edib

AMEA rəhbərliyi akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsini yad edib

Bayram günlərində Türkiyənin tarixi məkanlarını 1,7 milyon insan ziyarət edib

Elektron Təhlükəsizlik Xidməti məktəblilər üçün maarifləndirmə tədbirləri keçirib

® “Baku Steel Company” QSC Düsseldorfda Azərbaycanı təmsil edir

Arif Əsədov: Reysi səhv saldığımız üçün Bakıya qatarın yük yerində gəlmişdik

Fransa İsrail ordusunun səsləndirdiyi məlumata düzəliş edib

QS-nin regional direktoru: UNEC öz mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır

“Özbək və Azərbaycan filologiyasının aktual məsələləri” - beynəlxalq konfrans

“Kapital Bank”dan mükafatlarla dolu “50 gün, 50 hədiyyə” lotereyası

“Beynəlxalq humanitar əməliyyatlarda iştirakın hüquqi əsasları və etik normalar” mövzusunda kurs keçirilib

“Barselona”nın futbolçusu: Xəyallarımın komandasında olduğuma görə xoşbəxtəm

Yaponiyalı alimlər ağız gigiyenası ilə ürək arasında əlaqə aşkarlayıb

Cenevrədə Beynəlxalq Novruz Gününə həsr edilmiş tədbir keçirilib

Rafael Nadal Barselonada keçiriləcək turnirdə iştirakını təsdiqləyib

Müəllimlərin iş yerinin dəyişdirilməsi müsabiqəsinin vakansiya seçimi mərhələsi başlanır

Xorvatiyada keçirilən simpoziumda Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində mövcud mina problemindən danışılıb

İmişlidə iki nəfərin elektrik cərəyanı vurması nəticəsində ölməsi ilə bağlı cinayət işi başlanılıb

Qırğız parlamentinin sədri uşaqlara ərəb adları qoymaqdan imtina etməyə çağırıb

Azərbaycanın sosial sahədə e-xidmətləri qabaqcıl rəqəmsal təcrübə kimi təqdim edilib

Gürcü ekspert: “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanun layihəsi maliyyə şəffaflığını nəzərdə tutur

“Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası; hüquqi aspektlər” kitabının qırğız dilində təqdimatı keçirilib

Maştağa, Nardaran və Bilgəh qəsəbələrində yeni içməli su təchizatı infrastrukturları yaradılır

Yüksək Liqa: “Azərreyl” yarımfinalın ilk görüşündə MOİK-i məğlub edib

Bu ilin ilk rübündə informasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi 10 faizdən çox artıb

“Paris-2024”: Oyunların açılış mərasiminin əlavə variantları açıqlanıb

Ramazan bayramında avtovağzallardan 43 mindən çox sərnişin daşınıb

MEK-də Dünya İncəsənət Gününə həsr olunmuş kitab sərgisi açılıb

Dövlət Sərhəd Xidməti Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul olmaq üçün keçirilən imtahanın nəticələri açıqlanıb

AMEA-da dahi şair Məhəmməd Füzulinin 530 illik yubileyi qeyd olunub

Olaf Şolts: Avropa bazarı Çin avtomobilləri ilə rəqabətə açıq olmalıdır

İngiltərədə futbol azarkeşlərini daşıyan mikroavtobus aşıb

“Sumqayıt” və “Zirə” komandaları mövsümdə 3-cü dəfə qolsuz sülhlə ayrılıblar

Rektor: COP29-un Azərbaycanda keçirilməsi gənclər üçün geniş imkanlar yaradır

Mil-Muğan bölgəsində pambıq səpini başlayıb - Sabirabaddan videoreportaj

Azərbaycanın beynəlxalq kibertəhlükəsizlik indeksindəki göstəricisi yüksəlib

Dənizkənarı Bulvar İdarəsi: Təhlükəsizliyə görə hazırda gəzinti gəmilərinin işləməsi qeyri-mümkündür

Azərbaycanda yeni ali təhsil müəssisələrinin açılması əcnəbi tələbələr üçün böyük imkanlar yaradır – RƏY

Türkiyəyə ən çox turist qonşu ölkələrdən gəlib

Siyasi şərhçi: Fransanın Ermənistanın “nazı ilə oynaması” regionda Rusiyaya qarşı cəbhə açmaq niyyətindən qaynaqlanır

BMU ilə “SABAH.academy” arasında anlaşma memorandumu imzalanıb

“Kəpəz”in hücumçusu Azərbaycan çempionatlarında 200-cü oyununu keçirib

Azərbaycanın milli standartlaşdırma sistemi beynəlxalq tələblərə uyğunlaşdırılır

ANAMA: Ötən həftə 725 partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirilib VİDEO

Tədqiqat: B12 vitamini xroniki iltihabı azaltmağa kömək edə bilər

Dövlət qulluğuna test imtahanının nəticəsi elan olunub

İrpendə akademik Zərifə Əliyevanın vəfatının ildönümü ilə bağlı anım tədbiri keçirilib VİDEO

“Sabah” “Qarabağ”ın 18 matçlıq məğlubiyyətsizlik seriyasını qırıb

“Hubble” kosmik teleskopu qatı toz dumanında yerləşən qalaktikanın görüntüsünü yayıb

Nəqliyyat və turizm sektorları arasında görüş keçirilib

Azərbaycanla Oman arasında əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə edilib

Almaniyada dörd pendir növü piştaxtalardan təcili yığışdırılır

Mədəniyyət Nazirliyindən yeni layihə - “Səslənən irsimiz”

® “PAŞA Qrup” şirkətləri tərəfindən Ramazan bayramı ərəfəsində növbəti sosial aksiya keçirilib

Dünya Kubokunda iştirak edəcək Azərbaycan gimnastları bəlli olub

Gürcüstan parlamentində deputatlar arasında əlbəyaxa dava olub

“Şah dili-dalğalar və fırçalar”

Mövlud Mövludun hekayəsi Türkiyə portallarında

Bu gün Ekoloji Bilik Günüdür

Vyetnam kriptovalyuta sektorunun inkişafı üçün hüquqi baza hazırlayacaq

Meyvə bağlarında yaz çələngi FOTOREPORTAJ

ÜST: Hepatit virusları hər gün 3500 nəfərin ölümünə səbəb olur

Sinqapurun Baş naziri may ayında istefa verəcəyini açıqlayıb

Azərbaycan nümayəndə heyəti Gürcüstanda keçirilən regional konfransda iştirak edir

AzMİU dizayn ixtisası üzrə Milan Politexnik Universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir

DSMF-nin 6 milyondan çox pul vəsaitini ələ keçirən şəxs barədə cinayət işi məhkəməyə göndərilib

Yunanıstanın Baş naziri: Türkiyə ilə münaqişə ehtimalı ağlasığmazdır

İtaliyalı memar bir çox layihələrdə qazandığı təcrübələri tələbələrlə bölüşüb

Fransanın Ermənistana dəstək bəhanəsi ilə regiona daxil olmaq cəhdi ŞƏRH

“Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında” və “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il 23 fevral tarixli 1099-VIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 3 may tarixli 1361 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Rayon (şəhər) məhkəmələrinin baxdığı inzibati xətalar haqqında işlər üzrə protokol tərtib etmək səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslərin Siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

® “Gənclər bacarır!” “Azercell”in dəstəyi ilə davam edir

Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında” və “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

“Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il 23 fevral tarixli 1098-VIQD nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Ali məktəblərə qəbul imtahanının 2-ci mərhələsinin 1-ci cəhdində iştirak etmək istəyənlərin qeydiyyatına başlanılır

“Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il 23 fevral tarixli 1098-VIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” 2010-cu il 1 oktyabr tarixli 331 nömrəli və “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi ilə bağlı əlavə tədbirlər və “Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 22 yanvar tarixli 265 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında” 2011-ci il 24 noyabr tarixli 537 nömrəli fərmanlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycanda benzin və dizel yanacağı satışından əldə olunan gəlirlər 12 faiz artıb

“Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Aşqabadda Dəmiryollarının Əməkdaşlığı Təşkilatının iclası keçirilir

GDU-da STEAM laboratoriyası açılıb

Türkiyə rekord həcmdə kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac edib

Bu ilin ilk iki ayı ərzində ölkədə 7 minə yaxın nikah bağlanıb

Yerli tinglərə maraq niyə azalıb? Tovuz bazarından reportaj VİDEO

Tomas Müller karyerasını bitirmək istəyir

Yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 17 mindən çox körpə doğulub

Devid Kemeron raket hücumunu İran üçün ikiqat məğlubiyyət adlandırıb

® “Veysəloğlu” yerli istehsalçılardan 1.45 milyard manat dəyərində məhsul alıb

Azərbaycan əhalisinin sayı 10 milyon 187 min 539 nəfərə çatıb

İqtisadiyyatın neft-qaz sektorunda çalışanların sayı açıqlanıb

Azərbaycan taekvondoçuları beynəlxalq turnirdə iki medal qazanıblar

Ramazan bayramında dəmir yolu ilə 46 mindən çox sərnişin daşınıb

Neft-qaz sektorunda 10 milyard manatdan çox ÜDM istehsal olunub

Qax Dövlət Kukla Teatrında yeni tamaşa hazırlanıb

Bu ilin 3 ayı ərzində sərnişin daşımaları 7 faiz artıb

BDU alimlərinin iqtisadiyyat sahəsində tədqiqatları davam edir

Türkiyə ordusu İraqın şimalında daha 12 terrorçunu zərərsizləşdirib