Naxçıvan, 6 avqust, AZƏRTAC

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Naxçıvan Bölməsinin yaradılmasının 20 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

AMEA Naxçıvan Bölməsinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-ın Naxçıvan bürosuna bildirilib ki, tədbir iştirakçıları əvvəlcə ümummilli lider Heydər Əliyevin Naxçıvan şəhərinin baş meydanında əzəmətlə ucalan abidəsi önünə gül dəstəsi düzüb, Ulu Öndərin xatirəsinə ehtiramlarını bildiriblər. Heydər Əliyev Muzeyini ziyarət edən kollektiv Ulu Öndərin həyatını və çoxşaxəli dövlətçilik fəaliyyətini əks etdirən eksponatlarla tanış olub.

Daha sonra AMEA-nın Naxçıvan Bölməsində bölmənin 20 illik fəaliyyətini əks etdirən sərgiyə baxış olub.

Rəsmi hissə ilə davam edən tədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Humanitar siyasət məsələləri və ictimai təşkilatlarla iş şöbəsinin müdiri Emin Məmmədov Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsinin Naxçıvan Muxtar Respublikasında elmin inkişafındakı səmərəli fəaliyyətinə görə təltif edilməsi ilə bağlı Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Fəxri Fərmanını akademik İsmayıl Hacıyevə təqdim edib.

Emin Məmmədov qeyd edib ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin böyük önəm verdiyi Azərbaycan elminin inkişaf konsepsiyası bu gün dövlət siyasətinin mühüm tərkib hissəsi kimi uğurla davam etdirilir. Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2016-cı il 14 iyun tarixli Fərmanı ilə “Elm haqqında” Qanunun qəbul edilməsi, 2018-ci il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə martın 27-nin Azərbaycan Respublikasında “Elm günü” kimi təsis edilməsi ölkəmizdə elmin inkişafını dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən birinə çevirib.

Dövlət elm siyasətinin davamı olaraq Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2014-cü il 23 avqust tarixli Fərmanı ilə Elm, texnika, memarlıq, mədəniyyət və ədəbiyyat üzrə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mükafatlar Komissiyası, 2014-cü il 4 sentyabr tarixli Fərmanı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Bilik Fondu təsis edilib. Bu günədək Bilik Fondunun dəstəyi ilə muxtar respublikada çoxlu sayda kitab və jurnallar nəşr edilib.

Vurğulanıb ki, Ali Məclis Sədrinin 2019-cu il 7 sentyabr tarixli Sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Elmin İnkişafı Fondunun yaradılması muxtar respublikada müasir elmi nəticələrin əldə olunmasında, alimlərin elmi-tədqiqat layihələrinin uğurlu tətbiqində, gənc alimlərin formalaşmasında, elm və təhsilin inkişafı istiqamətində yeni bir mərhələ təşkil edib.

Diqqətə çatdırılıb ki, 20 illik fəaliyyəti dövründə AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi bir çox elmi nailiyyətlər əldə edib, vacib elmi araşdırmalarla məşğul olub. Muxtar respublika üçün mühüm istiqamətlər üzrə tədqiqatların aparılmasına diqqət artırılıb, yüksək elmi əhəmiyyətli kitab və monoqrafiyalar hazırlanıb. Bu gün də bölmə qarşısında duran bir sıra mühüm vəzifələr mövcuddur. Naxçıvanın tarixi, arxeologiyası, mədəniyyəti, xalqımızın milli dəyərləri, ədəbi-bədii fikir tarixi, etnoqrafiyası və folklorunun öyrənilməsi istiqamətində tədqiqatların davam etdirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərlə bağlı məsələlərin azərbaycançılıq məfkurəsi mövqeyindən araşdırılması, müasir texnologiyaların mənimsənilməsi və digər məsələlər bundan sonra da qarşıda duran vəzifələrdəndir. İnanırıq ki, AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi bundan sonrakı fəaliyyətində də Azərbaycan elmini zənginləşdirəcək, tariximizin, ədəbiyyatımızın öyrənilməyən səhifələrinə aydınlıq gətirəcək.

Tədbirdə çıxış edən AMEA Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev bölmənin yaradılması, 20 illik fəaliyyəti dövründə əldə olunan mühüm elmi nailiyyətlər barədə ətraflı məlumat verib. Akademik bildirib ki, Naxçıvan Regional Elmi Mərkəzi, Naxçıvan Elmi-Tədqiqat Bazası, Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının Batabat və Ağdərə stansiyaları əsasında yaradılan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsində 6 elmi-tədqiqat müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Hazırda bölmədə 2 nəfər AMEA-nın həqiqi üzvü, 4 müxbir üzvü, 5 elmlər doktoru, 51 fəlsəfə doktoru olmaqla, ümumilikdə, 92 elmi işçi tədqiqatla məşğuldur. Elmi əməkdaşlardan 47 nəfərinin professor və dosent adı vardır. Cari ilin birinci yarısında 3 nəfər elmlər doktoru, 1 nəfər fəlsəfə doktoru dissertasiyasını uğurla müdafiə edib.

Hər bir elmi müəssisənin, elmi işçinin fəaliyyətinin əsas göstəricisinin yazdığı tədqiqat əsərlərində əksini tapdığını deyən İsmayıl Hacıyev diqqətə çatdırıb ki, bölmənin fəaliyyəti dövründə əməkdaşların 10849 əsəri, o cümlədən 260 monoqrafiyası, 240 kitabı nəşr olunub. Əsərlərdən 30 monoqrafiya, 19 kitab və 2176 elmi məqalə, bütövlükdə, 2309-u xarici ölkələrdə çapdan çıxıb. Elmi məqalələrdən 358-i “Web of Science”, “Scopus” və digər elmi bazalara daxil olan impakt faktorlu jurnallarda çap edilib. Əməkdaşların əsərlərinə 1690 istinad qeydə alınıb. Bölmə əməkdaşları bu günədək 37 patent alıb, 4-ü beynəlxalq olmaqla 23 qrand layihəsində qalib olub.

Akademik Naxçıvan Bölməsinin beynəlxalq əlaqələri, əməkdaşlıq etdiyi elm və təhsil müəssisələri, aparılan ekspedisiyaların müvəffəq nəticələri, habelə elmdən istehsala prinsipi əsasında görülən işlər, istehsal olunan məhsullar haqqında tədbir iştirakçılarını məlumatlandırıb, elmlə təhsilin inteqrasiyası ilə bağlı bölmənin fəaliyyətindən söz açıb.

İsmayıl Hacıyev Naxçıvan Bölməsinin müasir standartlara uyğun maddi-texniki baza ilə təmin edildiyini, elm adamlarının hərtərəfli qayğı ilə əhatə olunduğunu bildirib. Bölmə rəhbəri bu diqqət və qayğıya görə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədrinə minnətdarlığını bildirib.

Daha sonra AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin onlayn formatda çıxışı dinlənilib. Akademik AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin yaradılmasını Azərbaycan elminin inkişafında mühüm əhəmiyyətə malik olan hadisə kimi qiymətləndirib. O, bölmənin Naxçıvanın təbii sərvətlərinin, tarixinin, mədəni irsinin və müasir inkişafının öyrənilməsi sahəsində uğurla fəaliyyət göstərdiyini nəzərə çatdırıb.

Qeyd olunub ki, ulu öndər Heydər Əliyev AMEA-nın Naxçıvan Bölməsini təsis etməklə Naxçıvan alimlərinin qarşısına əsrlərdən bəri tarixi Azərbaycan torpaqlarına göz dikən erməni vandallarına və onların tərəfdarlarına konkret elmi əsaslarla, elmi həqiqətlərlə cavab vermək missiyası qoyub. Bu missiyanın uğurlu icrası nəticəsində qədim Oğuz yurdu Naxçıvanın ən qədim zamanlardan Azərbaycana məxsusluğunu sübut edən fundamental əsərlər ərsəyə gəlib. Naxçıvan Bölməsi ötən 20 il ərzində Azərbaycan elminin Naxçıvan məktəbini formalaşdırıb. Bölmənin fəaliyyəti elmin, dövlətçiliyin, vətənpərvərliyin sintez halında olması ilə səciyyələnir.

İsa Həbibbəyli bölmə alimləri tərəfindən elmin müxtəlif sahələri üzrə görülən işlər, əldə olunan nailiyyətlər haqqında fikirlərini çatdırıb. Bu inkişafın alimlərin yorulmaz fəaliyyəti ilə yanaşı, elmə, elm adamlarına yaradılan münbit şəraitdən qaynaqlandığını bildirib. Akademik Naxçıvanın elm mühitini AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin yaradılmasının 20 illiyi münasibətilə təbrik edib.

Naxçıvan Muxtar Respublikası təhsil naziri Rəhman Məmmədov tədbirdə çıxış edərək muxtar respublikada elmin inkişafı sahəsində görülən mühüm işlərdən danışıb. Bölmənin təhsil müəssisələri ilə səmərəli əməkdaşlığından bəhs edən nazir deyib ki, bölmə alimləri tədris etdikləri nümunəvi və interaktiv dərslər zamanı şagirdlərin elmi biliklərini zənginləşdirməklə yanaşı, həm də gənc nəsil üçün nümunədirlər. “Sabahın tədqiqatçıları” layihəsi çərçivəsində Naxçıvan şəhərindəki orta ümumtəhsil məktəbləri şagirdlərinin bölmə alimləri tərəfindən tədqiqatlara cəlb edilməsinin, əldə olunan uğurlu nəticələrin məktəblilərdə elmə marağın artırılmasında böyük əhəmiyyəti vardır.

Yubiley tədbirində Bioresurslar İnstitutunun baş direktoru, biologiya elmləri doktoru İsmayıl Məmmədov AMEA Naxçıvan Bölməsində təbiət elmləri sahəsində görülən işlər, WWF və IDEA ilə əməkdaşlıq çərçivəsində aparılan araşdırmalar və bölmə alimlərinin əldə etdikləri elmi nəticələrdən bəhs edib.

Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun şöbə müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü Vəli Baxşəliyev çıxış edərək təmsil etdiyi institutun 20 illik fəaliyyətinin fundamental əsərlərdə, kitab və monoqrafiyalarda əksini tapdığını bildirib. Qeyd olunub ki, beynəlxalq və yerli arxeoloji ekspedisiyalar zamanı aşkara çıxarılan elmi həqiqətlər bölgənin qədim insanların əsas yaşayış məskənlərindən biri olduğunu sübut edib, bu faktlar beynəlxalq elmi ictimaiyyətə çatdırılıb.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında həyata keçirilən gənclər siyasəti barədə çıxış edən Təbii Ehtiyatlar İnstitutunun şöbə müdiri, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, gənc alim Eltun İbrahimov AMEA Naxçıvan Bölməsinin gənc əməkdaşlarının bu siyasətdə rolu və elmin inkişafına verdikləri töhfədən bəhs edib.

Çıxışların ardından bölmənin 10 əməkdaşı səmərəli elmi fəaliyyətinə görə AMEA Naxçıvan Bölməsinin Fəxri fərmanı ilə təltif edilib. Sonda AMEA Naxçıvan Bölməsinin 20 illik fəaliyyətinə həsr olunmuş film nümayiş olunub.