AŞPA ERMƏNİSTANA YAY SESSİYASINADƏK VAXT VERMİŞDİR
Məruzəçi - Böyük Britaniyadan olan deputat Con Preskott fevralın 19-da Ermənistanda keçirilmiş prezident seçkilərindən sonra ölkədə baş vermiş hadisələri geniş şərh etmiş, martın 1-də Yerevanda dinc nümayişçilərə qarşı törədilmiş hadisəni əsl faciə adlandırmış, Avropa Şurasının xüsusi nümayəndə heyətinin vəziyyəti yerindəcə öyrənmək məqsədilə dərhal Ermənistana səfər etdiyini, paytaxtda elan edilmiş fövqəladə vəziyyətin Avropanın demokratik dəyərləri ilə tam ziddiyyət təşkil etdiyini diqqətə çatdırmışdır.
Məruzəçi məsələnin hərtərəfli araşdırılmasının, qanlı hadisənin əsl günahkarlarının məsuliyyətə cəlb edilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir. C.Preskott beynəlxalq ictimaiyyətin kütləvi həbsləri pislədiyini və həbs olunanların taleyi üçün narahatlıq keçirdiyini bildirmiş, günahsız insanların tezliklə azad edilməsi üçün AŞPA-nın vasitəçi kimi çıxış etməsinin zəruriliyini vurğulamışdır.
Məruzəçi Ermənistan rəsmilərini siyasi partiyalarla, müxalifət liderləri ilə dialoqa çağırmış və qeyd etmişdir ki, əks təqdirdə AŞPA-dakı Ermənistan nümayəndə heyəti mandatından məhrum ola bilər.
Məruzə ətrafında müzakirələrdə bəzi deputatlar Ermənistanın ağır vəziyyətini yüngülləşdirmək məqsədilə guya seçkilərdən əvvəl müxalifətin səsvermənin nəticələri ilə razılaşmayacağını əvvəlcədən bildirməsini bəhanə gətirmiş, digər deputatlar isə Yerevan hadisələrini Fransadakı tələbə hərəkatı ilə eyniləşdirməyə çalışmışlar.
Bütün bunlara baxmayaraq müzakirələr zamanı Ermənistanın demokratik dəyərlərdən uzaq olması, Avropa Şurasının əsas prioritetlərindən biri olan insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması, xalqın demokratik təsisatlara inamsızlığı, belə institutların hakimiyyətdən asılı olduğu və onların ancaq dövlət rəsmilərinin tapşırıqları əsasında hərəkət etdikləri, ölkədə köklü demokratik dəyişikliklər aparılmasının vacibliyi barədə fikirlər səslənmişdir.
Ermənistanın AŞPA-dakı daimi nümayəndə heyəti baş vermiş hadisəyə başqa don geydirməyə, onu ört-basdır etməyə, fövqəladə vəziyyətə haqq qazandırmağa cəhd etmişdir. Ölkəmizə qara yaxmaqda ad çıxarmış nümayəndə heyətinin üzvü Armen Rustamyan müzakirə olunan məsələdən danışmaq əvəzinə, guya Azərbaycanın Ermənistanda yaranmış vəziyyətdən istifadə etdiyini və atəşkəs rejimini pozduğunu iddia etmiş və bununla da deputatların diqqətini başqa istiqamətə yönəltməyə cəhd göstərmişdir.
Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Gültəkin Hacıyeva mart ayının 1-də Ermənistan hakimiyyətinin Yerevanda nümayişçilərə divan tutması, hadisələr zamanı 39 nəfərin həlak olması, yüzlərlə insanın, o cümlədən 4 deputatın həbs edilməsi faktını diqqətə çatdıraraq, bunun Avropa Şurasının kriteriyalarına tamamilə zidd olduğunu göstərmişdir. Azərbaycanlı deputat yeni seçilmiş Ermənistan prezidentinin vaxtilə Xocalı soyqırımında iştirakını xatırlatmış və onun legitimliyinin tanınmasının yolverilməz olduğunu qeyd etmişdir.
Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov Ermənistandakı hadisələrin Avropa Şurası tərəfindən təhlil olunmasının vacibliyini göstərmişdir. Ermənistandakı son hadisələrin digər ölkələrdəki hadisələrlə müqayisə edilməsi fikrinə etiraz edən S.Seyidov Azərbaycanda həbs olunmuş bəzi şəxslərin siyasi məhbus kimi qələmə verilməsi cəhdindən narahat olduğunu diqqətə çatdırmışdır.
Sonda müzakirə olunan məsələ ilə bağlı sessiyanın qətnamə layihəsi qəbul edilmişdir. Rəsmi Yerevana AŞPA-nın yay sessiyasınadək vaxt verilməsi, bu müddət ərzində məruzə və müzakirələrdən irəli gələn tənqidi qeydlərin nəzərə alınmadığı, ölkədə ciddi dəyişikliklər baş vermədiyi, AŞPA-nın tələbləri yerinə yetirilmədiyi təqdirdə Ermənistan nümayəndə heyətinin səsvermə hüququndan məhrum ediləcəyi barədə qərar qəbul olunmuşdur.
X X X
Gündəliyə uyğun olaraq Fransanın xarici işlər naziri Bernar Kuşner sessiyada çıxış etmişdir. Nazir 60 il öncə insan hüquqlarının yalnız bir ideya olduğu halda, bu gün onun real həqiqətə çevrildiyini qeyd etmiş, insan hüquqlarını müdafiə etməyin sülhü dəstəkləmək demək olduğunu diqqətə çatdırmış, ölkəsində insan hüquqları ilə bağlı qanunun 300 il bundan əvvəl qəbul edildiyini xatırlatmış və hazırda bu sahədə görülən işlərdən danışmışdır.
B.Kuşner bəzi ölkələrdə ölüm hökmünün hələ də mövcudluğundan narahatlıq keçirdiyini bəyan etmiş, Darfur körfəzi, Əfqanıstan, Tibet, Yaxın Şərq ətrafında baş verən hadisələrə toxunmuş, münaqişələr nəticəsində öz doğma ocaqlarını tərk edərək başqa dövlətlərin ərazilərində məskunlaşmış insanların hüquqlarının müdafiəsinin vacibliyini qeyd etmişdir.
Sonda nazir deputatların ona ünvanladığı suallara cavab vermişdir. Ermənistan nümayəndə heyətinin üzvü Rafi Ohanesyanın Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı sualını cavablandıran Bernar Kuşner münaqişənin yalnız ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində, danışıqlar yolu ilə həllinə tərəfdar olduğunu və onun tezliklə həllini tapacağına ümid etdiyini bildirmişdir.
Sessiyada gündəlikdəki digər məsələlər də müzakirə olunmuşdur.
Bölmənin digər xəbərləri
