AZƏRBAYCAN EKOLOGİYASI FRANSIZLARIN DİQQƏT MƏRKƏZİNDƏDİR
Parisdə nəşr edilən “JEO” jurnalının noyabr tarixli 297-ci nömrəsində Pol Molqanın “Azərbaycan - obyektiv təbiət” adlı məqaləsi dərc edilmişdir. İndiyə qədər Azərbaycan barədə məqalələr çap etdirmiş fransız jurnalistləri arasında P.Molqa yeganə müəllifdir ki, ölkəmizin ekologiyasından və turizm məsələlərindən bəhs etmişdir. On altı səhifəlik məqalədə respublikamızın flora və faunası barədə fransız oxuculara ətraflı məlumat verilmişdir.
Azərbaycanın “Qafqazın əsrarəngiz yaşıllığına” büründüyünü qeyd edən müəllif məqaləsinin əvvəlində yazır: “Qafqazın bu kiçik diyarı hündür dağlara, zəngin meşələrə və çoxlu çaylara malikdir. Müstəqilliklərinin 12-ci ilinə qədəm qoyan azərbaycanlılar dünyanın diqqətini öz təbiətlərinə cəlb etmək üçün ekologiyanı ciddi şəkildə qoruyurlar...”.
Yarım sərlövhələrlə verilmiş məqalədə dünya nərə balığının 90 faizinin olduğu Xəzər dənizində bu qiymətli balığın kökünün kəsilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə BMT-nin xüsusi proqramı çərçivəsində Rusiya, Azərbaycan, Qazaxıstan, İran və Türkmənistan dövlətləri arasında müqavilə bağlanmasından, balıqçılıq təsərrüfatı ilə məşğul olan bir azərbaycanlı fermer qadına dövlətimiz, Dünya Bankı, BMT və Yaponiya hökumətinin maliyyə yardımı sayəsində 15 milyon gənc nərə balığının yetişdirilərək dənizə buraxılmasından söhbət açılır.
Yeraltı və yerüstü sərvətlərlə zəngin Azərbaycan ərazisinin İsveçrə ərazisindən iki dəfə böyük olduğunu qeyd edən müəllif, 2003-cü ildə 405000 hektar sahənin qoruq elan olunduğunu, bu rəqəmin ümumi ərazimizin 7 faizini təşkil etdiyini, 2005-ci ildə isə onun 10 faizə çatdırılacağını göstərir.
Məqalədə insanın yaşayışı üçün zəruri olan ekologiyanı qorumaq və inkişaf etdirmək məqsədi ilə dövlətin bu sahəyə 8 milyon dollar vəsait ayırdığı, 9 min nəfərin bu işə cəlb edildiyi bildirilir, 2004-cü ildə Dünya Bankının, Yaponiya və İngiltərə dövlətlərinin ekologiyaya 15-20 milyon dollar ayıracaqları göstərilir.
Neft və qazla zəngin Abşeron yarımadasında ekoloji vəziyyətə xüsusi yarımsərlövhə ayıran müəllif neft tullantılarının, çirkab sularının əmələ gətirdiyi gölməçələrin və duzlaşmış sahələrin Bakı və onun ətrafındakı qəsəbələr üçün ekoloji baxımdan bir qədər ağır vəziyyət yaratdığını, hökumətin bu sahədə apardığı geniş fəaliyyət proqramından məqaləsində ətraflı söhbət açır.
Fransız jurnalisti qədim tarixə malik Azərbaycanda zəngin abidələr olduğunu xüsusi vurğulayır, qədim İpək yolu üzərində vaxtilə salınmış saray, movzoley, karvansara, məscid və s. mövcudluğunu oxucuların nəzərinə çatdırır. Onlardan bir çoxunun Bəşəriyyətin Mədəni İrsi siyahısına daxil edildiyini, bəzi abidələrin bərpasına YUNESKO-nun 7 milyon dollar kredit ayırdığı və həmin abidələr arasında Şəkidəki Xan sarayının olduğu, bu rayounun Kiş kəndindəki alban tayfalarına məxsus kilsədə isə Statoyl neft şirkəti tərəfindən ayrılmış vəsait hesabına bərpa işləri aparıldığı məqalədə öz əksini tapmışdır.
Ölkəmizin şimal bölgəsinə səyahət etmiş Pol Molqa hündürlüyü 4243 metr olan Şahdağın ən yüksək zirvə olduğunu bildirir, əsr yarım bundan əvvəl bu yerləri səyahət etmiş həmvətəni, məşhur fransız yazıçısı Aleksandr Dümanın təkrarolunmaz təbiətimiz barəsindəki xatirələrini yada salır. Buradakı ekoloji durumu İsveçrə ekologiyasına bənzədən müəllif dəniz səviyyəsindən 4 min metr hündürlükdə yerləşən, özünəməxsus dili və təbiəti olan Xınalıq kəndinin gözəl mənzərəsini təsvir edir, dağ adamlarının qonaqpərvərliyindən söhbət açır. Yerli sakinlərlə yaxından əlaqə saxlayan, onlarla təmasda olan və bölgə barədə əfsanələrə maraqla qulaq asan müəllif bu yerlərin turizm üçün çox əlverişli olduğunu xüsusi vurğulayır. Turizmin gəlirli sahə olduğunu yazan müəllif, planetin ən dilbər guşələrindən biri olan Azərbaycan haqqında dünya ictimaiyyətinin məlumatı olmadığını təəssüf hissi ilə bildirir, turistlərin diqqətini bu yerlərə cəlb etmək məqsədi ilə geniş və hərtərəfli informasiyanın yayılmasının zəruriliyini qeyd edir.
İsmayıllı rayonunun yaşıl meşə örtüyündən, ürəkaçan mənzərəsindən danışan jurnalist burada 60 min hektar sahənin qoruq elan edildiyini və qoruqda 155 ayı, 108 canavar, 2000-dən artıq dağkeçisi, 26 vəhşi pişik, 90 çaqqal, 9 qaban və 18 yazıpişiyi olması barədə diqqəti cəlb edən maraqlı məlumat verir.
Jurnalda məqalə ilə yanaşı, ölkəmizin tarixi abidələri, təbiəti, heyvanat aləmi ilə bağlı onlarla şəkil, habelə qoruqlarımızın, abidələrimizin qeyd olunduğu Azərbaycan xəritəsi dərc edilmişdir.
“Ekspress” jurnalının 2728-ci nömrəsində dərc olunan “Azərbaycan, əvvəl neft” adlı məqalənin müəllifi Silven Paskye özündən əvvəlki həmkarlarının neft sənayemizin inkişafı, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin ölkəmizin iqtisadiyyatında oynayacağı rol barədə məqalələrindəki faktları bir növ təkrarlayır. Azərbaycan-Fransa iqtisadi əlaqələrinə toxunan müəllif bir çox fransız şirkətlərinin respublikamızın müxtəlif sahələrinə sərmayə qoymasından bəhs edərək Fransanın tikinti və sənaye obyektləri üçün boya istehsalı üzrə ixtisaslaşmış Nis şəhərindəki Soframap zavodunun Bakıda filial açdığını bildirir.
Müxtəlif mövzulara həsr olunmalarına baxmayaraq, hər iki məqalə ölkəmiz barədə fransız ictimaiyyətində müəyyən təsəvvür yaratmaq baxımından faydalıdır.
Bölmənin digər xəbərləri
