Bakıda keçirilən XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumu başa çatıb
Növbəti Altay Topluluqları Simpoziumunun Monqolustanda keçirilməsi qərara alınıb
Bakı, 12 sentyabr, AZƏRTAC
Sentyabrın 12-də AMEA-nın Əsas binasında Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumunun bağlanış mərasimi keçirilib.
AMEA-nın Media və informasiya şöbəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, bağlanış mərasimində Altay Cəmiyyətləri Akademik Qurumunun prezidenti, İstanbul 29 May Universitetinin professoru İlhan Şahin çıxış edərək XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumunun əhəmiyyətindən danışıb. O, Altayşünas alimləri bir araya gətirən, onların elmi əlaqələrinin möhkəmlənməsinə və gələcək əməkdaşlıqlarının inkişafına imkan yaradan ənənəvi simpoziumun bu il 1926-cı ildə Bakıda keçirilmiş və elm aləmində böyük əks-səda doğurmuş Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunduğunu xatırladıb.
Sentyabrın 9-dan 12-dək AMEA-da davam edən simpoziumda müxtəlif ölkələrdən 120-yə yaxın alimin iştirak etdiyini söyləyən İlhan Şahin bu göstəricinin beynəlxalq elmi toplantıya marağın və onun illər ərzində formalaşmış nüfuzunun göstəricisi olduğunu vurğulayıb.
Bildirib ki, simpozium çərçivəsində təqdim olunan məruzələrin gələn il keçiriləcək növbəti toplantıya qədər kitab şəklində nəşr olunması və iştirakçılara təqdim edilməsi nəzərdə tutulur.
Altayşünas alimləri bir araya gətirən simpoziumlar silsiləsinin gələn il də davam etdiriləcəyini diqqətə çatdıran İlhan Şahin növbəti toplantının Monqolustan Elm və Texnologiya Universitetinin ev sahibliyi ilə Ulan-Batorda keçirilməsinin qərara alındığını söyləyib.
Sonra çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elm və təhsil şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, dosent Sərxan Xavəri AMEA-da keçirilən XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumunda mühüm elmi məruzələrin dinlənildiyini və geniş müzakirələrin aparıldığını bildirib. Qeyd edib ki, müasir qloballaşma dövründə hər bir xalq və etnos mədəniyyətlər və sivilizasiyalararası dialoq mühitində öz doğma ailəsini axtarır. O, Prezident İlham Əliyevin sözlərinə istinad edərək, türk xalqlarının ən böyük ailəsinin Türk dünyası olduğunu vurğulayıb.
Sərxan Xavəri XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumunun Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmasını da mühüm və simvolik hadisə kimi qiymətləndirib. Vurğulayıb, 100 il əvvəl Türk dünyasının əsas mərkəzlərindən biri olan Azərbaycan bu missiyanı bu gün də uğurla davam etdirir.
O, Altay Simpoziumunun türk xalqlarının elminin, mədəniyyətinin, tarixinin və ədəbiyyatının öyrənilməsində xüsusi rol oynadığını vurğulayıb. Diqqətə çatdırıb ki, müasir dövrdə xalqların və dövlətlərin dünyada öz mövqeyini möhkəmləndirməsi elmin, biliyin və mədəniyyətin inkişafından, eləcə də informasiya imkanlarından səmərəli istifadədən keçir. Şöbə müdiri bu baxımdan Altayşünaslıq istiqamətində aparılan araşdırmaların yalnız tarixi və mədəni irsin öyrənilməsi deyil, eləcə də həmin irsin müasir informasiya məkanında tanıdılması baxımından əhəmiyyət daşıdığını deyib.
Daha sonra çıxış edən AMEA Folklor İnstitutunun direktoru, filologiya elmləri doktoru Hikmət Quliyev vurğulayıb ki, dörd gün ərzində AMEA-da keçirilən simpoziumda Altayşünaslığın və türkologiyanın müxtəlif problemlərinə, o cümlədən folklor, ədəbiyyat, tarix, dil və mədəniyyət məsələlərinə həsr olunmuş 120-dən artıq məruzə dinlənilib. Qeyd edib ki, XIV Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumunun ölkəmizdə və ümumilikdə Türk dünyasında xüsusi əhəmiyyət daşıyan Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunması olduqca əlamətdar hadisədir. 100 il əvvəl Türk dünyasının görkəmli ziyalı və alimlərini bir araya gətirən Birinci Türkoloji Qurultay yalnız elmi müzakirə platforması deyil, eyni zamanda, türk xalqlarının dili, tarixi, ədəbiyyatı, folkloru və mədəni irsi haqqında ortaq elmi düşüncənin formalaşması baxımından mühüm intellektual hadisə idi. Qurultay müxtəlif elm sahələrini bir araya gətirməklə türkoloji araşdırmaların gələcək istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm zəmin yaratmışdı.
“Təəssüf ki, sonrakı dövrdə Qurultay iştirakçılarının və türkoloji düşüncənin aparıcı nümayəndələrinin repressiyalara məruz qalması, eləcə də sovet ideoloji-senzura siyasətinin yaratdığı məhdudiyyətlər bu elmi ənənənin təbii inkişafına ciddi maneələr törətdi. Bununla belə, 100 il əvvəl yandırılan elmi-intellektual məşəl sönmədi. Bu gün həmin irs yeni tarixi və elmi şəraitdə yenidən aktuallaşır. Müasir mərhələdə türkologiya yalnız keçmişi öyrənən bir elm sahəsi kimi deyil, həm də türk xalqları arasında ortaq tarixi-mədəni yaddaşın, elmi əməkdaşlığın və intellektual əlaqələrin inkişafına xidmət edən mühüm platforma kimi öz əhəmiyyətini artırır”, - deyə Hikmət Quliyev əlavə edib.
Direktor türk xalqlarının ortaq mədəni irsinin, kollektiv yaddaşının və folklor sistemlərinin öyrənilməsi sahəsində elmi əməkdaşlığın genişləndirilməsinin Folklor İnstitutunun qarşısında duran əsas vəzifələrdən olduğunu qeyd edib.
Bağlanış mərasimində, həmçinin Macarıstanın Seqed Universitetinin professoru, Altayşünaslıq kafedrasının və Orta əsrlər və erkən yeni dövr macar tarixi kafedrasının müdiri Şandor Papp, rusiyalı tarixçi alim, tarix elmləri doktoru, professor Vladislav Kokoulin, hindistanlı professor Pool Badan, Qırğızıstanın dilçi alimi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yenişgül Abdırasulova və digərləri çıxış edərək, yüksək elmi səviyyədə təşkil edilmiş simpoziumun Altayşünaslıq və türkoloji araşdırmaların inkişafı, alimlər arasında elmi əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətini vurğulayıblar.
Qeyd edək ki, Beynəlxalq Altay Topluluqları Simpoziumu ilk dəfədir Azərbaycanda keçirilir.