DÜNYA İQTİSADİ FORUMUNUN “MƏRKƏZİ ASİYADA SABİTLİK” MÖVZUSUNA HƏSR OLUNMUŞ İCLASI
Fevralın 1-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev Dünya İqtisadi Forumunun keçirildiyi “Vuldorf-Astoriya” mehmanxanasına gəldi. Prezident Heydər Əliyevi Mərkəzi Asiya regionu üzrə aparıcı mütəxəssis, ABŞ-ın Kolumbiya Universitetinin professoru, səfir Stiven Sestanoviç hörmətlə, ehtiramla qarşıladı. O, Davos İqtisadi Forumunda iştirak etmək üçün Nyu-Yorka səfərə gəldiyinə görə Azərbaycan Prezideni Heydər Əliyevə dərin minnətdarlığını və təşəkkürünü bildirdi.
Sonra “Vuldorf-Astoriya” mehmanxanasının böyük salonunda Forumun “Mərkəzi Asiyada sabitlik” mövzusuna həsr olunmuş iclası keçirildi. İclasda Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev iştirak edirdi.
Region dövlətlərinin yüksək vəzifəli şəxslərinin, iri korporasiyaların, şirkətlərin rəhbərlərinin, işgüzar dairələrin nümayəndələrinin, siyasi xadimlərin toplaşdığı iclası ona sədrlik edən səfir Stiven Sestanoviç açaraq, çıxış üçün ilk sözü Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevə verdi.
DÜNYA İQTİSADİ FORUMUNUN İCLASINDA
AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ HEYDƏR ƏLİYEVİN
ÇIXIŞI
- Hörmətli xanımlar və cənablar!
Mən sizi burada, Nyu-Yorkda, 11 sentyabr hadisələri ilə əlaqədar xüsusi əhəmiyyət kəsb edən Davos forumunda salamlayıram. Sentyabrın 11-də Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-York şəhərində baş vermiş terror aktından sonra biz hamımız həyəcanlı və son dərəcə narahatıq. Ona görə də indi biz hamımız səylərimizi beynəlxalq terrorizmlə birgə mübarizə üçün birləşdiririk.
Bununla əlaqədar Mərkəzi Asiyadakı, Qafqazdakı vəziyyət xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Yeri gəlmişkən, elə bu görüş də onların probleminə həsr olunmuşdur. Əlbəttə, hər bir ölkədə, hər bir regionda çoxlu müxtəlif problemlər var. Bizim hamımız üçün eyni dərəcədə vacib və eyni dərəcədə təhlükəli olan bir problem var - bu, beynəlxalq terrorizm problemidir.
Beynəlxalq terrorizmin qaynaqları cürbəcürdür. Onlar müxtəlif regionlarda müxtəlif səbəblər üzündən yaranır. Əgər Mərkəzi Asiyanı və Qafqazı götürsək, onda görərik ki, təcavüzkar separatizm kimi səbəb bu səbəblər arasında daha çox təzahür edir. Separatizm, xüsusən təcavüzkar separatizm nə kimi pərdə altında gizlənsə də, onda terrorizm də var, bir çox başqa təzahürlər də. Separatizm silah toplanmasına, çox vaxt qanunsuz vəsait toplanmasına,- o cümlədən də narkotik maddələrin qanunsuz dövrüyyəsi hesabına,- gətirib çıxarır. Həm də bütün bunlar əvvəlcə separatizm formasında olur və sonra, təbii ki, terrorizm səviyyəsinə çıxır.
Bildiyiniz kimi, Qafqazı artıq neçə illərdir separatizm və bunula əlaqədar hərbi münaqişələrə bürümüşdür: Dağlıq Qarabağla əlaqədar Ermənistanla Azərbaycan arasında münaqişə, Gürcüstanda gürcü-abxaz və Cənubi Osetiya münaqişələri, Şimali Qafqazda, Çeçenistanda münaqişə. Hər yerdə də silah, hər yerdə də qətllər, hər yerdə də zorakılıq.
Separatizm terrorizm forması alır və həm də belə bir təhlükə törədir ki, separatçıların ələ keçirdikləri ərazilər, ümumiyyətlə, nəzarətsiz ərazilərə çevrilir. Məsələn, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsini götürək. Bu ərazidə münaqişə məhz separatçılıq niyyətlərinə görə başlanmış, sonra Ermənistanla Azərbaycan arasında müharibəyə çevrilmiş və nəticədə Azərbaycan ərazisinin təxminən 16 min kvadratkilometr hissəsi nəzarətsiz sahəyə çevrilmişdir, daha dəqiq desək, qanunsuz silahlı qüvvələrin nəzarətində qalmışdır. Bu əraziyə dünya birliyi, heç bir beynəlxalq təşkilat nəzarət etmir. Təbii ki, orada çoxlu silah toplanmışdır, orada narkotik maddələrin qanunsuz dövriyyəsi də ola bilər. Deməli, bu, münaqişə törətmək mənbəyidir, terrorizm mənbəyidir.
Odur ki, beynəlxalq terrorizmlə mübarizə apararkən terrorizmin mənşəyinini, müxtəlif formalarını və növlərini nəzərə almaq lazımdır. Hərbi münaqişələrin aradan qaldırılması beynəlxalq terrorizmin meydana gəlməsinin mümkünlüyünü məhdudlaşdırmaq üçün çox ciddi və mühüm tədbirdir.
Bu çox mühüm məsələlərin müzakirəsində hamınıza uğurlar arzulayıram. Sağ olun.
/Respublikamızın Prezidentinin çıxışı iclas iştirakçıları tərəfindən böyük maraqla dinlənildi və alqışlarla qarşılandı/.
X X X
Sonra regionun bir sıra ölkələrinin nümayəndə heyətlərinin başçıları çıxış edərək, 11 sentyabr hadisələri ilə əlaqədar Davos Dünya İqtisadi Forumunun Nyu-Yorkda keçirilməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını, beynəlxalq terrorizmə, təcavüzkar separatizmə qarşı mübarizənin daha da gücləndirilməsində bütün ölkələrin və xalqların səylərinin birləşdirilməsinin vacib olduğunu bildirdilər. Bir sıra natiqlər Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin söylədiyi fikirləri yüksək dəyərləndirdilər.
ABŞ-ın “Şevron” şirkətinin keçmiş vitse-prezidenti Riçard Matske öz çıxışında Azərbaycan Prezidentinin bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunub saxlanılması sahəsində gördüyü tədbirləri yüksək dəyərləndirərək dedi:
-Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev bölgədə təhlükəsizliyin qorunub saxlanılması sahəsind çox böyük siyasi müdriklik göstərmiş, böyük təcrübəyə malik olduğunu bir daha nümayiş etdirmişdir. Biz Prezident Heydər Əliyevlə dialoqla işə başlayaraq regiona gəlmişik. Nəticədə bir sıra fundamental məsələlər həll olunmuş, Xəzərin zəngin enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılması üçün boru kəmərlərinin çəkilməsi və bölgənin inkişafı üçün böyük işlər görülmüşdür.
Xəzər regionu vaxtilə sabit region sayılmırdı. Lakin biz başa düşürük ki, regionda olan münaqişələr, problemlər dialoq yolu ilə həll oluna bilər. Əgər biz Xəzər hövzəsi və Mərkəzi Asiya regionunu qlobal iqtisadiyyatda güclü bir qüvvə kimi görmək istəyiriksə, istəyiriksə ki, bu regiona daxil olan ölkələr öz qədim mədəniyyətləri ilə dünya mədəniyyətinə lazımi töhfələr versinlər, onlarla dialoq yolu ilə danışmalıyıq.
X X X
Dünya İqtisadi Forumunda iştirak edən Monqolustanın baş naziri Nambarın Enhbayar, Əfqanıstanın xarici işlər naziri Abdulla Abdulla, Türkiyənin xarici işlər naziri İsmayıl Cəm, Ermənistanın xarici işlər naziri Vardan Oskanyan, İran, Rusiya və Qazaxıstan nümayəndələri, habelə səfir Stiven Sestanoviç, “Şevron” şirkətinin keçmiş vitse-prezilenti Riçard Matske və başqaları iclasdan sonra Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevə yaxınlaşaraq, onunla səmimiyyətlə görüşdülər, bir sıra məsələlər barədə fikir mübadiləsi etdilər.
Bölmənin digər xəbərləri
