Bakı, 7 aprel, Məmməd Məmmədli, AZƏRTAC

Son zamanlar Azərbaycana və ölkəmizin kino sənayesinə ciddi maraq göstərən italiyalı rejissor, ssenarist, prodüser və “Lykos Film Entertainment LLC” film studiyasının direktoru Karlo Fusko AZƏRTAC-a müsahibə verib. Müsahibəni təqdim edirik.

- Bildiyimizə görə, Azərbaycanda kino sahəsində fəaliyyət göstərmək və film layihələrinizdən birini ən qısa zamanda burada gerçəkləşdirmək istəyirsiniz. Ölkəmizə belə bir maraq sizdə haradan, nədən yaranıb?

-Səyahət etməyi, yeni məkanlar, fərqli mədəniyyətlər kəşf etməyi sevən insanam. Bir neçə ay bundan əvvəl Azərbaycana ilk dəfə turist kimi gəlmişəm. İlk gündən müşahidə etdiyim mənzərənin füsunkarlığı - Bakının müasirliyinə, eyni zamanda, tarixiliyini qoruyub saxlamasına heyran oldum. Burada bir çox yerli insanla tanış oldum və onların mehribanlığı mənə xoş təsir bağışladı. Bu və digər xüsusiyyətlərinə görə azərbaycanlıların İtaliyanın cənub hissəsinin sakinləri ilə oxşarlığını gördüm.

Beləliklə, növbəti filmimi bu füsunkar ölkədə çəkməyə qərar verdim. İstəyim Azərbaycanın sənət adamları ilə tanış olmaq və onlarla əməkdaşlıq etməkdir. Bunun ardınca da filmin çəkilişlərində texniki, yaradıcı və aktyor heyətinin böyük əksəriyyətini məhz buradan tapıb seçməkdir.

- Yeni kino layihəniz barədə oxuculara geniş məlumat verərdiniz.

-Azərbaycanlı aktyorlardan Fəxrəddin Manafovun yaradıcılığı ilə tanış olmuşam və ən qısa zamanda aktyorla əlaqə saxlayıb ona filmdə baş rolu təklif etmək istəyirəm. Xaricdən yalnız Denni Treyo, Maykl Madsen, İeva Likos və italyan aktyoru Mişel Plaçidonu dəvət edəcəyik.

Filmin janrı və mövzusu haqqında isə onu deyə bilərəm ki, hekayə psixoloji triller janrındadır. Film bacısının ölümünü qəbul edə bilməyən, daxili sakitlik və sükut axtarışında olan bir qadının yaşadıqlarından bəhs edir. Bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, istehsalı əvvəldən axıra qədər Azərbaycanda həyata keçiriləcək. Ekran əsərimiz italyan rejissoru və bir neçə xarici aktyor ansamblı da daxil olmaqla Hollivud ab-havasının da hiss olunacağı bir Azərbaycan filmi olacaq.

Onu da qeyd etmək istərdim ki, gələcəkdə Qarabağ müharibəsindən bəhs edən film də çəkmək niyyətindəyik. Bununla Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya və xüsusilə də Qərbə çatdırmaq istərdik. Zənnimcə, Qərb mediası özəlliklə İkinci Dünya müharibəsindən sonra yalnız Holokost faciəsini işıqlandırmış, Ermənistanın Azərbaycana qarşı başladığı ədalətsiz müharibənin qurbanları, törətdiyi faciələr, dağıntılar, eləcə də dünyanın bir çox yerində, məsələn Suriya, İraq, Fələstin kimi ölkələrdə baş verən hadisələr hələ ki, ekran əsərlərinin mövzusu olmamışdır.

-Azərbaycan kino sənayesi haqqında nə qədər məlumatlısınız və ölkəmizdə adı çəkilən sahənin vəziyyətini necə qiymətləndirirsiniz? Nə vaxtsa izlədiyiniz, yaxud haqqında eşidib-bildiyiniz, məlumatlı olduğunuz Azərbaycan filmləri varmı?

-Bəli, az da olsa məlumatım var və bilgim dairəsində səmimiyyətlə deyə bilərəm ki, Azərbaycan kino sənayesi əvvəllər daha yüksək səviyyədə olub və özünün çiçəklənmə dövrünü yaşayıb. Lakin Sovet İttifaqının süqutundan sonra bir çox sahələrdə olduğu kimi, kino sənaye strukturunun da dağılması, müstəqilliyini yenicə bərpa edən bir dövlətin müharibənin ağrı-acılarını yaşaması kimi bir çox amillər adı çəkilən sahəni də zəiflətmiş, inkişafına maneələr yaratmışdır. Bütün bunlara baxmayaraq Azərbaycan kinosu yenidən özünün çiçəklənmə dövrünə qədəm qoyub. İnkişaf etmiş bir ölkənin bu sahənin də işini irəli aparmaq üçün kifayət qədər potensialı var. Elə təkcə Azərbaycan kino tarixinin 1898-ci ildən başlanmasını xatırlatmaqla onun necə böyük məsafələr qət etdiyi bu fikirləri səsləndirməyə haqq qazandırır. Əslində bu faktın özü, yəni kinonuzun tarixi məndə rəğbətqarışıq təəccüb doğurmuşdur. Deməliyəm ki, illər öncə 2 avqustun kino işçilərinin peşə bayramı olması ilə bağlı ölkənin mərhum prezidenti Heydər Əliyevin Azərbaycan Kinosu Günü olaraq qeyd olunması haqqında Sərəncamı kino sənətinin inkişafına qayğısının davamlı olaraq aparılacağı kimi yadda qalır. Ümumiyyətlə, bu dahi insanın ölkəsi, xalqı üçün gördüyü işlər, xarici dövlətlərlə qurduğu əməkdaşlıq, işgüzar münasibətlər haqqında eşitdikcə heyrətə gəlirəm. O, dünya tarixində yer almış böyük şəxsiyyətlərin sırasındadır.

Onu da deyim ki, Azərbaycanın coğrafi mövqeyinin və iqliminin kino çəkilişi üçün əlverişli olması, zəngin və rəngarəng təbiəti, mədəni-tarixi abidələri, insan kapitalının, güclü kino ənənələrinin və məktəbinin olması, eyni zamanda, dövlətin son illərdə bu sahəyə göstərdiyi qayğısı, diqqəti - dövlət və özəl film studiyalarına maliyyə dəstəyinin ayrılması, ssenari müsabiqələrinin keçirilməsi ilə yaradıcı rəqabət mühitinin genişlənməsi, dövlət studiyalarının maddi-texniki bazasının zənginləşdirilməsi, müxtəlif kino tədbirləri və festivallarının təşkil olunması kimi amillər ölkənizin kino sahəsində inkişafına böyük ümidlər verir.

Bunun nəticəsidir ki, bir sıra beynəlxalq nüfuzlu film festivallarında müasir Azərbaycan kinolarının iştirakının və aldığı mükafatların şahidi oluruq. Bunların arasında xatırladıqlarımdan, təmsil etdiyim ölkəyə məxsus və dünyanın ən nüfuzlu film festivallarından biri olan Venesiya Beynəlxalq Film Festivalında müxtəlif illərdə iştirak etmiş Elçin Musaoğlunun “Nabat”, rejissor Hilal Baydarovun “Səpələnmiş ölümlər arasında” filmlərini, yaxın tarixdə nüfuzlu Sarayevo Beynəlxalq Film Festivalında iştirak etmiş rejissor Rüfət Həsənovun “Daxildəki ada” filmlərini misal göstərə bilərəm. Təbii ki, bunlar yalnız adlarını xatırladıqlarımdır.

-Bir müddət əvvəl Bakıdakı kinoteatr şəbəkələrindən birində "Sonuncu şifrə" adlı filminiz nümayiş olunub, bu film haqqında və ona olan maraq barədə nə deyərdiniz? Ümumiyyətlə Azərbaycanın izləyici auditoriyasını necə qiymətləndirirsiniz?

-“Sonuncu şifrə” filmi real hadisələr əsasında çəkilmiş bir filmdir. Filmdə öz qızını illərlə evinin zirzəmisində gizlədən, onu şiddət, əzab və təcavüzə məruz qoyan bir ata və bu zindan həyatından özünü və qızını xilas etməyə çalışan qadının hekayəsindən bəhs olunur.

Film qadının ağır faciəsini, əslində cəmiyyətdə tez-tez rastlaşdığımız bir nüansı - qadına qarşı şiddəti göz önünə gətirir. Bir sözlə, film kommersiya filmi deyil, güldürmür, əksinə izləyicini düşündürür. Filmi qiymətləndirməyə gəldikdə, nəticələr məni çox məmnun etdi və “Sonuncu şifrə” müxtəlif beynəlxalq film festivallarında fərqli nominasiyalar üzrə bir çox mükafat qazandı.

Düşünürəm ki, Azərbaycanda ictimaiyyəti kinoteatrlarda filmlərə baxmağa təşviq etməli, İtaliyada olduğu kimi, kinoteatrların unudulmasına imkan verilməməlidir. Təəssüf ki, burada da böyük çoxluq filmlərə müxtəlif platformalar üzərindən, evlərdə baxmağa üstünlük verir.

-Son olaraq, dünya kino tarixində özünəməxsus yeri olan və bəşəriyyətə sənət inciləri bəxş edən İtaliya kinosunun nümayəndəsi olaraq Azərbaycanda kino sahəsinin inkişafı üçün nələri tövsiyə edərdiniz?

-Böyük təəssüf hissi ilə bildirmək istəyirəm ki, İtaliya kinosu belə, əvvəlki səviyyəsində deyil və hətta deyərdim ki, indi özünün tənəzzül dövrünü yaşayır. Əvvəllər dünya kino bazarında şah əsərlərin demək olar ki, çoxu İtaliya filmi olduğu halda, bu gün çəkilən filmlərin böyük əksəriyyəti mənasız mövzuları ehtiva edən lentlərdir.

Azərbaycan kinosuna gəldikdə, onu deyə bilərəm ki, hazırda məmləkətinizi bütün janrlarda filmlər çəkmək üçün ideal və toxunulmamış ərazi kimi gördüyümdən bu sahəyə daha çox diqqət ayrılacağına və daim inkişafa meyilli cəhdlər ediləcəyinə inanıram. Kino sektorunun nümayəndələri də yalnız ölkə hüdudları ilə məhdudlaşmamalı, daha irəli baxmalı və yüksək hədəflər axtarmalıdır. Daha çox kino ilə əlaqədar sahələrdə tədrislə məşğul olan məktəblər yaradılmalı, yeni-yeni aktyorlar, yaradıcı şəxslər yetişdirməli, həmçinin texniki heyət hazırlanmalıdır. Hər şeydən öncə kinonun sənət və mədəniyyətlə yanaşı, çox böyük bir sənaye sahəsi olduğunu anlamaq lazımdır. Düzgün yol xəritəsi ilə Azərbaycanı qısa zamanda kino istehsalçıları üçün əsas istiqamətlərdən birinə çevirmək, eyni zamanda, ölkə turizminin təbliğatını aparmaq mümkündür.

-Maraqlı müsahibəyə görə təşəkkür edirəm.