AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NEFT ŞİRKƏTİNİN PREZİDENTİ NATİQ ƏLİYEVİN ÇIXIŞI
Gürcüstanın Prezidenti Zati-aliləri cənab Mixail Saakaşvili!
Hörmətli xanımlar və cənablar!
İcazə verin, Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstan hissələrinin birləşdirilməsinə həsr olunmuş təntənəli mərasimi açıq elan edim və bu mərasimdə iştirak edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi və Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvilini səmimi qəldbən salamlayım, gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzu edim.
Bu gün Azərbaycan və Gürcüstanın qardaş xalqları arasında olan çoxəsrlik və çoxşaxəli münasibətlər və əməkdaşlıq tarixində əlamətdar hadisə baş verir. Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin misilsiz əsəri olan və hazırda onun adını daşıyan Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəməri iki ölkənin XXI əsrdə iqtisadi inkişafını, regionumuzun təhlükəsizliyini təmin edəcək, xarici sərmayələrin cəlb olunmasına, dünya iqtisadiyyatına qovuşmağa, əlverişli ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə şərait yaradacaqdır.
Hörmətli mərasim iştirakçıları, öz neft ehtiyatlarına görə dünyada təxminən 10-cu yeri tutan Xəzər hövzəsinin potensialı təqribən 20 milyard barrel neft və 640 trilyon kubmetr qaza bərabərdir. Bu isə dünyanın ümumi ehtiyatlarının 15 faizini təşkil edir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda böyük həcmdə ehtiyatlara malik olan iri neft-qaz yataqları mövcuddur. Lakin Xəzər bölgəsinin qapalı coğrafi mövqeyi həmin ehtiyatların beynəlxalq bazarlara nəql edilməsini çətinləşdirir və məhz buna görə yeni etibarlı ixrac-nəql sisteminin yaradılması məsələsi ön sıraya çıxmışdı. Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin neft strategiyası çərçivəsində bu problem həll olunur və ildən-ilə artan böyük həcmli sərmayələr, nəhəng boru kəmərlərinin tikilməsi, neft və qaz sektorunda proseslərin fəallaşması inkişaf etmiş infrastrukturu ilə bərabər Azərbaycanın dünya iqtisadiyyatı üçün əhəmiyyətini təsdiq edir və bu baxımdan dünyanın neft və qaz mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə imkan yaradır.
Növbəti beş ildə Azərbaycan neft-qaz hasilatı sahəsində nəhəng inkişafa çatacaqdır və bu, əsasən, “Azəri-Çıraq-Günəşli” yataqlarının və “Şahdəniz” yatağının irimiqyaslı işlənilməsi nəticəsində baş verəcəkdir. Bu il sentyabrın 20-də “Əsrin müqaviləsi”nin 10-cu ildönümünə həsr olunmuş təntənəli mərasimdə “Azəri-Çıraq-Günəşli” yatağının tammiqyaslı işlənilməsinin üçüncü mərhələsi təsdiq olunmuşdur. Beləliklə, bu yataqlardan hazırda gün ərzində 140 min barrel olan hasilat 2008-ci ildə 1 milyon barrelə çatacaqdır.
Bununla yanaşı, “Şahdəniz” yatağının təkcə birinci mərhələsinin işlənilməsi nəticəsində 400 milyard kubmertdən çox həcmdə qaz alınacaqdır. Beləliklə, Azərbaycan təbii qaz ixrac edən ölkəyə çevriləcək və Cənubi Qafqaz, Bakı-Tbilisi-Ərzurum ixrac qaz kəməri vasitəsilə əsasən Türkiyə bazarı, 2006-cı ildən başlayaraq isə Avropa bazarı gün ərzində təqribən 90 milyard kubmetr təbii qazla təmin olunacaqdır. Eyni zamanda, Azərbaycan və Gürcüstan da öz tələbatlarını ödəyəcəklər.
Bütün bu layihələri gerçəkləşdirmək üçün tələb olunan sərmayənin ümumi məbləği, indiyədək qoyulmuş sərmayələr də daxil olmaqla, təxminən 20 milyard dollar həcmindədir. Bu nəhəng layihələrin təməlini qoyan və inkişaf etdirən, onların gerçəkləşməsi üçün əvəzsiz xidmətlər göstərən xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyev olmuşdur. Bu gün biz hamımız sevinc hissi duyuruq ki, Heydər Əliyevin başladığı işlər uğurla davam etdirilir və arzular reallığa çevrilir.
Bu gün fərəhlə deyə bilərik ki, Qara dəniz boğazlarından yan keçərək, Xəzərlə Aralıq dənizini birləşdirəcək, Şərq-Qərb enerji-nəqliyyat dəhlizinin əsasını təşkil edən Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəmərinin tikintisi başa çatmaqdadır. Səngəçal terminalında ilk neftin qəbul olunmasına hazırlıq işləri 72 faizdən çox, Ceyhan terminalında isə 85 faiz yerinə yetirilmişdir.
Etibarlı enerji dəhlizinin yaradılması hər üç ölkədə yerli əhalinin işlə təmin olunması və xidmət sahələrinin genişləndirilməsi üçün uzunmüddətli imkanlar açmışdır. Hazırda Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin tikilməsi üzrə sahə və obyektlərdə 21 min insan işləyir ki, bunların təxminən 5 mini Azərbaycanda, 5 mini Gürcüstanda və 11 mini Türkiyədədir. Bunların da təxminən 80 faizi yerli vətəndaşlardır. Kəmərin tikilməsi nəticəsində Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üçün uzunmüddətli və etibarlı gəlir axını təmin ediləcəkdir. Bu, regiona yeni xarici sərmayələrin cəlb olunmasına, yerli təchizat gücünün artırılmasına daha böyük imkanlar verəcəkdir.
İcazə verin, ixrac neft kəmərinin Azərbaycan və Gürcüstandan keçən hissələrinin birləşməsi münasibətilə bu nəhəng tikintidə iştirak edən tərəfdaşlarımızı və xüsusilə inşaatçıları təbrik edim, onlara uğurlar arzu edim.