UNEP: Çürümüş qida tullantıları qlobal istixana qazı emissiyasının 10 faizini təşkil edir
Bakı, 4 oktyabr, AZƏRTAC
BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) bu həftə dərc etdiyi hesabatda xəbərdarlıq edib ki, çürümüş qida tullantıları qlobal istixana qazı emissiyasının 10 faizinə qədərini təşkil edir və bu, bütün aviasiya sektorundan beş dəfə çoxdur.
AZƏRTAC BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, UNEP-ə görə, qida tullantıları artıq qalan və zibilliyə atılan yeməklərdən tutmuş korlanmış məhsullara qədər hər şeyi əhatə edir. Lakin mətbəx masasından ən çox çirkləndirici tullantı növü zibilxanalara atılan çürümüş qidadır. Yeyilməmiş qida kimi üzvi maddələr zibilxanalarda oksigendən məhrum olduqda, metan istehsal etmək üçün mikroorqanizmlərlə qarşılıqlı təsir göstərir.
Hesabata görə, hazırda qlobal istiləşmənin təxminən üçdəbirindən məsul olan istixana qazı xüsusilə çirkləndiricidir. BMT xəbərdarlıq edir ki, bu, 20 illik müddət ərzində karbon qazından 86 dəfə çox istilik tutur. Əhəmiyyətli olan odur ki, çürüyən qida dünya miqyasında metan emissiyalarının əsas səbəblərindən biridir. Məsələn, ABŞ-də bələdiyyəyə məxsus tullantı poliqonları insanla əlaqəli metan emissiyalarının üçüncü ən böyük mənbəyidir.
UNEP qeyd edir ki, hər gün 1 milyarddan çox yemək yeyilməmiş qalır və zibilliyə atılan qida dağının 60 faizi ev təsərrüfatlarından gəlir. Bu o deməkdir ki, yeyilməmiş qidanın istehsalı üçün istifadə olunan resurslar da israf edilir. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) hesablayır ki, 1,4 milyard hektar ərazi və ya dünya kənd təsərrüfatı torpaqlarının təxminən 28 faizi heç vaxt yeyilməyən qida istehsalı üçün istifadə olunur. Həmin qidanın yetişdirilməsi və hazırlanmasına sərf olunan su da israf edilir. Kənd təsərrüfatının genişlənməsi meşələrin qırılmasının əsas səbəbi olaraq qaldığı üçün qida tullantıları artıq atmosferdən karbon qazını çıxara bilməyən ağacların lazımsız şəkildə kəsilməsinə də səbəb olur.
Eyni zamanda, çürüyən qida tullantılarının yaydığı metan qısaömürlüdür və atmosferdə karbon qazından daha sürətli parçalanır. Bu o deməkdir ki, bu gün metan tullantılarının azaldılması onilliklər ərzində iqlim faydaları yarada bilər.
FAO xəbərdarlıq edir ki, beynəlxalq öhdəliklərə baxmayaraq, 2015-ci ildən bəri qida itkilərinin azaldılmasında heç bir nəzərəçarpacaq irəliləyiş olmayıb və dünya 2030-cu ilə qədər adambaşına düşən qlobal qida tullantılarının yarıya endirilməsi kimi Dayanıqlı İnkişaf Məqsədi hədəfinə çatmaqdan uzaqdır.
Bölmənin digər xəbərləri
