“Azərbaycan mədəniyyəti – 2040”: Musiqi irsi müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməlidir
Bakı, 30 iyul, AZƏRTAC
“Azərbaycan mədəniyyəti–2040” Konsepsiyası milli-mədəni irsin qorunması, təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində yeni yanaşmalar müəyyənləşdirir. Bu baxımdan musiqi irsinin müasir dövrün tələblərinə uyğun yaşadılması, rəqəmsal imkanlardan istifadə etməklə qorunması və gənclər arasında təbliği əsas prioritetlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Musiqişünas, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Baxşıyeva AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, ümumilikdə mədəniyyətin və musiqi irsinin qorunması cəmiyyətin milli-mənəvi dəyərlərinin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından olduqca vacib və əhəmiyyətli vəzifədir.
Onun sözlərinə görə, “Azərbaycan mədəniyyəti–2040” Konsepsiyası çərçivəsində əsas məqsəd təkcə musiqi irsini qorumaq deyil, onu müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə yaşatmaq və inkişaf etdirməkdir.
“İlk növbədə, muğam, aşıq sənəti və xalq musiqisinin bütün nümunələri sistemli şəkildə toplanmalı, elmi əsaslarla sənədləşdirilməli və arxivləşdirilməlidir. Bununla yanaşı, bölgələrdə yaşayan ənənəvi ifaçıların repertuarı yazıya alınmalıdır. Çünki bu irs gələcək nəsillər üçün qiymətli mənbədir. Bu istiqamətdə biz dahi Üzeyir Hacıbəylinin qoyduğu ənənələri davam etdiririk”, – deyə o vurğulayıb.
Musiqişünas hesab edir ki, milli musiqi irsinin qorunması yalnız arxivləşdirmə ilə məhdudlaşmamalıdır. Musiqi təhsilində milli musiqi irsinin öyrənilməsinə daha geniş yer verilməsi, gənc ifaçıların dəstəklənməsi və elmi-tədqiqat layihələrinin artırılması da vacib istiqamətlərdəndir.
“Dövlət, elm və mədəniyyət qurumlarının birgə fəaliyyəti musiqi irsinin davamlı qorunmasını təmin edə bilər”, – deyə Aytən Baxşıyeva bildirib.
Musiqişünasın fikrincə, bu məqsədlərə çatmaqda rəqəmsal texnologiyalar mühüm rol oynayır. O qeyd edib ki, müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyalar musiqi irsinin qorunması üçün ən səmərəli vasitələrdən biridir.
“Köhnə səs yazılarının, not əlyazmalarının və videomaterialların rəqəmsallaşdırılması onların itirilməsinin qarşısını alır və uzunmüddətli saxlanmasına imkan yaradır. Elektron arxivlərin yaradılması tədqiqatçıların, tələbələrin və musiqiçilərin bu materiallara asan çıxışını təmin edir”, – deyə o bildirib.
Aytən Baxşıyevanın sözlərinə görə, rəqəmsal platformalar və sosial media vasitəsilə Azərbaycan musiqisini beynəlxalq auditoriyaya təqdim etmək mümkündür. Onlayn konsertlər, virtual sərgilər və interaktiv təhsil resursları milli musiqinin dünyada daha geniş tanınmasına, eyni zamanda, gənc nəslin bu irsə marağının artmasına xidmət edir.
O əlavə edib ki, əvvəlki illərdə bu imkanlar mövcud olmadığından musiqi irsinə aid bəzi səs yazıları və qiymətli materiallar zamanla itirilib.
Müsahibimiz gənclərin muğama və xalq musiqisinə marağının artırılması üçün ənənəvi yanaşmaların müasir üsullarla tamamlanmasının vacibliyini də vurğulayıb. Onun fikrincə, təhsil müəssisələrində muğam və xalq musiqisinin tədrisi daha praktik və yaradıcı formada təşkil edilməli, mobil tətbiqlər, rəqəmsal dərsliklər və onlayn platformalar hazırlanmalıdır. Gənc ifaçıların iştirak etdikləri festivallar, müsabiqələr və ustad dərsləri onların motivasiyasını artıracaq, muğam və xalq musiqisinin müasir musiqi janrları ilə peşəkar sintezi isə bu sənətin gənclər üçün daha cəlbedici olmasına kömək edəcək.
“Milli musiqi irsi gənclərə yalnız tarixi dəyər kimi deyil, həm də müasir yaradıcılıq üçün ilham mənbəyi kimi təqdim olunmalıdır. Azərbaycan mədəniyyəti o qədər zəngindir ki, onun hər bir sahəsi, xüsusilə musiqi irsi xalqımızın tarixini, dünyagörüşünü və milli kimliyini özündə əks etdirir. Buna görə də bu zəngin irsin qorunması, öyrənilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir”, – deyə Aytən Baxşıyeva fikrini yekunlaşdırıb.
Müəllif- Lalə Minasazova