AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN BƏYANATI
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Hörmətli cənab Prezident, ilk növbədə, məni Rumıniyaya səfərə dəvət etdiyinizə görə Sizə öz dərin təşəkkürümü bildirirəm. Mənə göstərilən qonaqpərvərliyə görə Sizə minnətdaram.
Rumıniya-Azərbaycan əlaqələri sürətlə inkişaf edir. Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini əldə etdikdən sonra Rumıniya onu tanıyan ilk ölkələrdən olmuşdur. Əlaqələrimizin inkişafı istiqamətində atılmış mühüm addımlar bizə siyasi, eyni zamanda iqtisadi və digər sahələrdə uğurla əməkdaşlıq etməyə imkan vermişdir. Bu əlaqələr həm ikitərəfli formatda, həm də regional əməkdaşlıq baxımından yüksək səviyyəyə qalxmışdır. Əlaqələrimizin inkişafında Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin və Rumıniya Prezidenti cənab İliyeskunun müstəsna xidmətləri vardır. Əminəm ki, bu səfər də bizim ikitərəfli münasibətlərimizin inkişafına yeni təkan verəcəkdir. Səfər çərçivəsində imzalanmış sənədlər bizə imkan verəcək ki, həm siyasi, həm də iqtisadi və mədəni sahələrdə Rumıniya və Azərbaycan daha da yaxın olsunlar, xalqlarımız bir-birini daha yaxından tanısınlar.
Bu gün səmimi danışıqlar aparıldı, ikitərəfli münasibətlər müzakirə olundu, eyni zamanda, regionda və dünyada baş verən hadisələr haqqında fikir mübadiləsi aparıldı. Rumıniya ilə Azərbaycan iqtisadi cəhətdən sürətlə inkişaf edən ölkələrdir. Bizim iqtisadi potensialımız ildən-ilə güclənir və bu, əməkdaşlığımızı daha da gücləndirməyə imkan verir. Azərbaycanın iştirakı və rəhbərliyi ilə regionda həyata keçirilən nəhəng enerji, nəqliyyat layihələri həm ölkəmiz, həm region, həm də Azərbaycana dost olan digər ölkələr üçün böyük əhəmiyyətə malikdir.
Region üçün ən böyük təhlükə mənbəyi olan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafında da fikir mübadiləsi aparmışıq. Bildiyiniz kimi, Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü nəticəsində ölkəmizin ərazisinin 20 faizi zəbt olunmuş, bir milyon azərbaycanlı öz doğma torpaqlarından didərgin düşmüşdür.
Biz tələb edirik ki, bu münaqişə beynəlxalq hüquq normaları əsasında öz həllini tapsın və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa edilsin.
Rumıniya kimi, Azərbaycan da Avropa və Avratlantik strukturlarına inteqrasiya siyasəti aparır. Biz NATO ilə fərdi tərəfdaşlıq planı üzərində işləyəcəyik, eyni zamanda, Avropa Birliyi də Azərbaycanı yeni qonşuluq siyasətinə daxil etmişdir. Hər iki amil Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün çox vacibdir. Biz Avratlantika strukturlarına inteqrasiya siyasətinə bundan sonra da sadiq qalacağıq.
Mən əminəm ki, bu səfərdən sonra Rumıniya ilə Azərbaycan arasında olan münasibətlər daha da inkişaf edəcək, yeni pilləyə qalxacaqdır. Bu isə bizə imkan verəcək ki, hər iki ölkə bundan sonra da müttəfiqlər kimi öz siyasətini aparsınlar, iqtisiadi potensialını gücləndirsinlər və regional əməkdaşlıq məsələlərində gələcəkdə də fəal iştirak etsinlər.
X X X
Sonra prezidentlər İlham Əliyev və İon İliyesku jurnalistlərin suallarına cavab verdilər.
SUAL: Mənim sualım cənab İliyeskuyadır. Rumıniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk ölkələrdəndir. Bu səfər zamanı keçirdiyiniz görüşlərdə Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü məsələsi də müzakirə olunmuşdur. Azərbaycanın torpaqlarının 20 faizinin Ermənistan tərəfindən işğal olunması faktına Sizin münasibətinizi bilmək istəyirəm. Dost ölkə kimi Rumıniya bu münaqişənin həllində Azərbaycana hansı köməyi göstərə bilər?
İON İLİYESKU: Biz həmişə bu münaqişə ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyinə hörmətlə yanaşmışıq və bu məsələdə Azərbaycanı həmişə dəstəkləmişik. Azərbaycan sülh danışıqlarına sadiqdir və danışıqlar yolu seçmişdir. Məqsəd odur ki, münaqişə beynəlxalq hüquq normaları, ölkələrin ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında həll olunmalıdır. Biz həmişə beynəlxalq qurumların bu məsələnin həllində daha fəal rol oynamasının tərəfdarı olmuşuq. ATƏT artıq bu problemin həllində fəal rol oynayır və düşünürəm ki, Azərbaycanın yeni qonşuluq siyasətinə daxil edilməsindən sonra Avropa Birliyi də bu məsələdə daha fəal olacaqdır. Rumıniya isə həm NATO üzvü, həm də Avropa Birliyinin sərhədində yerləşən bir dövlət kimi bu geniş ərazidə baş verən bütün münaqişələrdən narahatdır.
SUAL: İmzalanmiş sənədlər arasında təhsil sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək barədə sənəd də vardır. Siz necə bilirsiniz, bundan sonra Rumıniya və Azərbaycan arasında tələbə mübadiləsi genişlənəcəkmi?
İON İLİYESKU: Bu sənədə görə nazirliklər arasında birbaşa münasibətlər yaranacaq və eyni zamanda, təhsil ocaqları arasında da əlaqələr gücləndiriləcəkdir. Əlbəttə ki, burada geniş tədbirlər nəzərdə tutulub, o cümlədən rektorların və tələbələrin görüşləri keçiriləcəkdir. Bundan başqa, tədqiqat sahəsində də geniş əməkdaşlıq aparılacaqdır.
SUAL: Mənim sualım hər iki prezidentədir. Siz həm iqtisadi, həm də siyasi sahədə əməkdaşlığın perspektivləri haqqında geniş məlumat verdiniz. Bizi maraqlandırır ki, ölkələrimiz arasında mədəni sahədə əlaqələrin perspektivləri necə olacaqdır?
İON İLİYESKU: İnanıram ki, artıq ölkələrimiz arasında mədəni sahədə müəyyən bir ənənə yaranmışdır və bu, gələcəkdə də inkişaf etdiriləcəkdir. Təhsil nazirlikləri arasında yaranmış münasibətlər və universitetlər arasında imzalanmış sənədlər də mədəniyyətin bir hissəsidir. Bu sahədə, həqiqətən, geniş imkanlar vardır və inanıram ki, gələcəkdə də bunlardan istifadə olunacaqdır. Rəssamlar, musiqiçilər bir-birilərinin ölkələrinə gedib-gələcək, mədəni tədbirlər keçiriləcəkdir. Bu sahədə imkanlar olduqca böyükdür.
İLHAM ƏLİYEV: Mən qeyd etmək istəyirəm ki, Rumıniya ilə Azərbaycan arasında əlaqələr bütün sahələrdə olduğu kimi, mədəni və humanitar sahələrdə də uğurla inkişaf edir. Bizim xalqlarımız həmişə bir-birinə böyük maraqla və hörmətlə yanaşmışlar. Bu gün imzalanan sənədlər arasında iki ölkənin humanitar sahədə gələcək inkişafını təmin edən sənədlər də vardır. Mədəni sahədə əlaqələrimizi gücləndirmək üçün, əlbəttə ki, biz bundan sonra daha da çox işləməliyik. Elm və mədəniyyət xadimlərinin qarşılıqlı səfərləri bu baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əminəm ki, başqa sahələrdə olduğu kimi, bu sahədə də, əlaqələrimiz daha da inkişaf edəcək və güclənəcəkdir. Amma hamı üçün aydındır ki, bunu etmək üçün gərək iqtisadi, maliyyə potensialı da güclü olsun.