Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev dekabrın 28-də, ölkəmizin yeni manatının təqdimat mərasimindən sonra jurnalistlərə müsahibə vermişdir.

- Cənab Prezident, 2006-cı il Qarabağ münaqişəsinin həllində nə ilə yadda qalacaq və ciddi yenilik gözlənilirmi?

- Bildyiniz kimi, danışıqlar davam edir. Həm prezidentlər səviyyəsində davam edir, eyni zamanda, xarici işlər nazirləri də görüşürlər, müzakirələr gedir. Mən dəfələrlə bəyan etmişəm ki, biz gərək bütün imkanları sınayaq, mümkün olan variantları müzakirə edək. Ondan sonra hər hansı bir açıqlama verilə bilər. Hər halda, bizim mövqeyimiz dəyişməz olaraq qalır. Bu münaqişə, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi yalnız və yalnız Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini tapa bilər. Bundan başqa, bundan kənarda heç bir məsələ müzakirə olunmur və müzakirə mövzusu deyildir. Bu mövqe iki il bundan əvvəl Ermənistan Prezidenti ilə ilk görüşümdə mənim tərəfimdən irəli sürülmüşdür və o vaxtdan bu günə qədər bizim mövqeyimizdə heç bir dəyişiklik yoxdur.

Əlbəttə, 2005-ci ildə müsbət hadisələr baş verdi. İlk növbədə, Praqa prosesi başlandı və möhkəmləndi, indi danışıqlar bu çərçivədə aparılır. Bildiyimiz kimi, Praqa prosesi mərhələli həll deməkdir. Digər tərəfdən, başqa beynəlxalq təşkilatlar da bu məsələ ilə bağlı öz fəaliyyətini gücləndiriblər. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının gündəliyinə salınmışdır. Ondan sonra ATƏT-in faktaraşdırıcı missiyası işğal olunmuş torpaqlara gəlmişdi və orada ermənilərin qanunsuz məskunlaşmasını aşkar etmişdir. Avropa Şurası ilin əvvəlində çox dəyərli qətnamə qəbul etmişdir. Avropa İttifaqı tərəfindən də fəallaşma müşahidə olunur. Yəni bütün bu amillər onu göstərir ki, danışıqlar prosesində Azərbaycanın mövqeyi möhkəmlənir. Bu, faktdır. Amma bu, hələ o demək deyil ki, bu məsələ öz həllini tapır, yaxud da tapacaqdır. İndi demək çətindir ki, 2006-cı ildə bu məsələ öz həllini tapacaq, yoxsa yox. Əgər Ermənistan beynəlxalq hüquq normalarına riayət etsə, əgər normal ölkəyə xas olan hərəkətlər edərsə, onda, əlbəttə, danışıqlar nəticəyə gətirib çıxara bilər.

- Cənab Prezident, bu gün Vartan Oskanyan çıxışında bir daha bəyan edib ki, əgər münaqişənin həll olunmasını istəyiriksə, tərəflərin hər ikisi kompromisə getməlidir. Belə olan halda, Azərbaycanın hansı məsələlərdə kompromisə getməsi mümkündür?

- Mən bu barədə də dəfələrlə öz fikrimi demişəm. Kompromislər haqqında çox danışılır və əlbəttə, biz bütün mümkün olan variantları nəzərdən keçirməliyik. Amma Azərbaycanın nəyi var ki, onu güzəştə getsin?! Mən bunu demişəm, biz heç kimin torpağını zəbt etməmişik. Heç kimə qarşı etnik təmişləmə siyasəti aparmamışıq və bu gün Azərbaycan zərər çəkmiş ölkədir. Ona görə bizim nəyimiz var ki, Ermənistana məxsusdur və onu güzəştə gedək? Burada söhbət, əlbəttə, bölgədə gedən proseslərin və o proseslərin bölgədə yaşayan xalqların təhlükəsizliyinə təsirindən gedə bilər. Biz onu başa düşürük ki, bölgədə yaşayan bütün xalqların təhlükəsizliyi təmin olunmalıdır. Bu barədə, əlbəttə, danışmaq olar. Əgər münaqişə öz ədalətli həllini taparsa, əlbəttə, bölgəyə sülhməramlı qüvvələrin gətirilməsi də təbiidir. Yəni biz buna öz razılığımızı verə bilərik. Kommunikasiyalar açıla bilər. Əlbəttə ki, müəyyən iqtisadi əlaqələr qurula bilər. Yəni bu səpkidə məsələlər müzakirə oluna bilər. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü danışıqlar mövzusu deyil və bu barədə Azərbaycan heç bir güzəştə getməyəcəkdir.

- Cənab Prezident, Ermənistan tərəfi elə hesab edir ki, Azərbaycan üçün çox vacib olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri gələn il işə düşəndən sonra Azərbaycan ən azı onu qorumaq üçün hərbi münaqişəyə əl atmaqdan çəkinər. Belə fikir tez-tez vurğulanır. Bu, münaqişənin həllinə necə təsir edə bilər?

- Bunlar bir-birilə bilavasitə heç bir əlaqəsi olmayan məsələlərdir. Amma onu da bilirik, istisna olunmur ki, danışıqlarda bayaq sadaladığım müsbət amillər məhz Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin uğurla inşa edilməsi ilə əlaqədardır. Çünki heç kimə sirr deyil ki, bu kəmər Azərbaycanı iqtisadi cəhətdən çox gücləndirəcəkdir. Bu gün artıq Ermənistanla Azərbaycan arasında iqtisadi fərq çox böyükdür. Bizim büdcəmiz artır. Bu bizə imkan verir ki, hərbi büdcəmizi artıraq. Gələn il bilirsiniz ki, iki dəfə artırırıq, yəni bu da son rəqəm deyildir. 600 milyon dollar, yəni hərbi xərclərə yönəldilmiş bu pullar, Azərbaycan üçün son hədd deyildir. Bunu hamı bilir. Ermənistan da bilir, bu məsələ ilə məşğul olan vasitəçilər də bilirlər.

Bakı-Tbilisi-Ceyhan, əlbəttə, regionda sülhün, təhlükəsizliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaqdır. Amma eyni zamanda, Azərbaycanı iqtisadi cəhətdən çox gücləndirəcəkdir. Azərbaycan iqtisadi cəhətdən güclənəndən sonra bölgədə yeni vəziyyət yaranacaqdır. Bunu əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq çətindir. Amma hər halda, bu amil bizim əlimizdə çox güclü bir alətdir. Mən şübhə etmirəm ki, biz bundan çox məharətlə istifadə edəcəyik.

- Cənab Prezident, 2005-ci ilin sonu hakimiyyətdə bir sıra kadr dəyişiklikləri ilə yadda qaldı. Mətbuatda belə kadr dəyişikliklərinin davamlı olacağı barədə məlumatlar yayılır. Bu dəyişikliklər davam edəcəkmi, yeni ciddi dəyişikliklər gözlənilirmi?

- Kadr dəyişikliyi təbii bir prosesdir və buna bu prizmadan yanaşmaq lazımdır. Bu hər bir ölkədə gedən prosesdir. Deyə bilmərəm ki, Azərbaycanda bu proses 2005-ci ilin sonunda başlayıbdır. Ondan əvvəl də bu gedirdi. Bəlkə, 2005-ci ilin sonunda bu özünü daha da qabarıq şəkildə büruzə verdi. Amma, bu təbii prosesdir və buna təbii də yanaşmaq lazımdır. İnsanlar müəyyən vəzifələrdə işləyirlər. Heç bir vəzifə əbədi deyil, heç bir vəzifə heç kimə ömürlük verilmir. Prezidentin də səlahiyyət müddəti var. Ona görə hər bir başqa vəzifəli şəxs də bunu bilməlidir ki, hər bir məmur müəyyən zaman çərçivəsində fəaliyyət göstərir. Əgər onun işində heç bir qüsur yoxdursa, əgər nailiyyətlər varsa, əlbəttə ki, o məmurun fəaliyyəti qiymətləndirilir və yeni vəzifəyə gətirilir. Əksinə, əgər onlar tapşırılan sahədə ciddi pozuntulara yol verirlərsə, işdən götürülürlər. Yəni burada heç bir qeyri-adi məsələ yoxdur.

- Cənab Prezident, məlumat var ki, İrandan əlavə 1 milyard kubmetr qaz alınacaqdır. Yəni Rusiyanın “Qazprom” şirkəti tarifləri qaldırmışdır və bunu kompensasiya etmək üçün İrandan qaz alınacaqdır. Bu, həqiqətə nə dərəcədə uyğundur?

- Bildiyiniz kimi, biz “Qazprom”la 2006-cı il üçün yeni müqavilə imzaladıq. Baxmayaraq ki, qiymət təxminən iki dəfə qaldırıldı, amma biz hesab etdik ki, bu, Azərbaycana lazımdır. Düzdür, 2006-cı il üçün bizim müqaviləmiz var idi və hər min kubmetr üçün 61, yaxud 62 dollar nəzərdə tutulmuşdu. Amma bizim başqa yolumuz yox idi. Ona görə 4 milyard 500 milyon kubmetr qazın alınması haqqında müqavilə imzalandı. Alternativ mənbələr də araşdırılır. Bu da istisna olunmur ki, əgər imkan olarsa, biz İrandan da qaz ala bilərik.

Bilirsiniz ki, indi Naxçıvanla İran arasında mübadilə başlanıbdır. Biz bu kəmərlərin gücünü sınamışıq. Artıq Naxçıvana uzun fasilədən sonra qazın verilməsi bərpa olunubdur. Gələcəkdə ola bilsin ki, müəyyən miqdarda İrandan da qaz alına bilər. Amma bu barədə danışmaq hələlik tezdir. Çünki gərək danışıqlar aparılsın, biz müəyyən razılaşmaya gələk. Amma gələcəkdə, əlbəttə ki, biz öz gücümüzə arxalanmalıyıq. Azərbaycanda 2006-cı ildə “Azəri-Günəşli-Çıraq” yataqlarından təxminən 3 milyard kubmetr səmt qazı çıxarılacaqdır. Bilirsiniz ki, “Əsrin müqaviləsi”nə əsasən, bu, Azərbaycana pulsuz verilir. Ümid edirəm ki, ilin sonuna qədər “Şahdəniz” yatağından da qazın hasilatı başlanacaqdır. Bu bizə əlavə həcm verəcək və Rusiyadan alınacaq qaz da bizə kömək edəcəkdir. İmkan olarsa, İrandan da alınar, biz buna da baxarıq.

Bizim tələbatımız artır, yeni stansiyalar tikilir. Əhalinin tələbatı artır. Bir neçə məntəqələrdə, kəndlərdə qazlaşdırma gedir. Ona görə bütün imkanlardan istifadə etməliyik ki, öz tələbatımızı ödəyək.

Sizi Dünya Azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü və Yeni il münasibətilə təbrik edirəm. Sağ olun.