HÜQUQŞÜNASLAR ÜÇÜN TƏLİM SEMİNARI
İyulun 9-da Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində Avropa standartlarının kütləvi informasiya vasitələrində müzakirəsinə, Avropanın məhkəmə orqanlarında KİV-lərlə bağlı şikayətlərə baxılması üzrə təcrübə mübadiləsinə həsr olunmuş ikigünlük təlim seminarı işinə başlamışdır. Azərbaycan Prezidentinin İcra Aparatı və Avropa Şurası tərəfindən birgə təşkil olunmuş seminarın işində Avropa Şurasının ekspertləri, müxtəlif məhkəmə instansiyalarının hakimləri, vəkillər, Milli Məclisin, jurnalist təşkilatlarının nümayəndələri iştirak edirlər. Azərbaycan Prezidentinin İcra Aparatının ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov seminarın açılışındakı çıxışında dedi ki, müstəqilliyin əldə olunduğu, demokratik və siyasi plüralizmə əsaslanan cəmiyyətin qurulduğu, Avropa ailəsinə inteqrasiyanın həyata keçirildiyi son on ildə “söz azadlığı” anlayışı, jurnalistlər və dövlət strukturları, ayrı-ayrı vətəndaşlar arasında qarşılıqlı münasibətlər yeni məna və aktuallıq kəsb etmişdir. SSRİ dövründə mətbuat və dövlət, vətəndaşlar arasında münasibətlər kommunist ideologiyasının normaları ilə tənzimlənirdi. İndi jurnalistlərin maraq dairəsi xeyli genişlənmiş, müxtəlif kütləvi informasiya vasitələrinin çıxışları ilə əlaqədar məhkəmə orqanlarına müraciətlərin sayı da artmışdır. Əli Həsənov Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin hüquqi dövlət quruculuğuna yönəldilmiş demokratik siyasətindən danışaraq, məhkəmə instansiyası tərəfindən qorunmalı olan insan hüquqlarına əməl edilməsinə bu prosesdə öncül əhəmiyyət verildiyini vurğuladı. O, qeyd etdi ki, hüquqşünaslar üçün həmin mövzuda ilk dəfə keçirilən bu seminarda yol verilən həddi tez-tez aşan KİV-lərin hüquq və vəzifələri dünya demokratiyasının dəyərləri, o cümlədən Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyası mövqeyindən araşdırılmalıdır. Avropa Şurasının insan hüquqları üzrə baş direktorluğunun mətbuat departamentinin eksperti Yurgen Sibotari mətbuatın müstəqil inkişafının, onun rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinin, demokratik cəmiyyətin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi insan hüquqlarına jurnalistlərin hörmət bəsləməsinin vacibliyini nəzərə çarpdırdı. Seminarda sədrlik edən respublika Ali Məhkəməsinin sədri Südabə Həsənova bildirdi ki, 1995-ci ildən 2001-ci ilədək Azərbaycanda qəbul olunmuş bütün qanunların layihələri Avropa Şurası ekspertlərinin iştirakı ilə hazırlanmışdır. O, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi dəftərxanasının hüquqşünası xanım Fatoş Araçiyə söz verdi. F.Araçi Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 10-cu maddəsi əsasında Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin presedent hüququnun əsas prinsiplərindən danışdı. Respublika Prezidentinin İcra Aparatının hüquq-mühafizə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri Fuad Ələsgərov Azərbaycan məhkəmələrinin öz fəaliyyətində Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının müddəalarına riayət etməsinin vacibliyini vurğuladı. O, “insanın şərəf və ləyaqətini alçaldan böhtan xarakterli məlumatların yayılması” maddəsi əsasında KİV-lərdən ölkənin məhkəmə orqanlarına şikayətlərin statistikasını göstərdi. Məsələn, 2002-ci ildə 190 belə iddia qeydə alınmış, 160 cinayət işi qaldırılmış, onların 44-ü üzrə ittiham hökmü çıxarılmışdır. Qaldırılmış iddiaların əksəriyyətinə iki tərəf arasında razılıq əldə edildiyinə görə xitam verilmişdir. Seminarın birinci günü Avropa Şurasının eksperti, Lill Universitetinin (Fransa) dövlət hüququ doktoru Vinsent Kussirrat-Kuster “Böhtan, təhqir, ictimai xadimlərin tənqidi, məxfilik və ədavətə təhrikçilik hallarına dair məhkəmə araşdırmaları zamanı 10-cu maddənin tətbiqi” mövzusunda məruzə etdi. Milli Məclisin deputatı Rizvan Cəbiyev Qərbdə ictimai xadimlərin jurnalistlərlə məhkəmə araşdırmalarına dair misallar gətirərək dedi ki, bu sahədə Azərbaycan qanunvericiliyini təkmilləşdirmək, mənəvi zərərə görə kompensasiya olaraq, peşə etikasının pozulmasına yol verən jurnalistlərə və KİV-lərə kəsilən maddi cərimənin dəqiq məbləğini müəyyənləşdirmək lazımdır. Sonra Avropa Şurasının ekspertləri seminar iştirakçılarının suallarına cavab verdilər.