II Həmrəylik Forumu Türk dünyasının gələcəyi naminə xüsusi əhəmiyyət daşıyır - ŞƏRH
Bakı, 16 may, AZƏRTAC
Azərbaycan daha tarixi bir toplantıya - Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının II Həmrəylik Forumuna ev sahibliyi etdi. İlk belə toplantı da 2025-ci ilin noyabrında ölkəmizin təşəbbüsü ilə Bakı və Naxçıvanda keçirilmişdi.
Son 7 ayda artıq ikinci dəfədir ki, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin QHT-ləri Azərbaycanda toplaşıb. Elə bu fakt türk birliyinin, türk xalqları arasında mədəni əlaqələrin və inteqrasiyanın güclənməsinin Azərbaycan üçün nə qədər önəmli olduğunu sübut edir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında “Yaşıl Dünya-Ekoloji Maarifləndirmə” İctimai Birliyinin sədri Elman Cəfərli deyib.
Türk Dövlətləri Təşkilatının dönəm sədri olan Azərbaycanın üzv ölkələrin vətəndaş cəmiyyəti təsisatları arasında da ictimai kommunikasiyanın gücləndirilməsinə çalışdığını diqqətə çatdıran E.Cəfərli fikirlərinə belə davam edib: "Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının Qazaxıstanın Türküstan şəhərində keçirilən qeyri-rəsmi Zirvə görüşündə çıxışı zamanı dediyi kimi, Türk dünyası XXI əsrin nüfuzlu geosiyasi güc mərkəzlərindən birinə çevrilməlidir. Azərbaycan bundan sonra da Türk Dövlətləri Təşkilatının möhkəmləndirilməsi naminə səylərini əsirgəməyəcək.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin I Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərəncamı mühüm tarixi əhəmiyyətli sənəd kimi xüsusi məna daşıyır. Tarixdən məlumdur ki, I Türkoloji Qurultay türk xalqları arasında mədəni əlaqələrinin əsasını qoyub. Bu ilin iyun ayında Bakıda keçiriləcək “Türk dünyası həftəsi” önəmli hadisəyə çevriləcək.
Bugünkü Forumun məqsədi türk dövlətləri arasında yalnız mədəni, siyasi və iqtisadi əlaqələrin deyil, eyni zamanda, ictimai həmrəyliyin, humanitar əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xidmət etməkdir".
İctimai Birlik sədrinin sözlərinə görə, Türk dövlətlərində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları bir araya gətirən bu toplantı Türk dünyasının gələcəyi naminə vahid mövqenin, qlobal çağırışlara qarşı birgə fəaliyyət mexanizmlərinin formalaşdırılması baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qeyd olunub ki, Forum çərçivəsində keçirilən panel müzakirələrində diqqət çəkən Türk dövlətləri arasında humanitar əlaqələrin dərinləşdirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, ekoloji problemlər, informasiya təhlükəsizliyi, gənclərin və qadınların ictimai proseslərdə rolunun artırılması və s. aktual məsələlərlə bağlı səslənən təkliflər oldu.
Forumda türk dövlətlərindən olan tərəfdaş qurumlara QHT-lər üçün birgə qrant müsabiqələri elan etməyə çağırış səsləndi. Bu təşəbbüs ilk növbədə, Türk dünyasında vətəndaş cəmiyyəti institutları arasında institusional əməkdaşlığı gücləndirəcək. Birgə qrant müsabiqələri qardaş ölkələrin vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərini müştərək layihələr ətrafında birləşdirəcək.
Birgə qrant müsabiqələri innovativ ideyaların ortaya çıxmasına, regional layihələrin sayının artmasına və türk dövlətləri arasında yeni əməkdaşlıq şəbəkələrinin formalaşmasına şərait yarada bilər.
"Türkmənistan-Azərbaycan QHT-lərinin birgə forumunda Xəzərin o tayından gələn həmkarlarımızın çıxışı maraqla qarşılandı. Xəzəryanı dövlət olaraq ortaq maraqlarımız, ortaq problemlərimiz var. Qlobal iqlim dəyişikliyi su resurslarının azalmasına gətirib çıxarıb. Çaylarda su ehtiyatının tükənməsi, Xəzəri qidalandıran çayların hövzəsində yağıntılarn kəskin azalması dünyanın ən böyük gölü olan Xəzərdə su səviyyəsinin kəskin düşməsinə səbəb olub. Türkmənistanlı həmkarlarımız təklif edir ki, ekoloji məsələlər, özəlliklə Xəzərin problemləri birgə araşdırılsın. Bunun üçün qarşılıqlı səfərlər, birgə monitorinqlər çox vacibdir. Xəzərin o tayında yerləşən qardaş ölkədə yaşıl enerjiyə keçid istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Xüsusən Arkadağ şəhərində həyata keçirilən müasir “ağıllı şəhər” layihəsinin icrası zamanı ekoloji texnologiyalardan istifadə edilib. Bakıda Cənubi Qafqazın ən böyük Günəş enerjisi stansiyası işə salınıb. Qarşılıqlı səfərlər yaşıl texnologiyalar əsasında qurulan nəqliyyat infrastrukturunun təqdimatı, ekoloji şəhərsalma modelinin və müasir nəqliyyat həllərinin təşviqi, “yaşıl şəhər” konsepsiyasının beynəlxalq ictimaiyyətə tanıdılması baxımından çox önəmlidir”, - deyə E.Cəfərli diqqətə çatdırıb.
Müxbir - Göyçək Mahmudlu