Pandemiya avropalıların işində ciddi dəyişikliklər edib
Berlin, 7 mart, AZƏRTAC
Pandemiya sanki sovuşub və kədərli bir tarixə çevrilib. Lakin o, bizim bugünkü həyatımızda necə izlər qoyub?
AZƏRTAC xəbər verir ki, Almaniyada bir qrup sosioloq bu mövzuda araşdırma aparıb və maraqlı nəticələr əldə edib. Postpandemiya dövründə rəqəmsallaşma artıb, səyahətlərin sayı azalıb. Pandemiyanın doğurduğu dəyişikliklər qısaca belə ifadə edilə bilər. Bəs uzunmüddətli perspektivdə nə gözlənilir?
2020-ci il martın ortalarında insanların həyatında kəskin dəyişikliklər baş verdi: insanların təmaslarına gözlənilmədən məhdudiyyət tətbiq olundu, ofislər bağlandı. O vaxta qədər bir çox işçilər üçün “evdə ofis” rejimində işləmək, hətta onların işi nəzəri cəhətdən buna imkan versə də, ağlabatmaz hesab edilirdi. Videokonfranslar nadir hadisə idi, hətta telekonfranslar da tez-tez “texnoloji səbəblər üzündən” yarımçıq qalırdı. Üç il ərzində pandemiya hər şeyi dəyişdi: bir sıra hallarda mətbəx masası arxasında işləməkdən başqa seçim qalmırdı, videogörüşdə qışqırışan uşaqların səsi eşidilir, işgüzar səfərlərin sayı yox dərəcəsinə enirdi.
Pandemiya artıq sovuşub, lakin onun gətirdiyi bəzi “yeniliklər” qalıb.
Sosioloqların tədqiqatı göstərir ki, əməkdaşlar pandemiyadan əvvəlki ilə müqayisədə daha çox ev ofisində çalışmaq istəyir, lakin bu istək pandemiya dövründə olduğu qədər güclü deyil. Almaniyada ilk lokdaunlar başlayandan üç il sonra işçilər yenə evdə işləmələrinə icazə verilməsini gözləyirlər.
Hazırda “ev ofisi” məsələsi işəgötürənlərlə işçilər arasında danışıqların mövzusuna çevrilir. Son vaxtlar işçilərin 25 faizi “qısmən də olsa” evdə işləyiblər. Xidmətlər sahəsində bu göstərici xeyli çox - 36 faizə yaxındır. İKT mütəxəssisləri arasında ev ofisi xüsusilə populyardır (73,4 faiz), idarəçilik üzrə məsləhətçilərdə həmin göstərici 71,7 faizə, reklam və marketinq araşdırmaları ilə məşğul olan işçilər arasında 55,2 faizə bərabərdir.
Mehmanxana və restoran biznesində əks vəziyyət müşahidə olunur. Bu da təəccüblü deyil, çünki bu kateqoriyaya aid işçilərin “ev ofisi” rejimində çalışması artıq qeyri-mümkündür.
Uzunmüddətli perspektivdə mobil işə necə yanaşmaq məsələsinin həlli modelini hər bir şirkət özü tapmalıdır. Çox güman ki, hibrid modellər populyarlaşacaq. Məsələn, iş həftəsinin bir hissəsi evdə, digər hissəsi ofisdə keçirilə bilər. Lakin rəqəmsallaşmanın işə getməməyə imkan verməsinə baxmayaraq kassirlər, ofisiantlar, tibb bacıları və inşaatçılar evdə işləyə bilməzlər. Hüquqi baxımdan, xüsusən Aİ hüdudlarından kənarda, distant iş halında vergi öhdəlikləri ilə bağlı suallar çoxdur.
Pandemiya əməyin rəqəmsallaşmasına da təkan verib. Bir sıra ofislərdə rəqəmsal avadanlıq əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırılıb. Məsələn, “Microsoft Teams” və ya “Zoom” kimi proqram əlavələri yüksək dərəcədə təkmilləşdirilib. Rəqəmsal ofislərin indeksinə görə, şirkətlərin 72 faizində onlayn-müşavirələr və videokonfranslar “tez-tez” və ya “çox tez-tez” tətbiq edilib. 2020-ci ilin may ayında bu göstərici 61 faiz, 2018-ci ilin mart ayında isə cəmi 48 faiz idi.
Eyni zamanda, pandemiya günlərində ev ofisləri və videokonfranslar sürətlə populyarlaşıb, işgüzar səfərlərin sayı azalıb. Son aylarda bu tədbirlərin yenidən həyatımıza qayıtması müşahidə olunur, lakin aviadaşımalar sahəsində pandemiyadan əvvəl mövcud olan şərtlər tam bərpa olunmayıb. 2019-cu ildə təqribən 15 milyon sərnişin Almaniyada minik dəyişdiyi halda, 2021-ci ildə onların sayı 2 milyon, 2022-ci ildə 4 milyon olub. Ölkədaxili minikdəyişmə reyslərini də nəzərə alsaq, proqnozlara görə 2023-cü ilin yayında belə sərnişinlərin sayı 2019-cu ildəki sərnişinlərin ümumi sayının 57 faizinə bərabər olacaq.
Beynəlxalq aviadaşımalar sahəsində vəziyyət bir qədər yaxşıdır. Keçən il Almaniya aeroportlarında sərnişinlərin sayı 2019-cu ilin müvafiq göstəricisinin 66 faizinə bərabər olub.
Şirkətlərin səfərlərə münasibəti çox dəyişib. İndi işgüzar səfərlər üçün çox vaxt dəmir yolundan istifadə edilir. Son 12 ayda biznes-müştərilər üçün “BahnCard” tipli dəmiryol biletlərinin satışı ikiqat artıb. Səyahətçilər bu biletlərlə gediş haqqı ödənilməsində 25 və ya 50 faiz güzəşt əldə edirlər.
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Berlin
Bölmənin digər xəbərləri
