RUMINİYA PREZİDENTİ İON İLİYESKUNUN NİTQİ
Hörmətli qonaqlar!
Bugünkü tədbir cənab İlham Əliyevin Rumıniyaya səfərinin tərkib hissəsidir. Bu, bir daha bizim aramızdakı münasibətləri nümayiş etdirir.
Heydər Əliyev yeni, müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı idi. O, ilk növbədə, xalqını sevən, onun maraqlarını müdafiə edən və Azərbaycanı yeni dövlət statusuna qovuşduran vətənpərvər insan idi. Eyni zamanda, o, Azərbaycan dövlətinin uğurlarını təmin etmişdir. Heydər Əliyev TRASEKA layihəsinin də müəllifidir. Bu, elə bir layihədir ki, Avropa və Asiya ölkələrini birləşdirən Böyük İpək yolunu təkrar edir.
Mən Heydər Əliyevlə 1993-cü ildə tanış olmuşam. Onda Azərbaycan xeyli çətin vəziyyətdə idi. Çeçenistanda baş verən hadisələr, Qroznıdan keçən yolların bağlanması dünyaya əsas çıxışının Rusiyadan olduğu Azərbaycan üçün böyük problemlər yaratmışdı. O zaman münaqişə zonalarından kənarda olan bir yolun seçilməsi ideyası meydana çıxdı. Bu məsələ həm də regional və qlobal xarakter daşıyırdı.
Bizim ətrafımızda cəmi üç regionda neft və qaz ehtiyatları vardır. Birinci zona ənənəvi Yaxın Şərq regionudur ki, buradan neftin və qazın nəqli Aralıq dənizi vasitəsilə həyata keçirilir. Bu yol vaxtilə Britaniya və Fransa tərəfindən yaradılmışdı, sonradan isə ABŞ şirkətlərinin nəzarətinə keçmişdir. Başqa bir zona isə İkinci Dünya müharibəsindən sonra meydana çıxmış Rusiyanın Sibirdəki yataqlarıdır. Buradan çıxarılan neft isə Şimal marşrutu ilə Belarus və Polşa ərazisindən nəql olunurdu.
Artıq üçüncü bir zona da yaranmışdır ki, bu da Bakı zonasıdır. Lakin Xəzər dənizi hövzəsinin neft ehtiyatları ilə zəngin olmasına baxmayaraq, onların nəqli üzrə marşrut yox idi və bu ölkələr Şimal dəhlizindən istifadə etməyə məcbur idilər. Ona görə də Xəzər neftinin dünyaya və Avropaya birbaşa çıxışını təmin etmək üçün yeni marşrut yaradılması zərurəti meydana gəldi. Bunun üçün Gürcüstan, Qara dəniz limanları və Rumıniyanın dəmir yolu xətti bu marşruta daxil edilə bilərdi. Bu, eyni zamanda həm də Avropa və Asiya arasında mövcud olmuş qədim İpək yolunun bərpası demək idi. Bu ideya Prezident Heydər Əliyev tərəfindən irəli sürüldü və sonradan TRASEKA proqramı şəklində meydana çıxdı. Rumıniya da belə bir layihənin meydana çıxmasını dəstəklədi və onun daha geniş miqyasda həyata keçirilməsində səylərini əsirgəmədi. Hələ ki, siyasətçilər tərəfindən meydana atılan bir çox problemlər mövcuddur. Layihə hələ də qüvvəsində qalır və onunla maraqlanan dövlətlərin diqqət mərkəzindədir. Bu layihə Gürcüstan vasitəsilə bizim ölkələrimizi birləşdirir və güman edirəm ki, gələcəkdə daha da konkretləşdiriləcəkdir. Bu ideyadan çıxış edərək, ikitərəfli əlaqələr haqqında da danışa bilərdim. Yəni, Prezident Heydər Əliyevin Buxarestə və mənim Bakıya səfərlərim haqqında geniş danışmaq olardı. Budur, artıq Prezident İlham Əliyev də Buxarestdə səfərdədir və bu, bizim ikitərəfli münasibətlərimizin gələcək təməli rolunu oynayacaqdır.
Bu gün büstün açılışı mərasimində iştirak edərək, mən öz hörmətimi ifadə etmək istəyirəm. Mən bundan çox məmnunam.
Bölmənin digər xəbərləri
