RUSİYA PREZİDENTİ VLADİMİR PUTİNİN NİTQİ
Əziz dostlar!
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Sizin forumun qonağı olmaq dəvətinə görə Ümumrusiya Azərbaycan Konqresinin rəhbərliyinə təşəkkür edir, onun həm rusiyalı iştirakçılarını, həm də bizə dost olan Azərbaycandan Moskvaya gəlmiş bütün qonaqlarını salamlayıram.
Mən bəri başdan iki məqamı vurğulamaq istərdim. İlk növbədə, Rusiyada biz Azərbaycan icmasını dövlətlərimiz arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinin mühüm amili hesab edirik, onun təşəbbüsləri həm siyasi əməkdaşlığımızın, həm də işgüzar əməkdaşlığımızın xeyrinədir. İkincisi, biz hamımız bilirik ki, - mən burada yüksək üslubda danışmaq istərdim, - Konqres Azərbaycan xalqının görkəmli oğlu və ölkəmizin, Rusiyanın səmimi, həqiqətən səmimi dostu Heydər Əlirza oğlu Əliyev tərəfindən yaradılmışdır. Bizim hamımızın sevdiyi və hörmət etdiyi insanın oğlunun – Azərbaycan Prezidentinin burada olmasının nəinki ciddi rəmzi mənası var, həm də xalqlarımız arasında münasibətlərin varisliyinə, ən səmimi dostluğa və tərəfdaşlığa sübutdur.
Əziz dostlar, yüzilliklər ərzində Rusiya və Azərbaycan xalqlarının, mübaliğəsiz, ümumi tarixi taleyi olmuşdur. Biz, necə deyərlər, bir ailədə birlikdə işləmiş və yaşamışıq, çətin anlarda bir-birimizi daim dəstəkləmişik. Gələn il ümumi böyük bayramımızı – Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 60 illiyini də birlikdə qeyd edəcəyik. Azərbaycan xalqının Böyük Vətən müharibəsi cəbhələrində vuruşmuş yarım milyondan çox oğul və qızının hünərləri haqqında xatirə Rusiyada daim yaşayacaqdır. Biz qələbə üçün neft mədənlərindən strateji yanacaq göndərmiş, ordunu silah, döyüş sursatı, ərzaq ilə təchiz etmiş arxa cəbhə işçilərinin fədakar əməyindən də yaxşı xəbərdarıq. Müharibədən sonrakı illərdə Bakı neftçiləri Sibirin yataqlarının işlənilməsinə kömək etmiş, ölkənin güclü yanacaq-energetika kompleksinin əsaslarını qoymuşlar. On minlərlə rusiyalı mütəxəssis isə Azərbaycanın istehsal, aqrar potensialını möhkəmləndirmiş, yeni ali məktəblər və elmi mərkəzlər yaradılmasına kömək etmişlər.
Rusiyada ürəkdən istəyirlər ki, Azərbaycan sabit, təhlükəsiz, iqtisadi cəhətdən güclü dövlət olsun. Yalnız iqtisadi cəhətdən müstəqil ölkələr nüfuzlu, Rusiya üçün çox vacib olan müstəqil və deməli, xalqlar arasında mehriban qonşuluq, qarşılıqlı hörmət və dostluq siyasəti formalaşdıra və həyata keçirə bilərlər. Rusiya da məhz belə ölkələrlə qonşu olmaq istəyir, Rusiya Azərbaycanın məhz belə olmasını istəyir. Əminəm ki, biz böyük zəhmət və qan bahasına əldə edilmiş mehriban qonşuluq və əməkdaşlıq kimi çox dəyərli nailiyyətimizi qoruyub saxlamalı və inkişaf etdirməliyik, xalqlarımızın nümayəndələri üçün hər cür şərait yaratmalıyıq, əlimizdən gələni etməliyik ki, Azərbaycanda yaşayan ruslar və Rusiyada yaşayan azərbaycanlılar özlərini rahat hiss etsinlər. Bütün bunlar xalqlarımızın həm indiki firavanlığının, həm də gələcək tərəqqisinin çox mühüm amilləridir.
Sizin Konqres Azərbaycan diasporunun tanınmış və nüfuzlu təşkilatıdır. Siz mədəni-maarifçilik fəaliyyəti ilə məşğul olursunuz, sosial uyğunlaşma proqramlarına kömək edirsiniz, bir çox başqa istiqamətlərdə çalışırsınız. Biz də Rusiya cəmiyyəti həyatının bütün sahələrinə Azərbaycan diasporunun töhfəsini yüksək qiymətləndiririk. Bir məsələni də qeyd etmək istəyirəm. Ən böyük və bayaq dediyim kimi, təşəbbüskar diasporlardan biri olan Azərbaycan diasporunun həyat və fəaliyyəti ilə bağlı məsələlər həmişə ikitərəfli siyasi dialoqun diqqət mərkəzindədir. Bununla əlaqədar bu iki dövlətdə vətəndaşların təhsil alması və işləməsi və əlbəttə ki, zəngin milli ənənələrin qarşılıqlı surətdə inkişafı, doğma dilin, doğma mədəniyyətin öyrənilməsi üçün geniş, bərabər hüquqlu imkanlar yaradılmasını mühüm strateji vəzifə hesab edirəm. Bunun üçün isə, ilk növbədə, biz birlikdə miqrasiya və əmək münasibətlərinin müasir hüquqi bazasını formalaşdırmalıyıq. Etnik münasibətlər məsələsinin həllinə diasporun nümayəndələrini cəlb etmək də bu gün mühüm vəzifələrdən biridir. Təkcə dövlət orqanları deyil, cəmiyyət də əcnəbilərə nifrətin və dini dözümsüzlüyün hər cür təzahürlərinə dərhal öz münasibətini bildirməli, məişət səviyyəsində millətçiliyin hələ də rast gəlinən təzahürləri ilə qətiyyətlə mübarizə aparmalıdırlar.
Rusiyada da, Azərbaycanda da xalqların qarşılıqlı hörmət, millətlərarası və konfessiyalararası həmrəylik ənənələrini qoruyub saxlayırlar. Sizin Konqres də digər ictimai, dini, maarifçilik təşkilatları ilə bir yerdə bu işə öz ciddi töhfəsini verə bilər.
Bir daha qeyd edirəm ki, bu işin səmərəliliyi Konqresin ölkəmizin həm vətəndaş cəmiyyəti təsisatları ilə, həm də dövlət hakimiyyəti orqanları ilə qarşılıqlı fəaliyyətindən çox asılıdır.
İqtisadi əməkdaşlığımız haqqında da bir neçə söz demək istərdim. İndi əlaqələr – Rusiya və Azərbaycan müəssisələri arasında əvvəlki əlaqələr fəal surətdə bərpa edilir və yeni kooperasiya əlaqələri meydana gəlir. Sərmayələrin həcmi artır, regionların xətti ilə birbaşa əlaqələr genişlənir. 2003-cü ildə qarşılıqlı əmtəə dövriyyəsi təxminən 40 faiz artaraq, yarım milyard dollardan çox olmuşdur. Lakin hər iki ölkənin hökumətləri bu müsbət meyli nəinki möhkəmlətməli, həm də mütləq irəliləməlidirlər. Onlar Rusiyanın və Azərbaycanın işgüzar mənafelərinin üçüncü ölkələrin bazarlarında irəliləməsinə qarşılıqlı köməyin yolları barədə düşünməlidirlər.
Nəhayət, bizim münasibətlərimizdə mədəni və humanitar əməkdaşlıq xüsusi yer tutmalıdır. Mədəniyyət günlərinin, teatrların və musiqi kollektivlərinin qastrollarının keçirilməsi, digər yaradıcılıq layihələri iki xalqın bir-birinin həyatı barədə biliklərini zənginləşdirir. Zənnimcə, siz bununla razılaşarsınız ki, bu, indi – müstəqil dövlətlər kimi inkişaf etdiyimiz bir dövrdə xüsusilə vacibdir. Əlbəttə ki, elmi əlaqələrin, gənclər, təhsil mübadilələrinin, birgə idman yarışları keçirilməsinin olduqca böyük əhəmiyyəti var. Bütün bunlar siyasi dialoq üçün, tərəfdaşlığımızı möhkəmlətmək üçün ciddi bazadır. Bütün bunlar dövlətlərarası münasibətlərin inkişafı üçün əlverişli mühit yaradır.
Əminəm ki, sizin Konqres, ümumən, Azərbaycan diasporu iqtisadi, işgüzar əməkdaşlığımızın səmərəliliyini nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəltməyə, humanitar əlaqələrin inkişafına, dövlətlərimiz arasında münasibətlərdə etimad ruhunun möhkəmlənməsinə ciddi təsir göstərməyə qadirdir.
Hörmətli dostlar, biz başqa bir məsələni də unutmamalıyıq. Tərəfdaşlığımızın səmərəliliyi Müstəqil Dövlətlər Birliyində müsbət proseslərin gedişinə birbaşa təsir göstərir. Ölçülüb-biçilmiş xarici siyasət xətti, bir çox məsələlərdə vahid mövqelər beynəlxalq aləmdə işimizin səmərəsini yüksəldir, dünyada Rusiyanın da, Azərbaycanın da nüfuzunu, onların əhəmiyyəti və rolunu yüksəldir. Bundan başqa, biz beynəlxalq terrorizmlə mübarizədə səngərin bir tərəfindəyik. Bu bəla vətəndaşlarımız üçün, bütün Avrasiya məkanı üçün real təhlükə törədir. Ölkələrimizdə bu təhlükənin nə demək olduğunu yaxşı bilirlər. Odur ki, ümumi vəzifəmiz həqiqi antiterror tərəfdaşlığını gücləndirməkdən, terrorçular və onların əlaltıları üçün əlverişli mühit olan millətçiliyin və ekstremizmin hər cür təzahürlərinin qarşısını qətiyyətlə almaqdan ibarətdir.
Daha bir vəzifəni xüsusi qeyd etmək istərdim. Rusiya və Azərbaycan Qafqazda ziddiyyətlərin mürəkkəb və qarışıq düyününü açmaqda sıx əməkdaşlıq edirlər. Bizim ölkəmiz bu bərəkətli diyarın sülh və sabitlik şəraitində inkişafında olduqca maraqlıdır. Bu strateji məqsədə nail olmaq üçün biz sülhyaratma danışıqları sahəsində aktiv fəaliyyətimizi davam etdirmək, onu sizinlə və MDB üzrə digər tərəfdaşlarımızla birlikdə davam etdirmək niyyətindəyik.
Bugünkü Rusiyada M.Maqomayevin, İbrahimbəyovlar kimi yazıçıların və teatr xadimlərinin, rəssam T.Salahovun yaradıcılığını yüksək qiymətləndirir və sevirlər. Biz Salmanov, Məmməd Əliyev kimi alimlərin vətənin elmə verdikləri ciddi töhfələri bilirik. Bu adamların adları və nailiyyətləri, mübaliğəsiz demək olar ki, həm Rusiyanın, həm də Azərbaycanın, rus və Azərbaycan xalqlarının fəxridir. Əminəm ki, ölkəmizin digər vətəndaşları kimi, Rusiyada yaşayan azərbaycanlılar da Rusiyanın möhkəmlənməsinə, onun beynəlxalq nüfuzunun və statusunun yüksəlməsinə bundan sonra da kömək edəcəklər.
Mən sizin qurultayınıza səmərəli iş və uğurlar, bütünlükdə Azərbaycan Konqresinə dövlətlərimizin rifahı naminə, Azərbaycanın və bütün Azərbaycan xalqının tərəqqisi naminə yeni təşəbbüslər arzulayıram.
Çox sağ olun!