Bakı, 15 may, AZƏRTAC

AZƏRTAC xaricdə yaşayan və fəaliyyət göstərən azərbaycanlı həmvətənlərimizlə müsahibələr silsiləsini davam etdirir. Bugünkü həmsöhbətimiz Londonda yaşayan, fəal konsert fəaliyyəti ilə məşğul olan və “British European Azerbaijani School”a rəhbərlik edən skripka ifaçısı Səbinə Rakçeyevadır.

O, peşəkar orkestr musiqiçisi, Almaniyadakı Beynəlxalq Gənclər Kamera Orkestrinin konsertmeysteri və “UBS Verbier” orkestrinin yaradıcılarından biridir. Bakıda keçirilən “İlin ən yaxşı skripka ifaçısı” müsabiqəsinin qalibi olan sənətçi, həmçinin Nyu-Yorkda “International House” tərəfindən təsis edilən Qarşılıqlı Anlaşma Fondunun “Resident-Artist” mükafatının ilk laureatı və Juilliard Schoolna qəbul olunan ilk azərbaycanlıdır.

O, 40-dan çox ölkədə Avropa Komissiyası, Azərbaycan, Rusiya və Rumıniya prezidentləri, BMT Baş katibi, Lixtenşteyn şahzadəsi və Britaniya Kral ailəsinin üzvləri qarşısında çıxış edib. 2011-ci ildə onun ansamblı “UnVeiled” albomunu təqdim edib. S.Rakçeyeva həmçinin yeni tanqo janrına həsr olunmuş “Encuentro” albomunu buraxan “DECO” ansamblının təsisçilərindəndir.

Sənətçinin fəaliyyəti ifaçılıq sənəti ilə məhdudlaşmır. O, Avropa Mədəniyyət Parlamentinin üzvü, SOAS-da (London Universiteti) mədəni diplomatiya üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş mütəxəssisdir. O, Avropa Azərbaycan Cəmiyyətində və “Arts Global” Fondunda mədəniyyət məsələləri üzrə müşavir kimi fəaliyyət göstərib.

– Səbinə xanım, Siz Londonda yaşayırsınız, amma Azərbaycan mədəniyyəti ilə fəal əlaqəni qoruyursunuz. Bu sizin üçün nə dərəcədə vacibdir?

– Mən təxminən 20 ildir Londonda yaşayıram. Bundan əvvəl ABŞ-də və kontinental Avropada təhsil almaq və yaşamaq imkanım olub. Bu təcrübə mənə müxtəlif mədəniyyətləri müqayisə etməyə və qiymətləndirməyə şərait yaradıb.

Ömrümün yarıdan çoxunu Qərbdə keçirməyimə baxmayaraq, Vətənimlə əlaqə həyatımın ən vacib hissələrindən biridir. Londonda çoxmədəniyyətli mühitdə yaşasam da, kimliyimi qorumağa məhz Azərbaycan mədəniyyəti kömək edir. Bu əlaqə yalnız musiqidə deyil, dilimizdə, adət-ənənələrimizdə və sosial çevrəmdə də özünü göstərir.

Yaradıcılıq yolumun əvvəlində yeni mədəniyyətə daxil olmaq həm peşəkar, həm də emosional baxımdan mənim üçün vacib idi. Mən Sovet İttifaqının tərkibində olmuş Azərbaycanda doğulmuşam və ilk musiqi təhsilim klassik Qərb və rus musiqisi üzərində qurulmuşdu. Yəqin ki, Qərbdə təhsil almaq istəyim də buradan yaranmışdı.

Juilliard məktəbinə qəbul olunan ilk azərbaycanlı tələbə olmaq mənim üçün böyük şans idi. Bu, mənə dünyanın ən yaxşı müəllimləri və musiqiçiləri ilə işləmək imkanı verdi.

– Çıxışlarınız zamanı Azərbaycan musiqisini də ifa edirsinizmi?

– Bəli, proqramlarıma mütləq Azərbaycan musiqisini daxil edirəm. Hər şey illər əvvəl məktəbimdə keçirilən Beynəlxalq Musiqi Günündə məndən Azərbaycan musiqisi ifa etməyimi xahiş etdikdə başladı. Mən “Laçın” xalq mahnısını aranjiman etdim və tamaşaçıların emosional reaksiyası məni çox təsirləndirdi.

Artıq uzun illərdir ki, çıxışlarımı Azərbaycan mədəniyyəti və musiqisi haqqında qısa təqdimatla müşayiət edirəm və bu, auditoriyanın əsərləri daha dərindən qəbul etməsinə kömək edir.

Avropa auditoriyası musiqimizi böyük maraq və səmimiyyətlə qarşılayır. Bir çoxları üçün muğam və xalq melodiyaları yeni səslənir və onlar bu musiqidə dərin emosional bir dünya kəşf edirlər.

Xüsusilə Alim Qasımov kimi sənətkarların fəaliyyəti nəticəsində artıq Avropanın iri festivallarını Azərbaycan musiqiçiləri olmadan təsəvvür etmək çətindir.

Çox zaman konsertlərdən sonra tamaşaçılar mənə yaxınlaşıb musiqimizə heyran olduqlarını bildirirlər, hətta muğamı öyrənmək üçün Azərbaycana gəlmək istədiklərini deyirlər.

– “Encuentro” albomunuz və yeni tanqo janrı haqqında nə deyə bilərsiniz?

– Yaradıcılıq insanı daim yeni ideya və layihələr axtarmağa sövq edir. Elə oldu ki, bir neçə il əvvəl tanqo janrını öyrənmək istədim və mən “Deco Ensemble” qrupunu yaratdım, onunla bir neçə il əməkdaşlıq etdim.

Nuevo Tango, XX əsrin ikinci yarısında Argentina tanqosunun təkamülü kimi ortaya çıxan bir janr və rəqs üslubudur. Onun yaradıcısı haqlı olaraq Buenos-Ayresdən olan bəstəkar Astor Piazzolla hesab olunur. O, dahiyanə olaraq klassik və caz elementlərini əlavə edərək tanqoda birləşdirib, onu yeni, daha mürəkkəb harmoniyalarla zənginləşdirmişdir. Piazzolla ilə tanqonun musiqili Olimpə yüksəlişi başladı. Bu gün onun musiqisi dünyanın ən nüfuzlu məkanlarında ən peşəkar musiqiçilər tərəfindən ifa olunur.

“Encuentro” albomu yaradıcılıq axtarışımın və əvvəlki “UnVeiled” albomumun bir növ davamıdır. “Encuentro” adı “görüş” kimi tərcümə olunur və bu, layihənin mahiyyətini: müxtəlif mədəniyyətlərdən və janrlardan olan musiqiçilər tərəfindən ifa edilən musiqi ənənələrinin qarışığını əks etdirir. Bu albomda biz məhz bu dərinliyi üstəgəl müasir səsi çatdırmağı çalışırdıq.

– Siz həm də Azərbaycan bazar günü məktəbinin rəhbərlərindən birisiniz. Bu qərara necə gəldiniz?

– Uzun illər intensiv ifaçılıq fəaliyyətindən sonra daha geniş ictimai və mədəni fəaliyyətlə məşğul olmaq istədim. Londona köçməyim də mədəni diplomatiya üzrə doktorluq işimlə bağlı idi.

İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə Böyük Britaniyada diasporumuz daha da fəallaşdı və birləşdi. Londonda əvvəllər də məktəb fəaliyyət göstərirdi, lakin dili və mədəniyyəti gələcək nəsillərə ötürmək məqsədilə onu yenidən açmaq təbii qərar oldu.

Diaspor üçün bu fəaliyyət xüsusilə vacibdir. Uşaqlar fərqli mühitdə böyüyürlər və onların öz köklərini tanımaları, bir-biri ilə əlaqə saxlamaları çox önəmlidir.

– Bu fəaliyyəti genişləndirmək planlarınız varmı?

– Londonda Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin yaradılmasını çox istərdim. İnanıram ki, belə bir mərkəz həm diasporun birləşdirilməsi, həm də zəngin mədəni irsimizin xaricdə tanıdılması üçün mühüm platformaya çevrilə bilər.

– Həyatda və yaradıcılığınızda sizə kömək edən əsas Azərbaycan xüsusiyyəti nədir?

– Məncə, bu, emosionallıq, səmimiyyət, qonaqpərvərlik və tolerantlıqdır.

Mədəniyyətimiz istiqanlılıq, açıqlıq və paylaşmaq bacarığı ilə seçilir. Xaricilər bunu dərhal hiss edir və heyranlıqlarını bildirirlər. Bu xüsusiyyətlər bizim musiqimizdə də əks olunur — ifanın emosional gücündə və dinləyici ilə əlaqə qurmaq istəyində.

Ölkəmi və mədəniyyətimi təmsil etmək mənim üçün hər zaman böyük qürur və xoşbəxtlikdir.

_{Müəllif – Anara Axundova}