Bakı, 6 iyun, AZƏRTAC

Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti (XRİTDX) tərəfindən “Dövlət qurumları İT rəhbərlərinin IV Zirvə Toplantısı” keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir dövlət qurumlarının informasiya təhlükəsizliyi üzrə rəhbər heyəti arasında təcrübə mübadiləsi aparmaq və qurumlararası kommunikasiyanı gücləndirilmək məqsədilə Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti tərəfindən mütəmadi təşkil edilir. Tədbirdə 73 dövlət qurumundan 100-dən artıq nümayəndə iştirak edib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin baş idarə rəisi Azər Əhədov bildirib ki, Azərbaycanın İKT sahəsindəki fəaliyyəti məhz ümummilli lider Ulu Öndər Heydər Əliyevin böyük uzaqgörənliklə müəyyənləşdirdiyi strateji xətt üzrə uğurla davam etdirilir və bu gün informasiya texnologiyalarının əhəmiyyəti və onlardan geniş istifadənin vacibliyi ölkə prezidenti İlham Əliyevin xüsusi diqqətində olan məsələlərdəndir.

“Texnologiyanın sürətli inkişafı dövründə kibertəhlükələr getdikcə daha mürəkkəb və geniş vüsət alır. Biz dövlət qurumlarına, özəl şirkətlərə, hətta ayrı-ayrı şəxslərə kiberhücumların sayının artdığını görürük. Etibarlı və təhlükəsiz rəqəmsal ekosistemi yaratmaq üçün qüvvələr birləşdirilməlidir. Kibertəhlükələr haqqında dövlət qurumları, media subyektlərinin nümayəndələri və ictimaiyyətin məlumatlılığının artırılması məsələsi də eyni dərəcədə önəmlidir. Hər birimiz rəqəmsal dünyada hansı risklərin mövcud olduğunu, özümüzü və məlumatlarımızı necə qoruya biləcəyimizi başa düşməliyik. İlk növbədə, dövlət qurumlarının kibersavadlılığının artırılması uğurlu hücumların sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa və ümumi təhlükəsizliyi gücləndirməyə kömək edəcək. Ötən il Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti ilə Rumıniyanın İnformatika üzrə Milli Tədqiqat və İnkişaf İnstitutu arasında imzalanan Anlaşma Memorandumuna əsasən kiberdiplomatiya üzrə beynəlxalq konfransın regional təmsilçiliyi Dövlət Xidmətinə verilib və cari ilin 25 sentyabr tarixində “Kiberdiplomatiya üzrə Beynəlxalq Konfrans”ın Azərbaycanda keçirilməsi qərara alınıb”, - deyə Azər Əhədov əlavə edib.

Tədbirdə çıxışı zamanı Naxçıvan Muxtar Respublikasının rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini - nazir vəzifəsini icra edən Rahid Ələkbərli bildirib ki, İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları (İKT) sahəsində, rəqəmsallaşma, kibertəhlükəsizlik, informasiya təhlükəsizliyi istiqamətində vacib məsələlərdən biri odur ki, Azərbaycan yeni kibermüharibələrə hazır olmalıdır: “44 günlük müharibədən fərqli olaraq kibermüharibədə təkcə coğrafi deyil, dünya nəhəngləri belə birbaşa olaraq bizim qapımızın astanasında pusqudadırlar. Düşünürəm ki, bu, kifayət qədər ciddi bir məsələdir və zirvə iştirakçılarının bu istiqamətdə dəstək verməsinə ehtiyac var”.

Naxçıvanda həyata keçirilən layihələr barədə məlumat verən R.Ələkbərli bildirib ki, Türkiyə ilə sərhəddən, Sədərəkdən Ordubada qədər Naxçıvan şəhəri və Şahbuz da əhatə olmaqla fiber-optik magistral işlərinin I mərhələsi yekunlaşıb: “Artıq inşaat işlərinin satınalınması işləri başa çatıb. Bu, kifayət qədər ciddi layihədir. Hazırda mövcud infrastruktura alternativ infrastrukturun tikintisi nəzərdə tutulur. Söhbət 16 terabit saniyə tutumu daşıya biləcək infrastrukturdan gedir. Bu tutum təkcə Naxçıvan Muxtar Respublikası üçün deyil, həm də regional və beynəlxalq tranzit trafiklərinin daşınması üçün hesablanıb. Layihənin inkişafı üzrə ayrılan büdcə 4 milyon manata yaxındır və demək olar ki, xərclənib”.

R.Ələkbərli əlavə edib ki, digər önəmli məsələ Data Mərkəzin tikintisi layihəsidir: “Bu, bizim təxirəsalınmaz layihələrimizdəndir. Layihə dövlət proqramı çərçivəsində həyata keçirilir. Artıq satınalma işlərinin bir hissəsi həyata keçirilib. Layihələndirmə işləri yekunlaşıb, sənədləri ekspertizaya təqdim etmişik. Tezliklə Data Mərkəzin təməlqoyma mərasimi keçiriləcək”.

Azərbaycan Respublikası Prezident Administrasiyasının Qeyri-hökumət təşkilatları ilə iş və kommunikasiya şöbəsinin Rəqəmli media ilə iş sektorunun müdiri Elmir Vəlizadə çıxışında bildirib ki, “Dövlət qurumları İT rəhbərlərinin Zirvə Toplantısı” kimi tədbirlərin keçirilməsi çox müsbət haldır. Tədbirin keçirilməsinə görə Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinə təşəkkürünü bildirən Elmir Vəlizadə bu il bu tədbirin ikinci dəfə keçirildiyini xatırladıb.

“Hər bir dövlət qurumunun informasiya təhlükəsizliyi dövlət təhlükəsizliyi əməkdaşlarının fəaliyyətindən asılıdır. Dövlət qurumlarının əməkdaşlarının qarşısında bu istiqamətdə qoyulan əsas vəzifələrdən biri daha səmərəli və effektiv xidmət göstərmələridir. Fevralda keçirilən prezident seçkilərində İlham Əliyevin növbəti müddətə Prezident seçilməsi qarşımıza önəmli vəzifələr qoydu. Əsas məsələlərdən biri də texnoloji inkişafdır. Bu gün istər sənaye, istərsə hərbi sənaye, ümumilikdə hərbi sahədə texnoloji inkişaf böyük önəm daşıyır. İkinci Qarabağ müharibəsi və lokal xarakterli antiterror tədbirləri zamanı da texniki vasitələr sayəsində minimum itki verdik. Texnoloji inkişafa nail olmaq üçün dövlət siyasəti yetərli deyil. Burada vacib məsələlərdən biri kadr hazırlığıdır. Kadr hazırlığı olmadan texnoloji inkişaf fayda verməyəcək. Bu istiqamətdə son 1-2 ildə böyük inkişafı müşahidə edirik. Son illərdə minlərlə Azərbaycan gənci təlimlərdən keçib. Dövlət və özəl sektor, cəmiyyət bu sürət və inkişafa hazır olmalıdır, əks halda geridə qalacağıq. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı sarsılmaz olan elə daşları tərpətdik ki, bizdən əl çəkməyəcəklər. Texnoloji inkişafa nail olmasaq, on minlərlə azərbaycanlı bu işlərə cəlb olunmasa, biz geridə qala bilərik. Bütün qurumlar bunu vəzifə kimi bilməlidirlər. Dövlət qurumlarından xahişimiz və tələbimiz budur ki, bundan sonrakı fəaliyyətdə daha da səfərbər olsunlar”, - deyə Elmir Vəlizadə əlavə edib.

Sonra XRİTDX-nin idarə rəisi Tural Məmmədov “Dövlət qurumlarında informasiya təhlükəsizliyi vəziyyəti, yeniliklər və planlar” mövzusunda təqdimatla çıxış edib. Tural Məmmədov bildirib ki, “Azərbaycan Respublikasının informasiya təhlükəsizliyi və kibertəhlükəsizliyə dair 2023–2027-ci illər üçün Strategiyası”nda göstərilmiş tədbirlər planının icra prosesinin monitorinqi və nəzarətini həyata keçirmək məqsədilə Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti xüsusi bir platforma yaradıb.

Son 5 ayda ölkəmizdə kibertəhdidlərlə bağlı artım müşahidə olunduğunu diqqətə çatdıran T.Məmmədov qeyd edib ki, bu təhdidlərin artımı həm rəqəmsal transformasiyanın artması, həm informasiya sistemlərinin say olaraq artması, həm də yeni texnoloji inkişafla bağlıdır: “Yeni texnoloji inkişaf, həmçinin yeni təhlükələr də gətirir. Bu təhlükələrdən irəli gələn bir sıra təhdid maddələrinin ön plana çıxması nəticəsində, informasiya sistemlərində boşluqlar aşkarlanır. Bu boşluqlar hesabatlar şəklində dövlət qurumlarına göndərilir və eyni zamanda müvafiq tövsiyələr hesabatlarda öz əksini tapır. Lisenziyasız proqram təminatlarının istifadəsi çoxsaylı məlumatların ələ keçirilməsinə və satılmasına gətirib çıxarır. Bununla bağlı dövlət qurumlarına məktublar göndərilir”.

Daha sonra tədbirin əsas tərəfdaşlarından olan KMPG şirkətinin Kibertəhlükəsizlik Xidməti rəhbəri Ümit Yalçın Şen “Müəssisələrdə daxili informasiya təhlükəsizliyi auditi beynəlxalq təcrübəyə əsasən necə aparılmalıdır?” mövzusunda təqdimatla çıxış edib.

Tədbir yeni təhdidlər, onların həll yolları və dövlət qurumlarının üzləşdikləri problemlərin müzakirəsi ilə davam edib.