“AZƏRENERJİ” SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN PREZİDENTİETİBAR PİRVERDİYEVİN ÇIXIŞI
Hörmətli mərasim iştirakçıları,
Xanımlar və cənablar!
Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin əsəri olan müstəqil dövlətimizin sosial-iqtisadi inkişafında keyfiyyətcə yeni bir dövr başlanmışdır. Ulu öndərimizin yaratdığı möhkəm bünövrə üzərində aparılan genişmiqyaslı, möhtəşəm quruculuq işləri sayəsində Azərbaycan zəngin və çiçəklənən bir ölkəyə çevrilməkdədir. Möhtərəm cənab Prezident, iqtisadi artım sürətinə görə ölkəmizin dünyada lider olması, Avropanın enerji təhlükəsizliyinə öz töhfəsini verməsi Sizin qətiyyət və ardıcıllıqla davam etdirdiyiniz Heydər Əliyev siyasi xəttinin təntənəsidir. Bu nailiyyətlər dövlətimizin və xalqımızın gələcəyinə möhkəm təminat olmaqla, milli iqtisadiyyatımızın bütün sahələri, o cümlədən elektrik energetikası qarşısında yeni perspektivlər açır.
Möhtərəm Prezident, Sizin layihələşdirdiyiniz bu strategiya icra edilir və bəhrəsini verir. Respublikamızın şimal bölgəsinin enerji təchizatını əsaslı surətdə yaxşılaşdıracaq Xaçmaz elektrik stansiyasının nəzərdə tutulan müddətdə tikilib işə salınması bunun bariz təzahürüdür. Əhalinin və iqtisadiyyatın elektrik enerjisi ilə təminatını yaxşılaşdırmaq, xüsusən payız-qış mövsümündə müşahidə olunan enerji qıtlığını aradan qaldırmaq məqsədi ilə respublikanın beş bölgəsində inşasına qərar verdiyiniz elektrik stansiyalarından üçüncüsü də Sizin tərəfinizdən bu gün milli energetika sisteminə qoşulmuşdur. Həmin stansiyalardan birincisi bu ilin fevral ayında Astarada, ikincisi oktyabr ayında Şəkidə Sizin tərəfinizdən enerji sisteminə qoşulmuşdur. Belə xoş hadisəni yaxın günlərdə Naxçıvanda da qeyd edəcəyik. Orada gücü 87 meqavat olan stansiyanın tikintisi başa çatmaqdadır. 104 meqavatlıq beşinci stansiya isə Bakıda inşa edilir, ilin sonuna qədər tikinti-quraşdırma işləri başa çatdırılacaqdır. Beləliklə, 16 ay ərzində 5 stansiya tikilib istifadəyə veriləcəkdir ki, bunların da ümumi gücü 450 meqavatdan artıq olacaqdır.
40 hektar sahəni əhatə edən Xaçmaz stansiyasının ərazisində 2007-ci ilin əvvəlində 330 kilovoltluq yardımçı stansiyanın da inşasına başlanacaqdır. Xaçmaz elektrik stansiyasında ən müasir texnologiyalar əsasında istehsal olunmuş avadanlıq quraşdırılmışdır. Elektron idarəetmə sistemi aqreqatların istismarını sadə və asan edir. Bu aqreqatlar qısa müddətdə işə qoşula və dayandırıla bilər. İstehsal zamanı atmosferə buraxılacaq tullantıların həcmi minimumdur. Bir kilovat-saat elektrik enerjisi istehsalına 0,23 kubmetr qaz və yaxud 267 qram şərti yanacaq sərf olunur. Müqayisə üçün demək istərdim ki, bizdə energetika sistemi üzrə orta sərfiyyat 370 qram, yəni bu stansiyadakından 100 qram çoxdur. Stansiyanın işləməsi üçün təbii qazın 6 atmosfer təzyiqində verilməsi kifayətdir. Müqayisə üçün bildirim ki, bu, buxar-qaz qurğularına verilən qazın təzyiqindən 4 dəfə aşağıdır. Yardımçı stansiyada ümumi gücü 125 meqavolt-amper olan 5 ədəd transformator quraşdırılmışdır. Ümumi sahəsi 2700 kvadratmetr olan inzibati binada rahat və əlverişli iş şəraiti yaradılmışdır. Qovşağın ərazisində müasir tələblərə cavab verən vertolyot meydançası inşa edilmiş, ümumi uzunluğu 1 kilometrdən çox olan drenaj kanalları çəkilmişdir.
1 kilometr asfalt yollar və ağır yüklərin gətirilməsi üçün köməkçi yollar çəkilmişdir. Stansiyanın texniki və içməli su ilə təminatı üçün artezian quyuları qazılmışdır. 30 min kvadratmetr sahəyə asfalt döşənmiş, ərazini yaşıllaşdırmaq üçün 12 min ağac əkilmişdir. Stansiyanı ölkənin energetika sistemi ilə birləşdirmək üçün 15 kilometr uzunluğunda 110 kilovoltluq yeni elektrikötürücü xətlər, qaz təchizatı üçün 5 kilometr qaz xətti çəkilmiş, yeni qazpaylayıcı stansiya istifadəyə verilmişdir.
Tikintidə 500-ə qədər işçi çalışmışdır. Fəaliyyətə başladıqdan sonra isə daimi işçi heyətinin ümumi sayı 200 nəfərdən çox olacaqdır. Stansiyanın faydalı iş əmsalı 46 faizdir. Burada il ərzində 600 milyon kilovatdan çox elektrik enerjisi istehsal etmək mümkün olacaqdır. Müqayisə üçün demək istərdim ki, 2005-ci ildə Quba-Qusar-Xaçmaz rayonlarının ümumi tələbatı 580 milyon kilovat-saat olmuşdur. Bu rayonların qış aylarında maksimum tələbatı 100-105 meqavat, yay aylarında isə 75 meqavata yaxın olmuşdur. Stansiyanın istismara verilməsi ilə bu rayonları qidalandıran xətlərdəki itkilərin həcmi əhəmiyyətli dərəcədə azalacaq, elektrik enerjisinin keyfiyyət göstəriciləri xeyli yaxşılaşacaqdır.
Möhtərəm cənab Prezident, Sizin təşəbbüsünüz və bilavasitə rəhbərliyinizlə işlənib hazırlanmış digər enerji layihələrinin icrası üzrə işlər uğurla davam etdirilir. 2005-ci ilin avqust ayında icrasına start verdiyiniz 517 meqavatlıq Sumqayıt istilik elektrik stansiyasının tikintisi müəyyən edilmiş cədvəl üzrə aparılır. 2007-ci ilin sonu - 2008-ci ilin əvvəllərində istismara verilməsi nəzərdə tutulan bu stansiya Sumqayıt şəhərinin və ümumiyyətlə, Abşeron yarımadasının enerji təchizatının dayanıqlığını xeyli artıracaqdır. Səngəçal elektrik stansiyasının inşası üçün optimal texnologiyaların seçilməsindən ötrü 2005-2006-cı illər ərzində mütəxəssislər tərəfindən tədqiqatlar aparılmışdır. Bu tədqiqatlar nəticəsində Səngəçalda Finlandiyanın “Vartsila” şirkətinin istehsal etdiyi 300 meqavat gücündə yeni stansiyanın inşası məqsədəuyğun hesab edilmişdir. Digər stansiyalardan bunun fərqi ondadır ki, burada həm qaz, həm də mazut yanacağından istifadə olunacaqdır. Bu stansiya Bakı şəhərinin və Abşeron yarımadasının enerji təhlükəsizliyini tam şəkildə təmin edəcəkdir.
Alternativ enerji mənbələrindən istifadə edilməsi sahəsində də müəyyən işlər görülür. Abşeronda külək enerjisi qurğuları və respublikanın bir sıra çayları üzərində su elektrik stansiyaları inşa etmək imkanları araşdırılır.
Möhtərəm cənab Prezident, energetiklərimiz onların fəaliyyətinə göstərdiyiniz diqqət və qayğıdan ruhlanaraq ölkəmizin sosial-iqtisadi inkişafına daha böyük töhfələr vermək əzmindədirlər. Əmin ola bilərsiniz ki, Sizin bütün tapşırıqlarınızı və tövsiyələrinizi layiqincə yerinə yetirəcəyik. İcazə verin, fürsətdən istfadə edərək, çıxışımın sonunda stansiyanın tikintisində əməyi olan hər kəsə öz minnətdarlığımı bildirim və stansiyanın işə salınması münasibətilə hamınızı təbrik edim. Diqqətinizə görə minnətdaram. Sağ olun.
Bölmənin digər xəbərləri
