Dəri quruluğunun aradan qaldırılması və qarşısının alınması üçün hansı tədbirləri görmək lazımdır?
Bakı, 13 fevral, Təhminə Verdiyeva, AZƏRTAC
İnsan orqanizmində ən böyük orqanlardan biri dəridir. Sağlam dəri orqanizmi infeksiya və bakteriyalardan qoruyur, bədən hərarətinə nəzarət edir, lamisə prosesini həyata keçirir. Dəri maye itirir və quru olmağa başlayırsa, onun həssaslığı zəifləyir, yoluxma riski yüksəlir. Erkən qocalma riski əmələ gəlməyə başlayır.
AZƏRTAC Bakı şəhəri Dəri-Zöhrəvi Dispanserinin baş həkimi, tibb elmləri namizədi, baş dermatoveneroloq Yusif Cabbarlının bununla bağlı fikirlərini təqdim edir.
Y.Cabbarlı bildirir ki, dərinin quruması bir sıra səbəblərdən əmələ gələ bilər. Dəriyə düzgün olmayan qulluq, istinin və soyuğun təsiri, günəşin ultrabənövşəyi şüalarından uzunmüddətli qaydasız istifadə olunması, kondisioner və istilik sistemlərinin təsiri və s. səbəbindən bu hal baş verir. Dəri quruluğu, həmçinin irsi xarakter də daşıya bilər. Dərinin qurumağı valideynlərdə varsa, övladda da bu hal özünü göstərə bilər. Müxtəlif allergiyalar, kimyəvi vasitələr, soyuq və s. kimi amillərin təsirindən də dəridə quruma halları yaranır. Dəri xəstəliklərində - saryazda, seboreyada, ekzemada, ixtiyozda, ümumiyyətlə, bu kimi xəstəliklərdə dərinin qurumasını müşahidə etmək olar. Avitaminozlar, xüsusilə A, B, C, E vitaminləri, sink, maqnezium kimi mikroelementlərin, omeqanın çatışmazlığından dəri quruya bilər. Endokrin və qalxanvari vəz xəstəlikləri, şəkərli diabet, həzm sistemi xəstəliklərində dəridə quruma halları baş verir. Mübadilə proseslərinin pozulması və bəzi nevroloji xəstəliklərdə dəri quruyur. Həmçinin bəzi dərman preparatlarının uzunmüddətli qəbulu nəticəsində dərinin quruması prosesi yaşanır. Buna misal olaraq, demək olar ki, sidikqovucu dərmanlarla, işlətmə dərmanlarının uzunmüddətli qəbulu maye itkisinə səbəb olur və dəri bu halda quruyur.
Baş dermatoveneroloqun sözlərinə görə, burada yaş faktorunun çox böyük təsiri var. Yaşlı insanlarda dəri qurumasını tez-tez müşahidə etmək olar. Siqaretin və alkoqollu içkilərin həddindən çox istifadə olunması dərinin qurumasına gətirib çıxarda bilər. Dərinin qurumasına səbəb olan faktorlardan biri də düzgün olmayan qidalanma və mayenin az qəbuludur. Normadan az maye qəbul edəndə də dəri qurumağa başlayır. Dərinin quruması zamanı vətəndaşlar ilk növbədə dermatoloqa müraciət edirlər. Çünki dəri quruduqca müxtəlif simptomlar əmələ gəlməyə başlayır. Bu simptomlar nədən ibarətdir? İlk növbədə dərinin rəngi dəyişilir, yəni dəridə solğun, boz, ağ rənglər müşahidə olunur. Bundan əlavə, dəridə müxtəlif qüsurlar, çatlar və yarıqlar əmələ gələ bilər, nəticədə özünü narahat hiss edən insan həmin əlamətlərə görə dermatoloqa müraciət edir. Əgər dəridə quruma müşahidə olunursa, həkim müəyyən addımlar atır. Yalnız bu problemlər daxili orqanlardan irəli gəlirsə, artıq dermatoloq onu digər həkimlərin qəbuluna göndərməlidir. Yəni, həmin xəstə terapevtlərin, endokrin həkimlərin qəbulunda olmalıdır ki, səbəbi bəlli olsun.
“Dərinin quruması ən çox tez-tez duş qəbul edən insanlarda müşahidə olunur. Yəni, qaydasız olaraq gündəlik duş qəbul edəndə, eyni zamanda, müxtəlif gellərdən, şampunlardan və sabunlardan istifadə etdikcə dərinin yağı azalır və nəticədə dəri quruyur. O zaman profilaktik olaraq duş qəbulundan sonra insanlar müxtəlif nəmləndirici kremlərdən istifadə etməlidir. Dərinin qurumağının qarşısını almaq üçün profilaktik olaraq digər tədbirlərdən biri də bol maye qəbul etməkdir. Buna misal olaraq demək olar ki, yazda, yayda, havalar isti olan vaxtda insanlar onsuz da tez-tez tərləyir və bədənində su itkisi yarandığına görə bol maye içirlər. Amma payız və ya qış fəslində tərləmə qismən azaldığından insanların suya olan tələbatı azalmış olur, nəticədə dəri quruyur. Eyni zamanda, xarici faktorların təsirindən dəridə qurumalar əmələ gəlir, o cümlədən payızda və qışda bədənin açıq qalan hissələri - əllər, üz daha tez qurumuş olur. Ona görə də dəriyə müxtəlif nəmləndirici kremlər sürtülməlidir. Dəri quruluğunun qarşısını almaq üçün mütləq şəkildə bol maye içmək, nəmləndirici kremlərdən istifadə etmək əhəmiyyətlidir. Həmçinin müxtəlif vitaminlər qəbul etmək vacibdir, ancaq bunu da aşırı dərəcədə etməmək şərti ilə. Təbii ki, yalnız su içməklə, vitamin qəbul etməklə məsələ həll olunmur. Yediyimiz qida məhsulları içərisində də müxtəlif minerallar, meyvə şirələri bədənimizə daxil olmalıdır. Bunlar da dərinin qurumağına mane olan faktorlardır”, - deyə Yusif Cabbarlı əlavə edib.