Ekspert: Yaxın gələcəkdə Azərbaycanda AI savadlılığı xarici dil bilikləri qədər vacib hesab olunacaq
Bakı, 14 may, AZƏRTAC
Bu gün artıq süni intellekt sadəcə texnologiya mövzusu deyil. Necə ki, bir dövr xarici dil bilmək əlavə üstünlük sayılırdı, zamanla işə qəbuldan təhsilə qədər əsas bacarıqlardan birinə çevrildi, AI savadlılığı da eyni istiqamət üzrə gedir. Hesab edirəm ki, yaxın gələcəkdə Azərbaycanda da süni intellekti anlamaq və ondan düzgün istifadə etmək xarici dil qədər vacib bacarıq hesab olunacaq. Hətta bəzi sahələrdə ondan da vacib ola bilər. Amma burada vacib məqam var: AI savadlılığı dedikdə təkcə ChatGPT-yə sual yazmaq nəzərdə tutulmur. İnsanların böyük hissəsi hazırda AI istifadəsini “hazır cavab almaq” kimi görür. Əslində isə məsələ bundan qat-qat dərindir.
Süni intellekt üzrə ekspert Dilarə Zamanova AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı bildirib ki, süni intellekt savadlılığı — informasiyanı analiz etmək, düzgün prompt qurmaq, nəticəni yoxlamaq, yanlış məlumatı ayırd etmək, AI alətlərini gündəlik işə inteqrasiya etmək və məhsuldarlığı artırmaq bacarığıdır.
“Azərbaycan əmək bazarına baxanda artıq dəyişiklik görünür. Marketinq, dizayn, proqramlaşdırma, media, təhsil, hüquq, maliyyə kimi sahələrdə AI istifadə edən insanla etməyən insan arasında ciddi fərq yaranır. Məsələn, əvvəllər bir nəfərin saatlarla etdiyi işi indi AI alətlərindən düzgün istifadə edən biri daha qısa vaxtda görə bilir. Bu isə iş bazarında rəqabəti dəyişdirir. Şirkətlər artıq sadəcə diplom və təcrübəyə yox, adaptasiya qabiliyyətinə də baxır. Burada xarici dillə maraqlı paralel var. 2000-ci illərdə ingilis dili bilən insan informasiya üstünlüyü qazanırdı. Çünki internetdəki əsas mənbələrə çıxışı olurdu. İndi isə AI alətlərindən istifadə etməyi bacaran insan məhsuldarlıq üstünlüyü qazanır. Yəni məsələ artıq informasiyaya çıxış yox, informasiyanı emal etmək sürətidir. Digər tərəfdən, Azərbaycanda AI savadlılığının inkişafı üçün müəyyən problemlər də var. Ən böyük problem insanların texnologiyanı çox vaxt ya həddindən artıq şişirtməsi, ya da tam əhəmiyyətsiz saymasıdır. Bir qrup düşünür ki, AI hər şeyi əvəz edəcək. Digər qrup isə bunu “keçici trend” hesab edir. Reallıq isə ortadadır: AI bir çox peşəni tam yox etməyəcək, amma AI istifadə etməyən insanları geridə qoya bilər”, - deyə ekspert vurğulayıb.
Təhsil sisteminin də gec-tez hazırkı tendensiyaya uyğunlaşmalı olacağını qeyd edən Dilarə Zamanova dünyanın bir çox ölkəsində artıq məktəb və universitetlərdə AI etikası, prompt yazımı, məlumat analizi kimi mövzuların müzakirə olunduğunu sözlərinə əlavə edib: “Azərbaycanda da yaxın illərdə bu istiqamətdə dəyişiklik qaçılmazdır. Çünki əmək bazarı dəyişəndə təhsil sistemi istər-istəməz onun arxasınca gəlir. Məncə, gələcəyin əsas fərqi “AI insanı əvəz edəcəkmi?” sualında yox, “AI ilə işləməyi bacaran insan digərlərini əvəz edəcəkmi?” sualındadır. Hazırkı tendensiya ikinci variantın daha real olduğunu göstərir. Buna görə də yaxın gələcəkdə Azərbaycanda AI savadlılığı artıq əlavə üstünlük yox, baza bacarıqlarından biri kimi qəbul ediləcək. Necə ki, bu gün xarici dil bilməmək bir çox imkanları məhdudlaşdırır, gələcəkdə AI alətlərindən istifadə etməyi bilməmək də insanın həm karyera, həm təhsil, həm də biznes imkanlarını ciddi şəkildə azalda bilər”.
Bölmənin digər xəbərləri
