Mütəxəssis: Profilaktik tədbirlər və müalicə ürək xəstəliyindən əziyyət çəkən bütün yaş qruplarına aiddir
Bakı, 28 fevral, AZƏRTAC
Ölüm hallarının qeydə alınmasına görə dünyada ilk sıralarda olan xəstəliklərdən biri də ürək-damar problemləridir. Bu xəstəliyin ən çox rast gəlinən növü tibdə arterial hipertenziya adlanan təzyiq və ürəyin işemik xəstəliyidir. Eyni zamanda, anadangəlmə ürək qüsurları, ürəyin digər patologiyaları və qapaq xəstəlikləri də tez-tez müşahidə olunur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Anesteziologiya və reanimotologiya kafedrasının dosenti, Tədris Cərrahiyyə Klinikasının İnvaziv kardiologiya şöbəsinin müdiri, həkim-kardioloq Qalib İmanov deyib.
Arterial hipertenziya və ürəyin işemik xəstəliyinin çoxalmasına əsas səbəblərin həyat tərzi, ətraf sosial mühit, stres faktorları olduğunu söyləyən həkim-kardioloq, bu xəstəliklərin son dövrlərdə cavanlaşdığını təəssüflə qeyd edib: “Əgər 20-30 il əvvəl gənclər arasında ürəyin işemik xəstəliyinə, təzyiqə çox nadir hallarda rast gəlinirdisə, indi gənclərin həmin xəstəliklərə məruz qalması həddindən artıq çoxalıb. Bu göstəriciyə görə, Azərbaycan digər dünya ölkələri ilə eyni səviyyədədir”.
Kardioloq cəmiyyətdə vaxtaşırı səslənən “qadınlara nisbətən kişilərdə ürək xəstəliyi daha çoxdur” fikrinə də aydınlıq gətirib: “Təxminən 50 yaşa qədər kişilərdə ürək-damar problemləri daha çox olur. Menopauza dövründən, yəni 50 yaşdan sonra qadın və kişilərdə ürək xəstəliklərinə rastgəlmə tezliyi bərabərləşir. Digər tərəfdən, bizim cəmiyyətin Avropa cəmiyyətlərindən fərqli cəhətləri var. Belə ki, Azərbaycan qadınlarının siqaret, spirtli içki qəbulu və narkotikdən istifadə kimi zərərli vərdişləri çox azdır. Bu səbəbdən ölkəmizdə ürək-damar xəstəliklərinə kişilərdə daha çox rast gəlinir”.
Həkimin sözlərinə görə, ürək-damar xəstəliklərinin əsas risk faktorlarından biri də artıq çəki, əsasən də piylənmədir. Normadan artıq yağlı və duzlu yeməklərlə, xüsusilə də qırmızı ətlə qidalanmaq, eyni zamanda, hərəkətsizlik, oturaq həyat tərzi artıq çəkini əmələ gətirən başlıca səbəblərdir. Bütün bunlar ürək-damar xəstəliklərinin yaranma faktorlarıdır. Gündəlik fiziki aktivliyin ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını almaq praktikasında əsas yer tutduğunu qeyd edən kardioloq: “Aparılan elmi tədqiqatlarla da sübut olunub ki, gün ərzində 35 dəqiqə və yaxud 3 kilometr sürətli yerimək ürək-damar problemlərini azaldır”, - deyə bildirib.
Ürək-damar xəstəliklərinin başqa bir xüsusiyyətinə də diqqət çəkən həkim vurğulayıb ki, ürək digər orqanlar kimi deyil: “Məsələn, insan mədə qıcqırması hiss edərək onun 3-5 gün türkəçarə ilə müalicəsini apara bilər və ya öz-özünə keçib getməsini gözləyər. Lakin ürək-damar xəstəliklərinin növündən və ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq, hətta dəqiqələrin də əhəmiyyəti böyükdür. İnsanın bu problem səbəbindən qəflətən küçədə yıxılıb dünyasını dəyişməsi mümkündür. Əvvəllər olmayan hər hansı bir təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı, hərəkət etməyə mane olan hallar ürək-damar probleminin ilkin əlamətləridir. Qol, çənə, hətta diş ağrısı formasında da ürək tutmalarına rast gəlmək mümkündür. Bu səbəbdən ürək xəstəliyinə xas simptomlar hiss etdikdə, mütləq həkimə müraciət olunmalıdır. Əvvəllər insanların 40 yaşdan sonra mədədə deyil, bağırsaqda həll olunan 80-100 milliqram aspirini hər gün qəbul etməsi məsləhət görülürdü. Artıq profilaktik olaraq dərman qəbulu aradan qaldırılıb. İndi dərman yalnız xəstəyə diaqnoz qoyulandan sonra həkim tərəfindən təyin edilir. Lakin bitki tərkibli vitaminlərlə, mikro-elementlərlə zəngin qida əlavələri var ki, hər kəs bunlardan istifadə edə bilər. Ürək-damar xəstəliklərinin ən vacib profilaktikası fiziki aktivlik, düzgün qidalanma, yuxu rejiminə əməl etmək, artıq çəkini, əgər yüksəkdirsə təzyiqi və şəkəri kontrolda saxlamaq, zərərli vərdişlərdən uzaq durmaqdır”.
Bir çox ürək-damar xəstəliklərinin daimi nəzarət tələb etdiyini söyləyən kardioloq, müalicənin hər xəstəliyin dərəcəsinə uyğun aparıldığını vurğulayıb. Diqqətə çatdırıb ki, xəstələrin bəzilərini konservativ, bəzilərini isə invaziv üsulla müalicə etmək lazım gəlir: “Bu müalicələr effekt vermədikdə isə, cərrahi müdaxiləyə ehtiyac yaranır və xəstə əməliyyatla sağlam həyatına dönür. Əgər söhbət kəskin miokard infarktından gedirsə, bütün dünyada qəbul olunan rəhbər tövsiyələr əsas götürülür. Yəni xəstənin nə qədər ki, ağrısı var, 2 saat ərzində angioqrafiya edilməli, tıxalı olan damar açılmalıdır. Eyni zamanda, bir çox qapaq xəstəliklərinin və anadangəlmə ürək qüsurlarının da invaziv üsulla müalicəsinə üstünlük verilir. Hansı mərhələdə ki, problemin invaziv yolla həlli yoxdursa, o zaman cərrahi müdaxilə mütləqdir”, - deyə həkim-kardioloq bildirib.
Xəstələnməmək üçün ilk növbədə sağlam həyat tərzinin zəruriliyindən söhbət açan mütəxəssis bir daha xatırladıb ki, əgər xəstəlik varsa, profilaktik tədbirlərlə yanaşı, dərman müalicəsi də lazımdır. Artıq bu mərhələdə xəstənin 30 və ya 70 yaşında olmasının elə bir önəmi yoxdur. Profilaktik tədbirlər və müalicə bütün yaş qruplarına aiddir.
Bölmənin digər xəbərləri
