Pandemiya dövründə diabet xəstələrinin diqqət yetirməli olduğu məsələlər
Bakı, 27 aprel, S.Qaradağlı, AZƏRTAC
Son ayların təcrübəsi göstərir ki, koronavirus (COVID-19) pandemiyası zamanı ürək, qan-damar sistemi xəstəliklərindən sonra şəkərli diabet xəstəliyi olanlar ikinci böyük risk qrupuna daxildirlər. Əlbəttə, diabet xəstələrinin də hamısı eyni riski daşımır. Xüsusilə xəstəlikdən 10 ildən artıq əziyyət çəkənlər, yaşı 45-i adlayanlar, qanda şəkərin səviyyəsi yüksəyə qalxanlar, diabet ağırlaşması və piylənməsi olanlar, eləcə də siqaret çəkən diabet xəstələri daha yüksək risk qrupuna daxildirlər.
Diabet xəstələrinin COVID-19 infeksiyasından ziyan çəkməməsi üçün Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bir sıra tövsiyələr verib. Həmin tövsiyələr barədə AZƏRTAC-a məlumat verən həkim-endokrinoloq Gülay Məmmədova deyib: “İlk növbədə, gigiyena və karantin qaydalarına əməl edilməli, ara məsafəsi saxlanılmalıdır. Müayinə vaxtı çatsa da, diş müalicəsi, hamiləlikdə şəkər yükləmə testi kimi rutin müayinələr üçün sağlamlıq ocaqlarına üz tutmaq məsləhət deyil. Qanda şəkərin səviyyəsi tez-tez yoxlanılmalı, onun yüksəlməsi və enməsi zamanı tədbirlər görülməlidir. Hər gün lazımi qədər su içilməlidir. Qanda şəkər yüksələn zaman, xüsusilə I qrup diabet xəstələri şəkər koması ehtimalı olduğu üçün evdə sidik keton testi etməlidirlər. Şəkərin səviyyəsini aşağı salan heç bir dərmanın qəbulu dayandırılmamalı, yanaşı olaraq təzyiqsalıcı, qandurulducu, xolesterinsalıcı dərmanlar qəbul edildiyi təqdirdə onların da qəbulu saxlanılmamalıdır. Koronavirus infeksiyasından qorunmaq üçün heç bir köməkçi dərman müalicəsi və ya vitaminlər kömək etmir. Lazımsız və hətta ziyan edə biləcək həmin dərmanların tətbiq edilməsindən çəkinmək lazımdır. Evdə olan müddətdə balanslı, düzgün qidalanmanıza və hərəkətli olmağa diqqət yetirilməlidir. Ev içində və ya başqaları ilə təmasın olmaması şərti ilə gündə ən azı 5 min addım atmaq lazımdır, həmçinin həmin müddətdə çəkiyə və şəkərə ciddi nəzarət edilməlidir”.
Həkim-endokrinoloq onu da deyib ki, ürək, böyrək və ağciyər xəstəliyi kimi yanaşı gedən xəstəliklər olduqda həmin xəstəliklərlə əlaqədar həkimlərin məsləhətləri nəzərə alınmalıdır. Diabet xəstələrində şəkərin səviyyəsi 300 mmol|L-dan yüksəkdirsə, ayaqda yeni əmələ gələn yara, hamiləlik diabeti varsa və qanda şəkərin səviyyəsi hədəflərdə deyilsə, müalicə müəssisəsinə gedə bilərlər. Daha yaxşı olar ki, xəstəxanaya getməmişdən əvvəl həkimlə telefon əlaqəsi saxlanılaraq ona vəziyyət haqqında məlumat verilsin.
Bölmənin digər xəbərləri
