Bakı, 10 avqust, AZƏRTAC

Ermənistanda insan hüquqlarının və əsas azadlıqlarının acınacaqlı durumu barədə beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən ciddi hesabat sənədləri tərtib olunmaqdadır. Zamanında Azərbaycan dövlətinə və azərbaycanlılara qarşı kütləvi şəkildə qanun pozuntuları və bəşəri cinayətlər törədən Ermənistana qarşı və onun atdığı qanunsuz addımlara münasibətdə qeyri-adekvat mövqe tutan ermənipərəst dövlətlər və təşkilatlar necə oldu ki, həqiqətləri etiraf etməyə məcbur qaldılar?

2018-ci ildə Ermənistanda süni inqilab ssenarisi tərtib edib antiqərb siyasəti yürüdən Qarabağ klanını devirərək hakimiyyətə gətirilən “demokrat” ləqəbli, əslində isə antidemokrat baş nazir Nikol Paşinyanın idarəetmə sisteminə bu cür qiymətin verilməsinə nə səbəb oldu?

Azərbaycanla yanaşı, beynəlxalq aləm də çox yaxşı bilir ki, Ermənistanda bu günə qədər demokratik dəyərlərin rüşeymləri belə mövcud olmayıb. Ermənistan hakimiyyəti ölkə daxilindəki qanunsuzluq və hüquqsuzluq prezumpsiyasını beynəlxalq hüquqa münasibətdə də uzun illər ərzində çox açıq şəkildə həyata keçirirdi. Bunu biz 30 ilə yaxın dövr ərzində mövcud olan keçmiş Qarabağ münaqişəsinə münasibətdə hər gün müşahidə etməkdə idik.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin sədri politoloq Xəyal Bəşirov bildirib.

Politoloq qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin prinsipial və qətiyyətli mövqeyinə rəğmən, iki ölkə arasındakı münaqişənin sülh və danışıqlar yolu ilə həlli üçün beynəlxalq hüquqla üzərinə düşən bütün öhdəliklərdən boyun qaçıran, beynəlxalq humanitar hüququn hər bir prinsipini tapdalayan Ermənistan daxili hüquqa fərqli yanaşma sərgiləyə bilməzdi. Dövlətimiz bütün bacarıq və imkanlarından istifadə edərək bunu beynəlxalq təşkilatların və dövlətlərin diqqətinə çatdırmağa çalışsa da, cavabında etinasızlıq və laqeydliklə qarşılaşırdı. İndi həmin təşkilatlar və dövlətlər bu gün Ermənistanda insan hüquq və azadlıqlarının acınacaqlı və dəhşətli durumu barədə qalaq-qalaq hesabatlar və sənədlər tərtib edirlər.

“Uzun illər ərzində Azərbaycana qarşı ədalətsiz və əsassız mövqe tutan "Human Rights Watch", "Amnesty International", "Freedom House", "İnernational Federation for Human Rights", "Transparency İnternational", Avropa İttifaqı kimi təşkilatlar, ABŞ Dövlət Departamenti və Dünya İqtisadi Forumu Ermənistandakı insan hüquq və azadlıqlarına dair real vəziyyəti az da olsa təsvir etməyə qərar veriblər. Həmin hesabatlarda COVID-19 pandemiyasının onsuz da geriləməkdə olan iqtisadiyyatın tənəzzülünü sürətləndirməsindən, İkinci Qarabağ müharibəsinin və onun nəticələrinin isə acınacaqlı durumda olan daxili ictimai-siyasi vəziyyəti daha da təhlükəli səviyyəyə gətirməsindən Ermənistan rəhbərliyinin öz maraqları istiqamətində istifadə etməsinə toxunulur. Bu sənədlərdə pandemiya şəraitində olan-qalan hüquqları da tam şəkildə əllərindən alınan, azadlıqları məhdudlaşdırılan Ermənistan cəmiyyətinin ciddi ictimai və siyasi böhran yaşamasından bəhs olunur”, - deyə X.Bəşirov diqqətə çatdırıb.

Politoloq qeyd edib ki, məlumatlara əsasən, Ermənistanda fundamental hüquqlar və azadlıqlar olan sərbəst toplaşmaq, birləşmək, söz və ifadə azadlıqlarının, uşaq və qadın hüquqlarının intensiv şəkildə kobudcasına pozulması halları sürətlə artmaqdadır. Ölkə üzrə irqi ayrı-seçkilik və dözümsüzlük, polis tərəfindən zor tətbiq edilməsi, işgəncə, vətəndaşlarla pis rəftar edilməsi nümunələri, hüquq müdafiəçilərinə qarşı amansız tədbirlər, cəzaçəkmə və islah müəssisələrində dözülməz vəziyyət, korrupsiyanın bütün sahələrdə hökm sürməsi və şəffaflığın olmaması kimi neqativ hallara dair məlumatların yalnız az bir hissəsi barədə məlumatlara toxunulur. “Əslində, burada təəccüblü hansısa bir məqam yoxdur və əksinə işğalçı və təcavüzkar bir dövlət olan Ermənistanın yürütdüyü dövlət siyasətinin əsl mahiyyətinin diktə etdiyi real vəziyyət hələ də tam əks olunmur. Azərbaycan dövlətinə qarşı işğalçılıq və təcavüzkar siyasət yürüdən, əhalisinə münasibətdə isə çoxsaylı soyqırımı və insanlıq əleyhinə olan cinayətlər edən dövlət, elə öz vətəndaşlarına da ən yaxşı halda belə münasibət göstərə bilərdi. Dünyanın ən nəhəng təşkilatı olan BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini yalnız kağız parçası üzərində saxlayan bir dövlət elə həmin təşkilatın Baş Assambleyası tərəfindən 1948-ci ildə qəbul edilmiş İnsan Hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannamənin öz daxilində canlanmasına necə imkan verərdi?! Təbii ki, heç bir halda verməzdi!”, - deyə politoloq bildirib.

“Düşünürəm ki, hazırda Ermənistanda insan hüquq və azadlıqlarının dəhşətli vəziyyətdə olması ilə bağlı yeni, yalnız kağız üzərində qalacaq sənədlər hazırlayan təşkilatlar və dövlətlər bu ölkədə vəziyyətin bu mərhələyə gəlib çıxmasına elə özləri şərait yaradıblar”, - deyən X.Bəşirov qeyd edib ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı törətdiyi misli görünməmiş qanunsuzluqlara və cinayətlərə vaxtında və lazımi reaksiya göstərilsəydi, indi həmin dövlətdə hazırkı mənzərə mövcud olmazdı.

Bildirib ki, hesabatların mövcud vəziyyətə şərait yaradanlar tərəfindən tərtib edilməsinin də ciddi səbəbləri var. Bunu Azərbaycan dövləti və onun yürütdüyü uğurlu siyasət və diplomatiya, Azərbaycanın müəllifliyi ilə dünyada bəlkə də son dövrlər ərzində həllini tapan ilk münaqişə kimi Qarabağ münaqişəsindən sonra regiondakı yeni geosiyasi reallıq diktə edir: "Azərbaycan 44 günlük müharibədə təcavüzkar Ermənistanı və onun işğalçı ordusunu darmadağın etməklə, onun dövlət başçısını kapitulyasiya aktına imza atdırmaqla yanaşı dünyada süni yaradılmış erməni mifini də darmadağın etdi. Qalib ölkənin Prezidenti, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva işğaldan yenicə azad edilmiş ərazilərdə silah səsləri səngiməmiş, barıt iyi çəkilməmiş və tökülən qanlar qurumamış orada uzun illər ərzində törədilmiş erməni vəhşiliyini və caniliyini bütün dünyaya göstərdilər. Bununla da dünya erməniliyi barədə məlumatsız olanlar məlumatlandırılmaqla yanaşı, uzun illər ərzində ermənipərəst siyasət yürüdən və erməni cinayətlərinə göz yumanlar da ciddi faktlar qarşısında çarəsiz duruma salındı. Bu gün nəhayət ki, Ermənistandakı insan hüquq və azadlıqlarının real dəhşətli vəziyyəti və acınacaqlı durumu barədə tam olmasa da, bəzi məlumatların əks olunduğu hesabatların hazırlanmasının əsas səbəbi budur".

Politoloq vurğulayıb ki, bu gün dünyaya demokratiya dərsi keçən Avropanın dövlətlərində hansısa nazirin elmi işi ilə bağlı plagiat hallarının baş verməsinə görə istefaya göndərilməsinin fonunda, həmin “demokratiya”nın məhsulu sayılan Paşinyanın ən az 44 günlük müharibəyə və onun Ermənistan üçün baş verən nəticələrinə görə nəinki baş nazir seçilmək, heç seçkilərdə belə iştirak haqqı olmamalı idi. Sadəcə, nə yazıq ki, Ermənistan cəmiyyətində hələ də yaxşı yoxdur, pis və daha pis vardır və onlar da son seçkilərdə bu pislər arasında seçim etməli oldular.

"Həm də, onu da unutmayaq ki, dünya durduqca ikili standartlar, ədalətsiz yanaşma və imitasiya xarakterli demokratiya həmişə olub, var və olacaqdır! Azərbaycana isə bunların heç birisi lazım deyil" , - deyə Xəyal Bəşirov fikirlərini yekunlaşdırıb.