WUF13: Qlobal strategiyalardan şəhər həllərinə - ŞƏRH
Bakı, 15 may, AZƏRTAC
Artan iqlim və sosial böhranlar fonunda BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) sadəcə növbəti konfrans deyil, şəhər həyatının qlobal şəkildə yenidən dərk edilməsi anıdır. Bakının bu mötəbər forumun keçiriləcəyi yer kimi seçilməsi dərin simvolik məna daşıyır. Son onilliklərdə Azərbaycanın paytaxtı misli görünməmiş bir transformasiyaya məruz qalaraq, Sovet dövrünün sənaye mərkəzindən müasir bir metropola çevrilib. Burada İçərişəhərin orta əsr irsi “Alov Qüllələri”nin innovativ memarlığı ilə ahəngdar şəkildə qonşuluq edir.
Azərbaycanın münaqişədən sonra ərazilərin bərpa edilməsi və Qarabağda “ağıllı şəhər”lərin qurulması sahəsində təcrübəsi ölkəyə inklüziv şəhərləşmə ilə bağlı müzakirələrdə unikal səs hüququ verir. Şərq ilə Qərb arasında körpü olaraq Bakı enerji keçidi və davamlı inkişaf mövzularında ədalətli dialoq üçün ideal platforma təklif edir.
Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında Avrasiya əlaqələri, resurs diplomatiyası və davamlı inkişaf sahələrində ixtisaslaşmış geoiqtisadiyyat üzrə pakistanlı analitik, politoloq İmran Bhatti bildirib.
Ekspertin sözlərinə görə, WUF13 proqramı XXI əsr şəhərlərinin zahiri görünüşünü müəyyən edən yeddi vacib istiqamətdə cəmləşib. Bunlar əlçatan yaşayış yeri, iqlim dəyişikliyinə davamlılıq, rəqəmsal şəhərləşmə, davamlı mobillik, yerli inkişaf, inklüzivlik və maliyyələşdirmədir.
“Forumun miqyası misilsizdir. O, BMT-nin 193 üzv dövlətinin nümayəndələrini, böyük şəhərlərin merlərini, korporativ liderləri və minlərlə gənc fəalı bir araya gətirir. WUF13 “Yeni Şəhər İnkişafı Proqramı” və Davamlı İnkişaf Məqsədləri (DİM), xüsusən də DİM nömrə 11 - təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlərin yaradılması üzrə irəliləyişi qiymətləndirən hesabatlılıq mexanizminə çevrilmək məqsədi daşıyır”, - deyə pakistanlı ekspert qeyd edir.
İmran Bhatti hesab edir ki, forum Qlobal Cənub ölkələri və xüsusilə Pakistan üçün çox vacibdir. “Pakistan Asiyada ən sürətli urbanizasiyalardan birini yaşayır, infrastruktur çatışmazlığı və iqlim təhdidləri ilə üzləşir. WUF13 Boqotanın mobil sistemlərindən tutmuş Sinqapurun strategiyalarına qədər birbaşa təcrübə mübadiləsi üçün imkan açır. Eyni zamanda, Pakistanın 2022-ci il daşqınlarından sonra bərpa təcrübəsi qlobal birlik üçün dəyərli təcrübə olacaq”, - deyə analitik izah edir.
Onun fikrincə, UN Habitat-ın icraçı direktoru Anaklaudiya Rossbaxın rəhbərliyi ilə WUF13 təşkilatçılarının əsas vəzifəsi yüksək ritorikanı konkret öhdəliklərə çevirməkdir. “Forum ölçülə bilən nəticələrə yönəlib: aydın mənzil tikintisi cədvəlləri, iqlim planlarının milli strategiyalara inteqrasiyası və bələdiyyələrin inklüziv mühitlərin inkişaf etməsinə dair hüquqi cəhətdən məcburi öhdəliklərinin yaradılması”, - deyə o əlavə edib.
Analitik vurğulayır ki, WUF13 baxışı iddialı, lakin realdır. O etiraf edir ki, davamlı şəhərlər bir gecədə qurulmur, lakin hərəkətin istiqamətinin müzakirə olunmadığını - yalnız irəli, birlikdə və hər bir sakinin iştirakı ilə olduğunda israr edir.
“Mayın 17-də Bakıda müxtəlif kontekstlərdən və mədəniyyətlərdən olan insanları ortaq bir məqsəd ətrafında birləşdirən proses başlayacaq: havanın təmiz, küçələrin təhlükəsiz, yaşayış yerinin isə əlçatan olduğu şəhərlər salmaq. Şəhərlərimizin gələcəyi bu həftə Xəzər dənizinin sahillərində verilən qərarların cəsarətindən asılıdır. Gələcəyin şəhəri xəyal deyil, burada və indi verilən şüurlu bir seçimdir”, - deyə pakistanlı ekspert sözünü yekunlaşdırıb.