Anadangəlmə ürək qüsuru olan uşaqların müalicəsi böyük diqqət tələb edir
Son vaxtlar bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da ürək xəstəlikləri cavanlaşıb. Təəssüf ki, valideynlər əksər hallarda uşaqlarda ürək-damar sistemi xəstəliyinin simptomlarına lazımi diqqət yetirmir və həkimə yalnız xəstəlik dərinləşdiyi zaman müraciət edirlər.
Azərbaycanda uşaqlarda adətən hansı ürək xəstəlikləri müşahidə olunur, bu xəstəliklər hansı səbəblərdən baş verir, onların profilaktikası və müalicəsi necə olmalıdır? Bu və ya digər suallara aydınlıq gətirən Azərbaycan Tibb Universitetinin kafedra müdiri professor, respublikanın əməkdar həkimi, əməkdar elm xadimi İbrahim İsayev AZƏRTAC-a bildirib ki, uşaqlarda ürək-damar xəstəliklərinin yaranma səbəbləri müxtəlif ola bilər. Əksər hallarda yeni doğulmuş uşaqlarda rast gəlinən anadangəlmə inkişaf anomaliyaları xromosom və gen mutasiyaları ilə əlaqədar olaraq genetik pozğunluqlar nəticəsində baş verir. Valideynlərin yaşının çox olması, onların hər hansı birində ürək-damar xəstəliklərinin mövcudluğu bu cür ehtimalları çoxaldır. Digər səbəblər qismində infeksion amili, yəni, hamilə qadının xəstəliklərini göstərmək olar. Uşaqlarda ürək-damar xəstəliklərinin əmələ gəlməsində fiziki və kimyəvi amillərin rolu da az deyildir.
Onun sözlərinə görə, uşaq yaşlarında rast gəlinən ürək-damar xəstəlikləri yaşdan asılı olaraq müxtəlif formada özünü büruzə verir. Belə ki, kiçik yaşlarda daha çox ürəyin anadangəlmə inkişaf anomaliyalarına, qüsurlarına və iltihabi xəstəliklərinə, məktəblilərdə isə aritmiyalara vegetativ damar distoniyalarına, arterial hiper və hipotoniyalara təsadüf edilir. Ürək qüsurlarından danışsaq, əhali arasında ürəyin anadangəlmə qüsurlarının tezliyi 1 faiz təşkil edir. Ürək qüsuru olan valideynin övladı da belə xəstəliklə doğula bilər. Əgər ana özü ürək qüsurlu olarsa, onun bu cür xəstəliyi olan uşaq dünyaya gətirməsi riski 14 faizdir. Əgər anada qulaqcıq-mədəcik qapaqlarının stenozu xəstəliyi varsa, onda onun övladı 23 faiz ehtimalla anadangəlmə ürək qüsurlu doğula bilər.
Anadangəlmə ürək qüsuru olan uşaqların müalicəsindən danışan professor deyib ki, bu, çox böyük səy və diqqət tələb edən işdir. Ürək qüsurları yüngüldürsə, dərman müalicəsinin aparılması məsləhət görülür. Əksər hallarda anadangəlmə ürək qüsurlarının müalicəsi cərrahi yollarla aradan qaldırılır. Son illərdə bir sıra anadangəlmə ürək qüsurlarının müalicəsində invaziv üsullardan da geniş istifadə edilir. Bütün hallarda belə uşaqlar mütəmadi olaraq həkim-kardioloqun nəzarəti altında olmalıdır.
İ. İsayev bildirib ki, ailə üzvlərindən birində ürəyin işemik xəstəliyinə meyilli olanlar varsa, onda bu ailədə uşaqlarda əsas risk amillərinin inkişafının qarşısı alınmalı, profilaktik tədbirlər kimi gündəlik qida rasionuna diqqət yetirilməlidir. “İki yaşına kimi uşaqlarda pəhrizə ehtiyac yoxdur. Amma sonrakı yaşlarda heyvan mənşəli yağların istifadəsindən çəkinmək lazımdır. Əslində, böyüməkdə olan uşağın qida rasionuna kifayət qədər yağ daxil edilməlidir ki, onun sinir inkişafı normal getsin. Lakin bu zaman rasiona əsasən bitki mənşəli yağlar, xüsusilə də doymamış yağ turşuları daxil edilməlidir”, - deyə o əlavə edib.